Голландская республика. Ее подъем, величие и падение. 1477-1806. Т. II. 1651-1806

Ссылки

1

Kernkamp, Prins Willem II, 48-9.

2

Groenveld, «Willem Hen de Stuarts», 175.

3

Ibid. 159; Blok, Frederik Hendrik, 246.

4

Israel, Dutch Republic and the Hispanic World, 362-74.

5

ARH SG 4856. sec. res. SG 22 Jan. 1647.

6

Van der Capellen, Gedenkschriften, ii. 172-4.

7

Journalen … Willem II, 447-8, 458-9.

8

[C.P.T.], Historie van Johan Olden-Barnevelt, 3v.

9

CA Dordrecht city council archives, 115/336. SZ to SG, 10 Oct. 1648.

10

Correspondencia Sousa Coutinho, iii. 56, 359.

11

Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 260-1, 263-4.

12

Muller, «Spanje ea de partjien», 172.

13

AGS estado 2170. Brun to Philip IV, 25 Mar. 1650.

14

Aitzema, Herstelde Leeuw, 90-1.

15

Poelhekke, Geen blijder maer_t 42-3.

16

ARHSG4856, «articulen», 27 Dec. 1646; Correspond encia Sousa Coutinho, iii. 58.

17

Aitzema, Verhael, ii. 188, 317-19.

18

Knuttel, Acta, iii. 72-5.

19

Beaufort, Leven van Willem den II, i. 369-71.

20

Van Heurn, Historie, iii. 2-3.

21

Knuttel, Acta, iii. 76.

22

Archief aartbisdom Utrecht, iv. 148; Ter Kuile, «Graafschap Lingen», 20-1.

23

Kohl, Christoph Bernard von Galen, 96.

24

Geschiedenis van Breda, ii. 135-7.

25

Khuttel, Toestand, 253.

26

Res. Holl. 18 May 1649.

27

Groenveld, De Prins voor Amsterdam, 93-5.

28

[Stermond], Lauweren krans gevlochten, 18.

29

Teellinck, Vrymoedige Aenspraeck, 15.

30

[Stermond], Lauweren krans gevlochten, 15v.

31

Aitzema, Historie, vii. 53.

32

ARH Hof van Holland 5266/8. «Contra Abraham van de Velde».

33

Источник: Ten Raa and De Bas, Het staatsche leger, iv. 158 и v. 407, 409, 441-4.

34

Wijnne, Geschillen, pp. xii-xiv; Zwitzer, Militie, 175.

35

Kernkamp, Prins Willem II, 100-6.

36

Rowen, Princes of Orange, 85.

37

Wijnne, Geschillen, pp. xl; Groenveld, De Prins voor Amsterdam, 44-53.

38

Aitzema, Historie, vii. 53-62; Recht der souverainiteyt, 5.

39

[Van de Velde], Oogen-salve, 2v.

40

Groenveld, «Enckel valsch», 113.

41

Ibid.; Groenveld, «Willem II en de Stuarts», 162.

42

Groenveld, «Enckel valsch», 113-15.

43

AGS Estado 2075. consulta 16 Aug. 1650; Poelhekke, Geen blijder maer, 174.

44

Boxer, Dutch in Brazil, 221-5.

45

Groenveld, «Enckel valsch», 115.

46

[Stermond], Lauweren krans gevlochten, iiv.

47

Wijnne, Geschillen, р. xl.

48

Kernkamp, Prins Willem, 109.

49

Rowen, Rhyme and Reason, 68.

50

Ibid. 114; Van der Plaat, «Lieuwe van Aitzema's kijk», 352.

51

Journalen … Willem II, 530.

52

Evenhuis, Ook dan was Amsterdam, i. 326.

53

Journalen … Willem II, 530.

54

Groenveld, Prins voor Amsterdam, 42-5.

55

Recht der Souverainiteyt, 7; Poelhekke, Geen blijder maer, 37-40.

56

[Van de Velde], Oogen-salve, 4r-v.

57

Grondigh Bericht, 4-7, 13.

58

Poelhekke, Geen blijder maer, 167-9.

59

AGS Estado 2076. consulta, Madrid, 25 Nov. 1650.

60

Israel, Dutch Primacy, 197-207; Israel, Dutch Republic and the Hispanic World, 382.5; Israel, Empires and Entrepots, 148-60, 209-12, 383-409; Israel, «New History», 473-6.

61

Bushkovitch, Merchants of Moscow, 45-6.

62

Posthumus, Geschiedenis, ii. 930-1; Slicher van Bath, Samernleving, 99, 200-1; Israel, Dutch Primacy, 262-9.

63

Wijsenbeek-Olthuis, Achter de gavels, 59, 419; De Jong, «Walvisvaart», 313; Israel, Dutch Primacy, 259-69, 346-58.

64

Hoynck van Papendrecht, Rotterdamscheplateel, 74, 126-32.

65

‘t Haart, Making of а Bourgeois State, 44.

66

Ubachs, Twee heren, 20.

67

Frijhoff, Gesch. van Zutphen, 92-3.

68

Holthuizen-Seegers and Nusteling, «Arnhem», 87-8.

69

Источник: Engelen, Nijmegen, 12-13.

70

GA Breda afd. 1/la Н 2001 and Н 2002.

71

Montias, Vermeer, 94.

72

GA Breda Afd. 1 /1а H 249. Breda raad to RvS, 29 July 1649.

73

Frijhoff, Gesch. van Zutphen, 114.

74

GA Breda Afd. 1/la Acten. Mag. 1634-59. fo. 237 res. raad. 23 Mar. 1651.

75

Источник: GA Breda afd. 11а Н 2001 и Н 2002.

76

GA Nijmegen 102. res. raad. 2 and 14 Feb. 1655.

77

Ibid. res. raad. 18 Aug. 1650.

78

Kappelhof, Belastingheffing, 289-92.

79

Slicher van Bath, Samenleving, 59, 200-2.

80

Roessingh, «Tobacco Crowing», 42.

81

Lesger, Hoorn, 159.

82

Van der Woude, Het Noordekwartier, i. 184.

83

Lesger, Hoorn, 151, 171.

84

Bang and Korst, Tabeller, i. 1-15.

85

Israel, Dutch Primacy, 292-358; Nusteling, «Strijd», 10-12.

86

Van der Woude, Het Noordekwartier, ii. 490; Davids, «Technological Change», 97.

87

Nusteling, «Periods and Caesurae», 111.

88

Ibid. 108.

89

Nusteling, Welvaart en werkgekegenheid, 235, 237.

90

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 57 and ii.413-15.

91

Slicher van Bath, Samenleving, 53-60.

92

Источники: Hart, Geschrift en detal, 118; Posthumus, Geschiedenis, iii. 882; Wijsenbeek-Olthuis, Achter de gevels, 27; Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 234-5; Nusteling, «Periods and Caesurae», 92-112; Mentinkand Van der Woude, Demografische ontwikkeling te Rotterdam, 38-9.

93

Bieleman, Boeren op het Drentse zand, 65, 70.

94

Roessingh, «Het Veluwse inwonertal», 108-9.

95

Ibid. 96, 102.

96

Faber, «Decline», 119.

97

Источники: PRO SP 84/166, fo. 217. «Navigation of the United Netherlands»; Lucassen, «Zeevarenden», 132; Brujin and Lucassen, Op de schepen, 14; Van Royen, Zeevarenden, 25.

98

Van Royen, Zeevarenden, 29.

99

Bruijn and Lucassen, Op de schepen, 20-1.

100

PRO SP 75/17, fo. 191. Talbot to Bennet, Copenhagen, 11 Oct. 1664.

101

Van Royen, Zeevarenden, 31.

102

Posthumus, Geschiedenis, iii. 930-1.

103

Ibid. 938.

104

Rowen, The Low Countries, 209.

105

Wijsenbeek-Olthuis, Achter de gevels, 83.

106

Lister, Life and Administration, iii. 319.

107

Ibid. 331.

108

Источники: Noordegraaf and Valk, De gave Gods, 54-5; Willemsen, Enkhuizen, 111; Lois. Cronycke, 150; Rommes, «Pest in perspectief», 265.

109

Источник: Van Zanden, «Economie van Holland», 603; Israel, Dutch Primacy, 356.

110

Hart, Geschrift en getal, 140-2.

111

Posthumus, Geschiedenis, iii. 908, 913.

112

Enschedé, «Jean Nicolas de Parival», 82.

113

Slot, Abel Tasman, 45, 58.

114

Pauwels, Verzamelde opstellen, 52-3.

115

Buning, Overbeek and Vermeer, «Huisgenoten», 357.

116

Nusteling, Welvaart en werkgekegenheid, 262.

117

APH PR 383, fo. 317. res. SF 20 Feb. 1686.

118

Enschedé, «Jean Nicolas de Parival», 76.

119

Buning, Overbeek and Vermeer, «Huisgenoten», 359.

120

ARH PR 491 res. SO 5 Apr. 1688.

121

Nusteling, «The Netherlands and the Huguenot Emigres», 21.

122

Enshedé, «Papieren papierhandel», 186-8.

123

Klein, «Nederlandsce glasmakerijen», 31-4.

124

Nusteling, «The Netherlands and the Huguenot Emigres», 22, 25.

125

GA Harlem gildenarch. 35, Anthonie Maire, «Propositien», fo. 2.

126

Briefwisseling… Van derGoes, ii. 279.

127

Posthumus, Geschiedenis, iii. 652.

128

Ibid. 650-2; Nagtegaal, «Stadsfinanciën», 101, 105.

129

Posthumus, Inquiry, i., 574-5, 20.

130

Nusteling, Welvaart en werkgekegenheid, 262.

131

Posthumus, Geschiedenis, iii. 1010; Lesger, Huur en conjunctuur, 67.

132

Klein, «Heffing», 47-8.

133

Источник: Posthumus, Geschiedenis, iii. 1019-21.

134

Van Zanden, Rise and Decline, 134-7.

135

Ibid.

136

Источник: Posthumus, Geschiedenis, iii. 1010.

137

Bieleman, Boeren op het Drentse zand, 65, 212.

138

Slicher van Bath, Samenleving, 278.

139

Verstegen, Gegoede ingezetenen, 64.

140

Briefwisseling… Van der Goes, ii. 21.

141

Baars, «Gesch. van het grondbezit», 130.

142

Briefwisseling… Van der Goes, ii. 221.

143

Ibid. 76, 180.

144

APH PR 377. res. SF 19 Nov. 1670.

145

Van der Woude, Het Noordekwartier, ii. 530.

146

Van Zanden, «Prijs van de vooriygang», 89.

147

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 61.

148

De Vries, Dutch Rural Economy, 194.

149

Roessingh, «Tobacco Growing», 39-42.

150

Nusteling, Welvaart en werkgekegenheid, 237.

151

Mentink and Van der Woude, Demografische ontwikkeling, 44.

152

Posthumus, Geschiedenis, iii. 880.

153

GA Haarkem kerkerrad 10/8 res. 9 June 1665.

154

[Van de Velde], Oogen-salve, B, D.

155

De Long, «Voetius en de tolerantie», 115.

156

Voetius, Politica Ecclesiastica, ii. 538-40, 542-4, 551.

157

Archief aartbisdom Utrecht, xi. 79, 87, 118, 151.

158

Ibid. x. 179.

159

Roldanus, «Adriaen Paets», 153.

160

De la Court, Aanwysing, 60, 65-6, 382, 398.

161

Rees, Verhandeling, 36-7.

162

Basnage, Annales, 135-7; Bots, Tolerantie, 660.

163

Stouppe, Religion des Hollandois, 69.

164

Ibid. 65-6.

165

Bayle, Dictionnaire, iii. 2633.

166

Brun, Veritable religion des Hollandois, 165-6.

167

Archief aartbisdom Utrecht, xi. 132.

168

De Jongste, Onrust aan het Spaarne, 60.

169

Источник: Nusteling, Velvaart en werkgelegenheid, 237.

170

Источник: Posthumus, Geschiedenis, iii. 880.

171

Mentink and Van der Woude, Demografische outwikkeling, 47-8.

172

Wijsenbeek-Olthuis, Achter de gevels, 413.

173

Archief aartbisdom Utrecht, xi. 67, 70.

174

Brun, Veritable religion des Hollandois, 168.

175

De la Court, Aanwysinge, 401.

176

Archief aartbisdom Utrecht, xi. 171-6.

177

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 80.

178

Archief aartbisdom Utrecht, xi. 205.

179

Ibid. 211; Frijhoff, Gesch. van Zuthpen, 272.

180

Holthuizen-Seegers and Nusteling, «Arnhem», 92.

181

Brun, Conseil d'extorsion, 32, 52; Frijhoff, «Katholieke toekomstverwachting», 447.

182

GA Utrecht kerkeraad, 10. res. 1 and 7 Sept. 1673.

183

Holthuizen-Seegers and Nusteling, «Arnhem», 70, 92, 97.

184

GA Zutphen 1st afd. 1/20. res. raad 28 Nov. 1676.

185

GA Kampen kerkeraad 13, fo. 28. res 1 May 1674.

186

GA Utrecht kerkeraad 10. res. 4 May 1672.

187

GA Delft kerkeraad 7. res. 13, 20, 27 June 1672.

188

Brun, Veritable religion des Hollandois, 54-5.

189

Ibid. 221-5.

190

Van der Zijpp, Gesch. der doopsgezinden, 147.

191

Kalma and De Vries, Friesland in het rampjaar, 179-81.

192

Huber, Hedendaegse rechts-geleertheyt, 21.

193

De la Court, Aanwijsinge, 399-400.

194

Israel, William III and Toleration, 134-5.

195

Archief aartbisdom Utrecht, v. 5.

196

Barnouw, Philippus van Limborch, 42-3.

197

Gibbs, «Influences of the Huguenot Emigres», 275.

198

GA Haarlem kerkeraad 10/10 res. 15 June 1685.

199

GA Leinden kerkeraad 7. res. 31 Aug. 1685.

200

GA Delft kerkeraad 7. res. 30 Nov. and 5 Dec. 1685.

201

Archief aartbisdom Utrecht, v. 15.

202

Negociations… d'Avaux, vi. 109-10.

203

Israel, Anglo-Dutch Moment, 136-9.

204

GA Leiden kerkeraad 7. res. 9 Nov. 1685.

205

Knuttel, Acta, vi. 19-20.

206

GA Leiden Notulen burgemeessterskamer (1682-98), fo. 89.

207

GA Leiden kerkeraad 7 res. 19 Nov. 1688.

208

GA Delft kerkeraad 7, fo. 175v, res. 20 Nov. 1688.

209

GA Amsterdam inv. 326 no. 15, fos. 275-6, res. 19 Jan. 1689.

210

GA Haarlem, 10/27, fo. 88, res. burgomasters, 13 Nov. 1688.

211

Israel, Amsterdam Stock Exchange, 436-8.

212

Van der Hoeven, Hollands aeloude wryheid, ii. 400.

213

ARH SH 2939/18. Anabaptist preachers and deacons to Fagel, Amsterdam, 1 Nov. 1688.

214

Ibid.

215

Ceyssens, Première Bulle contre Jansénius, pp. xxix-xxxvii; Spiertz, «Jansenisme», 149-51.

216

Ceyssens, Fin de la première période, i. pp. v, xx-xxii.

217

BLMSAdd. 14007, fo. 189. «Instrucción reservada … a Don Juan de Austra».

218

Ceyssens, Fin de la premiere période, i. 1; Spiertz, «Jansenisme», 153-9.

219

Van Schaik, Jonah Christian van Erkel, 138, 143-5.

220

Spiertz, «Katholiekegeestelijke leiders», 8-9.

221

Smit, «Neercassel», 203-5.

222

Spiertz, «Katholieke geestelijke leiders», 8-9.

223

Ibid. 11.

224

Brun, Veritable Religion, 167.

225

Kannegieter, Gesch. van de vroegere Quaker gemeenschap, 321-5.

226

Barnouw, Philippus van Limborch, 18, 139.

227

Voetius, Afscheydt Predicatie, 14.

228

Hiber, Hedendaesge Rechts geleertheyt, 21.

229

Brun, Veritable Religion des Hollandois, 166.

230

Nusteling, Welwaart en werkgelegenheid, 237.

231

Mentink and Van der Woude, Demografische ontwikkeling, 43, 45.

232

Van der Zijpp, Gesch. der doopsgezinden^ 96, 178-80.

233

GA Haarlem kerkeraad 10/4 res. 6 Oct. 1623.

234

De Jongste, Onrust aan het Spaarne, 60.

235

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 82-3.

236

GA Zutphen 1/107. res. raad 11 July 1668.

237

Kramer, «Luthersche gemeente te Groningen», 291.

238

Loosjes, Gesche. der Luthersche kerk, 108, 114.

239

Ibid. 158-9.

240

ARH Hof van Holland 5335/8, «stukken rakende de Luthersche kerk te Zaandam».

241

Rejinders, Van «Joodsche Natiën», 135, 143.

242

Ubachs, Twee heren, 72.

243

Archief aartbisdom Utrecht, xix. 2-5.

244

Loosjes, Gesch. der Luthersche kerk, 115.

245

Rejinders, Van «Joodsche Natiën», 158.

246

Van Heurn, Historie der stad en Meyerye, iii. 43.

247

Ibid. 223.

248

Sassen, Wijsgerig onderwijs …'s-Hertogenbosch, 6-7.

249

Loosjes, Gesch. der Luthersche kerk, 108.

250

Van Winter, Westerwolde, 13.

251

Leydsche Proceduuren, 3-4, 13-14.

252

Request van de Borgerye_t point 18.

253

Van Asselt, «Voetius en Coccetius», 32-3.

254

Cocceius, Leer van het Verbond, 231-2.

255

Groenedijk, «Petrus Wittewrongeb, 66-7.

256

Res. Holl. 3 May 1655 and 27 July 1656.

257

Van Lieburg, Nadere Reformatie, 13-44.

258

Visser, Gesch. van den sabbatssrijd, 116-20.

259

Cocceius, Indagatio naturae SabbatL, 123-7.

260

Khuttel, Acta, iv. 130-1.

261

Eekhof, Theologische faculteit, 323-6.

262

Schrenk, Gottesreich ind Bund, 117.

263

Goeters, Vorbereitung, 127.

264

Visser, Gesch. van den sabbatssrijd, 160-1, 167-70.

265

Trimp, Jodocus van Lodensteyn, 111-13.

266

[Joncourt], Entretiens, 6-7.

267

Bayle, Lettres, ii. 511.

268

Chef des moqueurs démasqué, 312.

269

Bekker, Kort Begryp, 36.

270

Banki, «Utrechte universiteit», 94, 99-101.

271

Ypeij and Dernout, Geschiedenis, iii. 512.

272

Van Asselt, «Voetius ande Cocceius», 35-6.

273

Gelazius Major, Ouertuychde ontrouw, 10; Benthem, Holldndischer Kirchund Schulen-Staat ii. 57, 141.

274

Cramer, Abraham Неidanus, 121-4.

275

Ypeij and Dernout, Geschiedenis, ii. 516-19.

276

Van der Wall, «Profetie en providentie», 34.

277

Nauta, Samuel Maresius, 381-5.

278

Knuttel, Balthasar Bekkerу 140, 144.

279

De la Court, «Brieven», 126.

280

Van der Wall, «Profetie en providentie», 34.

281

Ypeij and Dernout, Geschiedenis, ii. 506 and iii. 174-6; Van der Wall, «Orthodoxy and Scepticism», 124.

282

Goeters, Vorbereitung, 272.

283

Cerny, Theology, Politics and Letters, 62-3.

284

Trimp, Jodocus van Lodensteyn, 121-3; Van der Wall, Mystieke chiliast, 453-4, 495.

285

ARH SH 2606. Walloon Synod to SH, 3 Apr. and 8 Sept. 1669.

286

APR PR 15. res. S. Geld. 6 May 1669.

287

Van Strien, British Travellers, 310-12.

288

Leiburg, Nadere Reformatie, 126-7.

289

Trimp, Jodocus van Lodensteyn, 98.

290

Kuhler, Socinianisme, 154-61; Van Slee, Rijnsburger Collegianten, 144-9.

291

Meihuizen, Galenus Abrahamsz, 103-8.

292

Ibid.

293

Loosjes,Gesch. der Luthersche kerk, 146-53.

294

De la Court, «Brieven», 131.

295

[De Wit], Schotschen Duyvel, 62-3.

296

De la Court, «Brieven», 131.

297

[De Wit], Schotschen Duyvel, 63, 68-9.

298

Van den Bergh, Life and Work of Gerard Noodt, 224-38.

299

Noodt, Discours sur la liberté de conscience, 332, 405.

300

Le Clerc, A Funeral Oration, 8-13; Barnouw, Philippus van Limborch, 18, 24-7.

301

Da Costa, Examination, 17, 331-8.

302

Berkvens-Stevelinck, «Tolerance», 257-8.

303

A Trip to Holland, 12.

304

Bayle, Lettres, iii. 828, 835.

305

Bots, «Tolerantie», 664; Berkvens-Stevelinck, «Tolerance», 269.

306

Leti, Raguagli historici, i. 29-31.

307

Leti, Raguagli historici, iii. 408-10.

308

Parival, Délices de la Hollande, 174.

309

Von Haller, Dagboek, 30-1.

310

ARH SH 5318/ii, сатирический плакат, датированный 30 ноября 1679 г.

311

Woitjer, De Leidse universiteit, 43-5.

312

Enschedé, «Jean Nicolas de Parival», 83.

313

Verhees-van Meer, De zeeuwse kaapvaart, 62-3; Bruijn, Dutch Navy, 140.

314

Blok, Mie hiel Adriaanszoon de Ruyter, 11-12.

315

Slot, Abel Tasman, 78-83.

316

Spierenburg, Judicial Violence, 38.

317

Roodenburg, Onder censuur, 304.

318

Noordam, «Prostitutie in Leiden», 68.

319

Multhauf, «Light of Lamp-Lanterns», 238.

320

Ibid. 240.

321

Van Dalen, Gesch. van Dordrecht, ii. 593.

322

Van Heurn, Histone, iii. 287-8.

323

Leti, Teatro Belgico, ii. 29.

324

Van de Pol, «Beelden werkelijkheid», 136-7.

325

Noordam, «Prostitutie in Leiden», 71-4.

326

Thijs, Van Geuzenstad tot katholiek bolwerk, 138.

327

Van de Pol, «Beeld en werkelijkheid», 131-40.

328

Noordam, «Prostitutie in Leiden», 26.

329

Roodenburg, Onder censuur, 292-3.

330

Leti, Raguagli historici, i. rag. 3, p. 269; Leti, II ceremoniale, v. 734.

331

Knuttel, Verboden boeken, 29, 39.

332

Haks, «Libertinisme», 86.

333

Schwartz, Dutch World of Painting, 120.

334

Benthem, Hollandischer Kirchund Schulen-Staat, ii. 452-3.

335

Цитируется no: Roldanus, Coenraad van Beuningen, 140.

336

Roodenburg, Onder censuur, 281.

337

GA Haarlem kerkeraad 10/11. res. 6 Apr. 1703.

338

GA Haarlem 10/11. res. 7 July 1700.

339

Van de Woude, «Onderwijs en opvoeding», 258.

340

Art, «Volksonderwijs», 268.

341

Welten, Hervormers, 17.

342

Notulen SZ 1590, 90-1. res. SZ 20 June 1590.

343

De Booy, «Het ’basisonderwijs'», 209-12.

344

Ibid. 212-14.

345

Ibid. 215.

346

Ibid. 210.

347

Hart, Geschrift en getal, 131.

348

Lammererkrijgh, А3; Sprunger, «Faillissementen», 108.

349

Van Lieburg, Nadere Reformatie, 12-14, 57-8.

350

Van de Velde, Biddaghs-Meditatie, A4, C3, D.

351

Trimp, Jodocus van Lodensteyn, 79-81.

352

Groenendijk, «Ptrus Wittewrongel», 66-9.

353

Van 't Spijker, «Voetius practicus», 250.

354

Duker, Gisbertus Voetius, iii, pp. xxxvi-xl.

355

Van Leenhof, Zedig en Christelik verandwoordschrifl, 122.

356

Roodenburg, Onder censuur, 323.

357

Schenkeveld-van der Dussen, «Inleiding», 13-15.

358

Evenhuis, Ook dat was Amsterdam, ii. 292.

359

Wopr, Drama en toneel, ii. 96.

360

Huygens, Gebruyck of angerbruyck, 14-34.

361

Krull, Jacobus Koelman, 32-4.

362

Bogaers, «Kwestie van macht», apps.

363

Van de Pol, «Beeld an werkelijkheid», 131-3.

364

Kotte, «Geldersebloem», 93.

365

Holthuizen-Seegers and Nusteling, «Arnhem», 76-8.

366

Genees Middelen voor Holland, 6.

367

GA Delft kerkeraad 7, fos. 147v-148v. res. 30 Nov. 1685.

368

GA Delft kerkeraad 7, fo. 151v. res. 5 Dec. 1685.

369

GA Amsterdam 376/15, fos. 269-70. res. kerkeraad 11 and 18 Nov. 1688.

370

GA Leiden kerkeraad 7. res. 15 March 1686.

371

Velthuysen, Apologie, 9-11.

372

Bremmer, Reformatie en rebellie, 226.

373

Tusk, Philosophy and Government, 169.

374

BLMSAdd. 14006, fps. 258v-259. «Relazion del govierno de los Estados Generales» (Nov. 1663).

375

Ibid., fo. 254.

376

Цитируется по: De Bruin, Geheimhouding ет verraad, 377.

377

Van den Plaat, «Lieuwevan Aitzema's kijk», 354-7.

378

Poelhekke, Geen blijder maer, 182-3.

379

Groenveld, Evidente factiën, 43.

380

Fruin, Gesch. der staatsinstellingen, 269-70.

381

GA Leiden Sec. Arch. 451 fo. 57 res. vroed. 28 Nov. 1650.

382

Res. Holl.8Dec. 1650.

383

ARH SH 2709/3. Oudewater to SH, 28 Apr. 1653.

384

Melles, Ministers aan de Maas, 105.

385

De Wit, Gorcums heren, 6.

386

Notulen SZ res. SZ 23 and 24 Mar. 1651.

387

Kluiver, «Zeeuwse reacties», 410.

388

RAGr. Arch. Sgr 11. res. SGr, 15 and 19 Nov. 1651.

389

RAF stadhold. arch. 37/l/2d. Willem Frederik to SU, The Hague, 17 Nov. 1650.

390

RAF stadhold. arch. 37/l/4k. Linteloo to Willem Frederik, 21 Nov. 1650.

391

GA Nijmegen 102, fos. 513, 524. res. raad 11 and 14 Dec. 1650.

392

ARH SG PR 488 fo. 159 res. SO 18 Nov. 1650.

393

Aitzema, Herstelde Leeuw, 127.

394

Van der Capellen, Gedenkschriften, ii. 334.

395

Aitzema, Herstelde Leeuw, 133.

396

ARH SG PR 374 fo. 889 res. SF, 25 Apr. 1650.

397

Van Slingelandt, Staatkundige geschriften, ii. 225.

398

ARH SG PR 374 res. SF, 6 Dec. 1650.

399

Van der Capellen, Gedenkschriften, ii. 349-50.

400

ARH SG PR 488 fo. 165 res. SO, 11 Mar. 1650.

401

Aitzema, Herstelde Leeuw, 155-6.

402

Op 't Hof, «Godsdienstige ligging», 44-9.

403

Notulen SZ res. SZ 25 Mar. 1651.

404

Duker, Gisbertus Voetius, iii. 148-9.

405

Basnage, Annales, 204-5.

406

Aitzema, Herstelde Leeuw, 151.

407

Ibid. 160; RAGr. arch. SGr. 11 resSGr. 22 Mar. 1651.

408

Aitzema, Herstelde Leeuw, 157-8; Van Gelder, Getemperde vrijheid, 95.

409

Fruin, Gesch. der staatsinstellingen, 272; Poelhekke, Geen blijder maer, 237-8.

410

Van der Capellen, Gedenkschriften, ii. 371-2.

411

GA Nijmegen stadsarch. 103 fo. 44 res. raad 26 Mar. 1651.

412

Ibid.; Schuiten and Schuiten, Het leger, 59.

413

Wagenaar, Vad.Hist. xii. 190.

414

ARH SG PR 374, fo. 889. res. SF 25 Apr. 1651.

415

Christ, Brabantsche Saecke, 220-8.

416

Ibid. 253-60.

417

RAGr Ommelander arch. 319 res. Ommelands 21 Nov. 1651.

418

De Boer, Woelingen in Stad en Lande, 7-11.

419

Van der Bijl, Idee en Interest, 18; t'Hart, «Autonoom», 56-8.

420

Notulen SZ res. SZ 21 Sept, and 2 Oct. 1651.

421

GA Leiden Sec. Arch. 451 fo. 118 res. vroed. 25 July 1651.

422

Rowen, John de Witt, 53.

423

Van Loon, Beschrijving, ii. 362.

424

Israel, Dutch Primacy, 197-207.

425

Israel, «England’s Mercantilist Response», 50-6.

426

A Brief Narration of the Present Estate, fo. 2.

427

Wilson, Profit and Power, 58.

428

Groenveld, «English Civil Wars», 561.

429

Bruijn, Dutch Navy, 62-3, 69-71.

430

Bruijn, Dutch Navy, 72-4.

431

Ibid. 138; смотри указ SG от 26 Sept. 1653 в BL Printed Proclamations, D n 2/1 no.32.

432

RAFStadhoud. arch. 37/l/4k. Manmaker to Willem Frederik, Bergen-op-Zoom, 8 July 1652.

433

RAF Stadhoud. arch. 37/l/4k. Goethals to Willem Frederik, Delft, 7 Aug. 1652.

434

Ibid.

435

Ibid.

436

Ibid.

437

RAF Stadhoud. arch. 37/l/4k. Willem Frederik to SZ, 14 July, and to S.Gr. 5 Aug. 1652.

438

Rowen, John de Witt, 83.

439

Ibid. 58.

440

Ibid. 86-7.

441

Wagenaar, Vad.Hist. xii. 229.

442

GA Zuthpen 1/13. res. raad 21 Sept. 1652.

443

RAF Stadhoud. arch. 37/1/22 a/b res. S.Gr. 23 Dec. 1652.

444

PRO SR 84/159 fo. 149. Charles II to Boreel, Paris, 6 Mar. 1653.

445

Geyl, Oranje en Stuart, 87-9.

446

Oudendijk, Johan de Witt en de zeemacht, 52-3.

447

GA Leiden Sec. Arch. 451 fo. 230, res. vroed. 5 Aug. 1653.

448

Thurloe, State Papers, i. 437, 458.

449

Farnell, «Navigation Act», 451.

450

Geyl, Oranje en Stuart, 103-4.

451

Thurloe, State Papers, ii. 272.

452

BOX MS Rawl. A. 13, p. 332, «Intelligence», 5 May 1654.

453

Ibid.

454

GA Leiden Sec. Arch. 451 fos. 342-3. res. vroed. 30 Apr. and 9 May 1654.

455

Sypestein, Geschiedkundige bijdragen, i. 64-7.

456

ARH SG PR 375, pp. 271-2. res. SF 27 May 1654.

457

BOX MS Rawl. A. 16, p. 74, «Intelligence», 14 July 1654.

458

RAF Stadhoud. arch. 37/Ü/48 а/с. res. S.Geld. 28 July 1654.

459

RAF Stadhoud. arch. 37/Ü/48 a/c. res. Utrecht ridderschap, 18 July 1654.

460

De Vries, Gesch. van Zvolle, ii. 49-50.

461

BOX MSRawl. A. 20, p. 113, «Intelligence», 20 Nov. 1654.

462

Kluiver, «Zeeuwse reacties», 411-20.

463

Rowen, The Low Countries, 196.

464

GA Leiden Sec. Arch. 451 fo. 359. res. vroed. 27 May 1654.

465

BOX MS Rawl. A. 14, p. 266-7, «Intelligence», 20 Nov. 1654.

466

Ibid.

467

Ibid. 270.

468

BOX MS Rawl. A. 16, p. 439-40, «Intelligence», 7 Aug. 1654.

469

Lesger, Huuren conjunctuur, 67, 83.

470

Thurloe, State Papers, ii. 650.

471

Brieven geschreven ende gewisselt, iii. 41.

472

Bussemaker, Gesch. van Overijssel, i. 68-9.

473

GA Gouda OA 11 res. vroed. 26 Oct. 1654.

474

Aitzema, Histoire, viii. 217, 357.

475

Wagenaar, Vad.Hist. xii. 342.

476

Sypestein, Geschiedkundige bijdragen, i. 86.

477

BOX MSRawl. A. 17, p. 232, «Intelligence», 21 Dec. 1654.

478

Bussemaker, Gesch. van Overijssel, i. 69-70.

479

GA Leiden Sec. Arch. 451 fos. 54, 57. res. vroed. 22 Mar. and 20 Apr. 1654.

480

Sypestein, Geschiedkundige bijdragen, i. 101-2.

481

GA Amsterdam res. vroed. 11 and 14 Sept. 1655.

482

GA Amsterdam res. vroed. 19 Nov. 1655.

483

Japikse, Johan de Witt, 111-12.

484

Rowen, Johan de Witt, 368.

485

BOX MS Rawl. A. 17, p. 278-9, «Intelligence», 20 Dec. 1655.

486

Sypestein, Geschiedkundige bijdragen, i. 109.

487

GA Amsterdam res. vroed. 15 Jan. 1657.

488

ARH SG PR 375, р. 595. res. SF, 17 Feb. 1657.

489

Rowen, John de Witt, 372.

490

Bannier. Landgrenzen, 260.

491

De Vries, Gesch. van Zwolle, ii. 52.

492

Brieven geschreven ende gewisselt, iii. 400.

493

Bussemaker, Gesch. van Overijssel, i. 177-84.

494

Ibid.

495

De Boer, Woelingen in Stad en Lande, 23-32.

496

Aitzema, Histoire, viii. 985.

497

Ibid. ix. 622-3; Feenstra, Adel in de Ommelanden, 81-2.

498

Schilfgaarde, Graven van Limburg-Stirum, i. 127.

499

Schroer, Korrespondenz, 60-2.

500

De Bruin, Geheimhouding en verraady 439-40.

501

Van der Hoeven, Bijdrage, 98-102, 106.

502

Boogman, «De raison d'état politicus», 389-93.

503

Ibid. 399-407.

504

Parker, Army of Flanders, 272.

505

ARH SG 7086/1. Dijkvelt to SG, Brussels, 24 Dec. 1690.

506

De Schryver, Jan van Broushoven, 104.

507

AGS Estado 3890. consulta of the Consejo de Estado, Madrid, 2 July 1696.

508

De Nave, Antwerp en de scheiding, 17,81-2.

509

Vermaut, «Structural Transformation», 193-7.

510

De Schryver, Jan van Broushoven, 478.

511

Ibid. 476.

512

Despretz-Van deCastele, «Het protectionisme», 311.

513

Japiske, Johan de Witt, 172-7.

514

Put, «Het fundament», 15.

515

Dequeker, «Heropleving», 159-60.

516

AGS Estado 2115. consulta of the Consejo de Estado, Madrid, 13 May 1671.

517

Vanpaemel, «Kerk en wetenschap», 184.

518

Popkin, Isaac de la Peyrere, 48-9.

519

Akerman, Queen Christina, 204-6.

520

Plantenga, L'Architecture religieuse, 261.

521

Japiske, Johan de Witt, 162-9.

522

GA Amsterdam res. vroed. 21, 28 and 31 May 1660.

523

Van Deursen, «De raadpensionaris Jacob Cats», 157-8.

524

Notulen SZ res. SZ 18 June 1660.

525

Epkema, «Pieter de Groot», 178-9.

526

Aitzema, Histoire, ix. 933-5.

527

Mörke, «Hofcultur», 51-2.

528

GA Amsterdam res. vroed. 2 July 1660.

529

Sluijter, Leidse fijnshilders, 37-8.

530

Logan, «Cabinet» of the Brothers, 81.

531

Notulen SZ res. SZ 7 Aug. 1660.

532

ARH PR 375, p. 856. res. SF 8 Sept. 1660.

533

PRO SP 84/163, fo. 35 Charles to SZ 1 Oct. 1660.

534

GA Leiden Sec. Arch. 452 res. vroed. 16 and 17 Sept. 1660.

535

Rowen, John de Witt, 514-19.

536

PRO SP 34/163, fo. 54. Amalia to Mary, 29 Sept. 1660.

537

GA Amsterdam res. vroed. 6 Jan. 1661.

538

PRO SP 34/163, fos. 147v, 189.

539

Aitzema, Histoire, ix. 966-7.

540

Rowen, John de Witt, 539.

541

PRO SP 34/163, fo. 148v. [Willen van Haren?] to Williamson, Leeuwarden, 4 Nov. 1661.

542

Japikse, Verwikkelingen, 120-6.

543

Grever, «Structure of Decision-Making», 143.

544

BL Ms Egerton 2537, fo. 349. Downing to Nicholas, 24 June 1661.

545

Geyl, Oranje en Stuart, 149.

546

Notulen SZ res. SZ 3 and 4 Aug. 1661.

547

PRO SP 84/167, fo. 240. Bampfield to Williamson, Middelburg, 16 Aug. 1663.

548

BL Ms Egerton 2538, fo. 16. Downing to Nicholas, 3 Feb. 1662.

549

Japikse, Verwikkelingen, 178, 191, 219.

550

BL Ms Egerton 2538, fo. 45. Downing to Nicholas, 21 Mar. 1662.

551

De Boer, Woelingen in Stad en Lange, 41-9.

552

BL Ms Egerton 2538, fo. 117. Downing to Nicholas, 22 Aug. 1662.

553

Ibid., fo. 120. Downing to Nicholas, 29 Aug. 1662.

554

De Bruin, Geheimhouding en Verraad, 363, 376.

555

PRO SP 84/165, fo. 324. [Van Haren?] to Williamson, 24 June 1662.

556

BL Ms Egerton 2538, fo. 45. Downing to Nicholas, 12 Sept. 1662.

557

Ibid., fo. 131v. Downing to Nicholas, 12 Sept. 1662.

558

Groenveld, Evidente factiën, 53.

559

Haas, Verdeling, 224-9.

560

D'Estrades, Lettres, ii. 152.

561

Haitsma Mulier, Nederlands gezicht van Machiavelii, 12.

562

Van der Plaat, «Lieuwe van Aitzema's kijk», 353.

563

[Uytenhage de Mist], Siadhouderlijcke regeeringe, 30-2.

564

Rowen, John de Witt, 391-5.

565

Haitsma Mulier, Myth of Venice, 127-35.

566

Van der Bijl, «Pieter de la Court», 73.

567

Ypeij and Dermout, Geschiedenis, ii. 503.

568

Knuttel, Acta, iv, p. xvii.

569

GA Leiden Acta kerkeraad v. res. 6 Apr. 1663.

570

Aitzema, Histoire, x. 852.

571

De la Court, «Brieven», 109.

572

GA Leiden Acta kerkeraad 5. res. 13 Apr. 1663.

573

Aitzema, Histoire, х. 616-22.

574

Rowen, John de Witt, 431-2.

575

PRO SR 84/167, fo. 240. Bampfield to Williamson, Middelburg, 16 Aug. 1663.

576

Notulen SZ res. SZ 26 June, 5 Sept, and 8 Nov. 1663.

577

De Wit, Public Gebedt, ii. 2.

578

De la Court, «Brieven», 143.

579

[Uytenhage de Mist], Apologie, 58.

580

Idid. 156.

581

Bouwman, Voetius over het gezag der synoden, 23.

582

De Ver-resenen Bar nevelt, 31.

583

[De Wit?], Schotschen Duyvel, 52.

584

Duits, Van Bartholomeusnacht tot Bataafse opstand, 121, 134-6.

585

Ibid. 254-68.

586

De la Court, «Brieven», 143.

587

Lister, Life and Administration у iii. 278.

588

Barbour, Capitalism in Amsterdam, 103; Israel, Dutch Primacy, 276-7.

589

Bruijn, «The Dutch Navy», 50, 54; Bruijn, Dutch Navy, 75-9.

590

Boxer, Anglo-Dutch Wars, 25.

591

Oudendijk, Johan de Witt en de zeemacht, 111-12.

592

Lister, Life and Administration, iii. 378.

593

Rowen, John de Witt, 590.

594

Lister, Life and Administration, iii. 305-6.

595

Kort en Bondigh Verhael, 59, 62-3.

596

Lister, Life and Administration, iii. 300, 319.

597

Ibid. 382, 387.

598

Ibid.

599

Grever, «Committees and Deputations», 33.

600

Spinoza, Correspondence, 213.

601

ARH SG PR 377, p. 192. res. SF 7 Oct. 1666.

602

Grever, «States of Friesland», 16.

603

Ibid.

604

D'Estrades, Lettres, iii. 17.

605

Lister, Life and Administration, iii. 375.

606

Block, Michiel Adriaansz. de Ruyter, 259.

607

Bang and Korst, Tabeller, i. 1-12.

608

De Bruijn, «Dutch Privateering», 79-86; Israel, Dutch Primacy, 278.

609

Ibid. 275-9.

610

Cal. St. Papers. America and the West Indies (1661-8), 328.

611

Van Winter, «Acte van Navigatie», 44, 53.

612

GA Harlem vroed. res. 21, fo. 93. res. vroed. 2 Feb. 1666.

613

GA Leiden Sec. Arch. 453 res. vroed. 1 and 29 Mar. 1666.

614

GA Harlem vroed. res. 21, fos. 141-2. res. vroed. 23 Aug. 1666.

615

De Bruin, Geheimhouding en Verraad, 537-8.

616

GA Gouda ОА 11 res. vroed. 5 Apr. 1666.

617

GA Leiden Sec. Arch. 453 fo. 247 res. vroed. 29 Nov. 1666.

618

D'Estrades, Lettres, iii. 17.

619

Van Malssen, Louis XIVd'apres lespamphlets, 6-12.

620

Rowen, John de Witt, 479-80.

621

Lonchay, La Rivalité, 206-7.

622

Haley, An English Diplomat, 44-8.

623

Israel, Dutch Republic and the Hispanic World, 404-9.

624

AGS La Haya xlvii, fo. 421. Gamarra to Philipp IV, 25 Dec. 1663.

625

Elzinga, «Tarif de Colbert», 221-3.

626

Brugmans, «Notulen», 161, 268.

627

Elzinga, «Tarif de Colbert», 246-8.

628

AGS Estado 2203. consulta 16 Sept. 1667.

629

AGS Estado 2203. consultas 1 and 27 Oct. 1667.

630

Rowen, John de Witt, 686-94.

631

Haley, An English Diplomat, 172-3.

632

Franken, Coenraad van Beuningen s … aktiviteiten, 91-2.

633

Haley, An English Diplomat, 149, 176.

634

Mims, Colbert's West India Policy, 195-6.

635

Pomponne, Relation de mon ambassade, 159-60.

636

Kohl, Christoph Bernard von Galen, 297-9; Schröer, Korrespondenz, 138.

637

O'Connor, Negotiator out of a Season, 45-7.

638

Rowen, John de Witt, 725, 731.

639

GA Amsterdam res. vroed. 2 Nov. 1669.

640

Elzinga, Voorspel, 281-2, 284.

641

Van der Hoeven, Leeven en Dood, 310-11.

642

O'Connor, Negotiator out of a Season, 50.

643

Haley, An English Diplomat, 265.

644

Valckenier, 't Verwerd Europa, 16-19, 116-17.

645

Ibid. 228-9, 236, 249.

646

Rees, Verhandeling, 41-2; Japikse, Johan de Witt, 278-9.

647

De la Court, Aanwysinge, 399-400.

648

Ibid. 60, 65-6, 382, 398.

649

Den Zeeuwsen Buatist, 27-8.

650

Spinoza, Political Works, 137.

651

Meinsma, Spinoza en zijn kring, 317-19.

652

Klever, «Inleiding», 27.

653

Ibid. 86-109.

654

Van der Enden, Vrije Politijke Stellingen, 207-15.

655

Roldanus, «Adriaen Paets», 159.

656

Meinsma, Spinoza en zijn kring, 317-26.

657

Spinoza, Tractatus Theologco-Politicus, 51; Francès, Spinoza, 61.

658

Spinoza, Tractatus Theologco Politicus, 297.

659

Ibid. 6-7.

660

Spinoza, Correspondence, 260-1.

661

Groenveld, «The Mecca of Authors?», 72-3.

662

Roldanus, Coenraad van Beuningen, 156-7.

663

Van Bunge, «Rotterdamsche collegiant», 74.

664

Spinoza, Correspondence, 253-4.

665

Japikse, Johan de Witt, 287-8; Rowen, John de Witt, 788-92.

666

Geyl, Studies en strijdschriften, 141.

667

GA Leiden Sec. Arch. 453. res. vroed. 2 Aug. 1667.

668

Perpetual Edict, clauses 1-3.

669

GA Leiden Sec. Arch. 454. fos. 33-4. res. vroed. 30 Dec. 1667.

670

Melles, Joachim Oudaan, 76-9.

671

Briefwisseling van Reede van Amerongen, 114.

672

Porta, Joan de Gerrit Corver, 6.

673

Briefwisseling van Reede uanAmerongen, 78.

674

Japikse, Johan de Witt, 311.

675

Van der Hoeven, Leeven en Dood, 324-7.

676

Sonnino, Louis XIV and the Origins, 192.

677

Boxer, The Anglo Dutch Wars, 47-8.

678

Bannier, Landgrenzen, 306.

679

Kotte, «Geldersebloem», 52-3.

680

GA Utrecht kerkeraad res. 17 June 1672.

681

Ibid., res. 20 June 1672.

682

Kohl, Christoph Bernard von Galen, 362.

683

Roorda, Partij en factie, 100-1.

684

Vivien and Hop, Notulen, 110-11.

685

Wicquefort, Histoire, iv. 424-30.

686

Roorda, Partij en factie, 114.

687

Salomons, «Rol van der Amsterdamse burgerbeweging», 206-8.

688

«Een dagboek», 51-4.

689

Ibid. 206-9.

690

Van Dalen, Gesch. van Dordrecht, ii. 1137-8.

691

Roorda, Partij en factie, 107, 162.

692

Wagenaar, Vad. Hist. xiv. 79.

693

Van der Hoeven, Hollands aeloude vryheid, ii. 376.

694

Mellis, Ministers aan de Maas, 129.

695

Vos, Vroedschap van Zierikzee, p. xiv; Roorda, Partij en factie, 129-30.

696

Kurtz, Haarlem in het rampjaar, 7.

697

Wicquefort, «Memoire», 285-6.

698

Den Oprechten Patriot, app.

699

Kurtz, Haarlem in het rampjaar, 24-34.

700

Ibid.; GA Delft vroed. res. 5, fos. 88v, 89v, res. vroed. 30 Aug. 1672; GA Leiden Sec. Arch. 445, fos. 73, 75. res. 6 and 11 Sept. 1672.

701

Edwards, «Amsterdam City Government», 6-8.

702

Roorda, Partij en factie, 192-3.

703

Ibid. 220-4.

704

Kalma and De Vries, Friesland in het rampjaar, 137-9.

705

Huber, Spiegel van Doleancie, 120-4.

706

Bruin, Le Conseil d'extorsion, 19.

707

GA Nijmegen vroed. res. fo 448, res.vroed. 27 Aug. 1672.

708

Van der Bijl, «Utrechts weerstand», 140-2.

709

De Groot, Lettres, 92, 101.

710

Ibid. 93, 100, 107.

711

Ibid. 100, 107.

712

Huber, Spiegel van Doleancie, 123.

713

De Groot, Lettres, 93-5, 99-100.

714

Ibid.

715

Ibid. 389-90.

716

Ibid. 99-100.

717

Ibid. 107.

718

Kooimans, Onder regenten, 43.

719

De Wit, Gorcums heren, 18-21.

720

GA Delft 1st afd. 13/5, fo. 107. William III to SH, 13 Dec. 1673.

721

GA Delft 1st afd. 13/5, fo. 111. res. vroed. 30 Dec. 1674.

722

Van der Bijl, Idee en interest, 25-6.

723

Boxer, The Anglo-Dutch Wars, 52-8.

724

De Bruin, «Dutch Privateering», 85-93.

725

Israel, Dutch Primacy, 297-9.

726

Kohk, Christoph Bernard von Galen, 389, 416.

727

Kotte, «Gelderschebloem», 103.

728

TerKuile, «Graafschap Lingen», 24.

729

Van Klaveren, «Utrecht zonder regeering», 98.

730

Ibid. 100-3.

731

Hartog, «Prins Willem III», 126.

732

Van der Bijl, «Utrechts weerstand», 139.

733

Van der Hoeven, Hollands aeloude vryheid, ii. 379.

734

Barbour, Capitalism in Amsterdam, 58.

735

PRO SP 84/200, fos. 79-80. Temple to Williamson, 19/29 Feb. 1675.

736

Hartog, «Prins Willem III», 142-4.

737

PRO SP 84/198, fo. 288. «A relation of the present State of Affairs».

738

Ibid.

739

Ibid.

740

Wagenaar, Vad. Hist. xiv. 366.

741

Groot Placaet Boeck, iii. 524; Wagenaar, Historische verhandeling, 53.

742

Van den Bergh, Life and Work, 14-15; Roman, Princes of Orange, 138-9.

743

Japikse, Prince Willem III, 362.

744

PRO SP 84/199, fo. 6. Intelligence, 7 May 1675.

745

PRO SP 84/198, fo. 288. «A relation of the present State of Affairs» (Apr. 1675).

746

Ibid.

747

PRO SP 84/200, fo. 147v. Temple to Williamson, 11 Feb. 1676.

748

Israel, Dutch Primacy у 299-302, 306; Israel, «Amsterdam Stock Exchange», 421.

749

PRO SP 84/204, fo. 167v. «An account» (Mar. 1676).

750

PRO SP 84/198, fo. 289v. «State of the United Provinces* (Apr. 1675).

751

Op't Hof, «Nadere Reformatie in Zeeland», 40-68.

752

PRO SP 84/205, fo. 105. Meredith to Williamson, 14 Sept. 1677.

753

Van der Bijl, «Kerk en politiek», 181, 192.

754

Giubal, Johan Willem Frisoу 19-20.

755

Van Winter, Westerwolde, 106.

756

PRO SP 84/204, fo. 121. Meredith to Williamson, 19 Feb. 1677.

757

PRO SP 84/204, fo. 92. Meredith to Williamson, 2 Fev. 1677.

758

Edwards, «Amsterdam City Government», 12.

759

De Bruin, Geheimhouding en verraad, 269-70.

760

Van Slingelandt, Staatkundige geschriften, iv. 83-4.

761

Roorda, «Willem lib, 166-9.

762

PROSP 84/204, fo. 295. «The Commonwealth Party».

763

PRO SP 84/205, fo. 18. Meredith to Williamson, 29 June 1677.

764

PRO SP 84/204, fo. 56. Meredith to Williamson, 27 July 1677.

765

PRO SP 84/204, fo. 46. недатированная копия письма Hendric Kazimir to SG (July 1677).

766

Japikse, Prins Willem III, ii. 61-2.

767

Van der Bijl, «Willem III, Stathouder-koning», 171.

768

Roorda, «Pease of Nijmegen», 24-5.

769

Troost, «William III, Brandenburg», 308-11.

770

Res. Holl., 9, 14, 19 and 23 Sept. 1678.

771

Busken Huet, Land van Rembrand, 662.

772

Roorda, «Willem III», 127.

773

Dekker, «Private Vices, Public Virtues», 492-3.

774

PRO SP 84/204, fo. 248. Meredith to Williamson, 18 May 1677.

775

GA Delft 1st afd. 13/5, fos. 147v-148. William III to Delft vroedschap, 14 Dec. 1679.

776

PRO SP 84/205, fo. 294v. «The Commonwealth Party in the United Provinces».

777

Res. Holl.22Dec. 1679.

778

GA Leiden Sec. Arch. 917/x/6. William III to Leiden, 11 Feb. 1680.

779

Negotiations… d'Avaux, i. 294 and iv. 358.

780

BL MS Add. 37981, fos. 12v-14. Carr to Blathwayt, Amsterdam, 21 Mar. 1681.

781

Lesger, Huur en conjunctuur, 83-4.

782

Roorda, «Pease of Nijmegen», 25.

783

Drossaers, Diplomatieke betrekkingen, 73.

784

GA Amsterdam PJG 334, отчеты Мануэля Леви Дуарте, fo. 688.

785

ARH PR 383, р. 59. res. SF 9 Aug. 1683.

786

RAF M 2/32. res. Mindergetal, Leeuwarden, 9 Oct. 1683.

787

RAGr. arch. SGR 378. res. S.Gr. 18 Dec. 1683.

788

Kurtz, Willem III en Amsterdam, 67-8.

789

Roldanus, Coenraad van Beuningen, 43.

790

PRO SP 84/218, fos. 145, 148v. Bampfield to Hughes, Leeuwarden, 9 and 12 Dec. 1683.

791

GA Leiden Sec. Arch. 458, р.8. res. vroed. 27 Jan. 1684.

792

Kurtz, Willem III en Amsterdam, 84.

793

ARH PR 383, p. 85. res. SF 16 Feb. 1684.

794

RAGr. arch. SGR 378. res. SGr. 21 Mar. 1684.

795

Notulen SZ, res. SZ 20 Jan. and 23 Mar. 1684.

796

De Bruin, Geheimhouding, 360-1.

797

Woltjer, «Willem III en Leiden», 419-21.

798

PRO SP 84/218, fo. 219. Bampfield to Hughes, Leiden, 29 Apr. 1684.

799

RAFSFs4/i «Secreet resolutie-boeck», res. SF 15 and 25 Mar. 1684.

800

Ibid. res. SF 19 Apr. 1684.

801

RAGr. arch. SGR 18. res. S.Gr. 25 Apr. 1684.

802

GA Haarlem vroed. res. 25, fo. 91v, res. vroed. 19 June 1684.

803

Notulen SZ res. SZ 14 July 1684.

804

ARH PR 491, fo. 45, sec. res. SO 7 July 1684.

805

Kurtz, Willem III en Amsterdam, 222.

806

PRO SP 84/218, fo. 255. Chudleigh to Sunderland, 20 Oct. 1684.

807

Wagenaar, Vad.Hist. xv. 283-4.

808

Ten Raa and De Bas, Het Staatsche leger, vi. 154, 157-8.

809

ARH arch. SH Collectie Fagel 496, «Stukken betreffende … de Prins van Orange en Hendrik Cazimir».

810

Arheives 2nd ser. v. 589.

811

Van Daken, Gesch. van Dordrecht, ii. 1139-40.

812

GA Leiden Sec. Arch. 917/x/b. William III to Leiden vroed., 12 Nov. 1684.

813

Négotiations … d'Auaux, v. 176.

814

PRO SP 84/220, fo. 12v. Skelton to Sunderland, 16 Oct. 1685.

815

Prak, Gezeten burgers, 61.

816

Woltjer, «Willem III en Leiden», 420-1.

817

Négotiations … d'Avaux, v. 196.

818

GA Leiden kerkeraad 7. res. 13 and 17 Mar. 1686.

819

GA Leiden kerkeraad 7. res. 15 Apr. 1686.

820

GA Leiden burgomasters' notulen, 1682-98, fos. 95-6 (21 Mar. and 1 Apr. 1686).

821

Van Malssen, Louis XIV d'apres les pamphlets, 43-53.

822

PRO SP 84/220, fo. 12v. Skelton to Sunderland, 16 Oct. 1685.

823

Négotiations … d'Avaux, v. 203, 215.

824

Ibid. v. 250, 302 and. vi. 12, 18, 100-2.

825

Ibid. i. 3,153 and. iv. 321.

826

Haley, The British and the Dutch, 133-5.

827

Israel, Anglo Dutch, Moment, 105-15.

828

BL MS 41814, fo. 40v. Skelton to Middleton, 15 Oct. 1686.

829

Symcox, «Louis XIV and the Outbreak», 186-7.

830

Lesger, Huur en conjuctuur, 84.

831

Israel, Dutch Primacy, 301, 340-1, 350-8.

832

Israel, Anglo-Dutch Moment, 114-16.

833

Ibid. 114.

834

Négotiations … d'Avaux, vi. 102.

835

Res. Holl. 18 Mar. 1688.

836

GA Leiden Sec. Arch. 488, р. 359, res. 11 May 1688.

837

Groenveld, «J'equippe une flotte», 238-40.

838

Israel, The Anglo-Dutch Moment, 110-19.

839

Genhard, Het leven, i. 320-7.

840

Israel, The Anglo-Dutch Moment, 115-19.

841

Ibid. 107-8.

842

BL MS Add. 41816, fo. 179. D'Albeville to Middleton, 14 Sept. 1688.

843

GA Amsterdam res. vroed. 21 and 24 Sept. 1688.

844

Secreete Resolutien, iv. 226-7.

845

RAF arch. SF S4/1 «Secreet resolutie-boeck», 1671-99 res. 25 Sept, and 5 Oct. 1688.

846

GA Amsterdam res. vroed. 24 Sept. 1688.

847

GA Amsterdam res. vroed. 3 and 15 1688; GA Harden res. vroed. xxvi. fos. 217-8, res. 19 Sept, and 11 Oct. 1688.

848

Источники: Israel, Dutch Primacy, 255; Israel, «Amsterdam Stock Exchange», 440.

849

Secreete Resolutien, iv. 230-4.

850

BLMSAdd. 41816, fo. 232. D'Albeville to Middleton, 15 Oct. 1688.

851

Israel, Anglo-Dutch Moment, 337-8.

852

BL MS Add. 38495, fo. 30. Moreau to Polish king, The Hague, 12 Oct. 1688.

853

Israel, «Propaganda», 169-73.

854

BL MS Add. 41816, fo. 224. D'Albeville to Middleton, 9 Oct. 1688.

855

Israel, «Amsterdam Stock Exchange», 431-2.

856

BL MS Add. 41816, fo. 231. D'Albeville to Middleton, lOOct. 1688.

857

Israel, Anglo-Dutch Moment, 124.

858

Ibid. 2, 125-8, 145-6.

859

Ibid. 134.

860

Ibid. 142-58.

861

Res. Holl. 7 Dec. 1688.

862

Price, «William III», 72, 75.

863

Rietbergen, 'а Fateful Alliance», 465-7.

864

Sainte Marthe, Entretiens, 18.

865

De Bruin, Geheimhouding, 346.

866

Gebhard, Hel leven, i. 389-90, 411-13.

867

Archives, 3rd ser. i. 45-6.

868

Israel, Anglo-Dutch Moment, 150-3.

869

PRO SP 84/221, fo. 21. Aglionby to Warre, The Hague, 27 Jan. 1690.

870

Woltjer, «Willem III en Leiden», 423.

871

Porta, Joan en Gerrit Corver, 10-11.

872

PRO SP 84/221, fo. 51. Aglionby to Warre, The Hague, 10 Mar. 1690.

873

Le Noble, Pierre de touchéy ix. 35.

874

Japikse, Prins Willem III, ii. 327-8.

875

Gemert, «Haagsche Broeder-Moord», 272-6.

876

Ibid. 154-5.

877

Dekker, «Private Vices, Public Virtues», 485-8.

878

Melles, Ministers aan de Maas, 139-41.

879

Thijssen-Schoute, Uit de Republiek, 115.

880

Israel, Dutch Primacy, 341, 359; Israel, «Amsterdam Stock Exchange», 422-5.

881

Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 264.

882

Lesger, Huur en conjunctuur, 67, 84.

883

Israel, Empires and Entrepots, 158-61.

884

Dekker, Oproeren, 12-13.

885

Dekker, Holland in beroering, 32-4.

886

De Bruin, Geheimhouding en verraad, 348-9.

887

Res. Holl. 5 Oct. 1697.

888

ARH SH 2497, fos. 64-5, 107-10.

889

Japikse, Prins Willem III, ii. 390-5.

890

Woltjer, «Willem III en Leiden», 424-7; De Jong, Met goed fatsoen, 49-54.

891

De Bruin, Geheimhouding у 349-50.

892

Van der Hoeven, Holland's aeloude vryheid, ii. 356.

893

Fremantle, Baroque Town Hall, 23.

894

Terwen, «Ontwerpgeschiedenis», 247.

895

Vrolikhert, Vlissingsche kerkhemel, 118-19.

896

Taverne, Int land van belofte, 215, 377.

897

Gonnet, Wallen en poorten van Haarlem, 8, 59.

898

Fokkens, Beschrijvingh, 398-9.

899

Lesger, Huur en conjuctuur, 83.

900

Taverne, Int land van belofte, 252-4.

901

Houbraken, Groote Schouburgh, ii. 22-3, 162 and iii. 56; Van Moltke, Govaert Flinck, 11.

902

Terwen, «Ontwerpgeschiedenis», 231, 242-9.

903

Ozinga, Protestantsche kerkenbouw, 85-8.

904

Commelin, Beschryvinge, i. 495.

905

Israel, European Jewry, 220.

906

Fremantle, Baroque Town Hall, 23-35.

907

Swillens, Jacob van Campen, 171-81.

908

Parival, Délices, 39.

909

Taverne, I n't land van belofte, 231.

910

Van Mieris, Beschryving, i. 15-23; Parival, Délices, 78.

911

Van Oerle, Leiden, i. 377-8.

912

Commelin, Beschryvinge, i. 588, 594.

913

Blankert, Kunst als regeringszaak, 36-7.

914

Ottenheym, Philips Vingboons, 53.

915

Swillens, Jacob van Campen, 127-8.

916

De Vries, Barges and Capitalism, 347-8.

917

Kuyper, Dutch Classicist Architecture, 153.

918

Swillens, Jacob van Сатреп, 127.

919

Turck, «Lakenhal in Leiden», 402, 406.

920

Osinga, Protestantsche kerkenbouw, 45-6, 50.

921

Wheelock, Perspective, Optics and Delft Artists, 222-3, 226.

922

Swillens, Jacob van Campen, 154.

923

Giltaij et al., Perspectiven, 43, 201, 221.

924

Slive, Jacob van Ruisdael, 22.

925

Bergstrom, Dutch Still-Life Painting, 260; Segal, A Prosperous Past, 142, 197.

926

Grisebach, Willem Kalf, 143-4.

927

Bol, Hollandische Marinemalereiy 230.

928

Schloss, Travel, Trade and Temptation, 7-8.

929

Houbraken, Groote Schouburgh, iii. 56.

930

Schloss, «Early Italianate Genre Paintings», 80, 91.

931

Montias, Art Dealers, 247-9; Artists and Artisans, 247-9.

932

Slujter, Leidse fijnschilders, 37.

933

De la Court, «Brieven», 148; Martin, Leven en werken van Gerrit Dou, 65.

934

Slujter, Leidse fijnschilders, 40.

935

Montias, Vermeer and his Milieu у 251-6, 364-5.

936

De Groot, «Schilderijen van Aelbert Cuyp», 56, 70, 78, 80, 86.

937

Haak, The Golden Age, 420.

938

Montias, «Art Dealers», 247.

939

Van Hoogstraeten, Inleyding, 353-4.

940

Haak, The Golden Age, 50.

941

Schwartz, Rembrandt, 318-20.

942

Blankert, Kunst als regeringszaak, 27-9.

943

Haak, The Golden Age, 51.

944

Rowen, John de Witt, 511-12.

945

Van Rijn, Atlas van Stolk, iii. 47.

946

Van Notten, Rombout Verhuist, 12.

947

Taverne, Int land van belofte, 375.

948

Bredius, «Italiaansche schilderijen in 1672», 92.

949

Montias, Artists and Artisans, 215.

950

Van Peer, «Drie collecties schilderijen», 94-7.

951

Montias, «Works of Art», 343; DeVries, «Art History», 264.

952

Grisebach, Willem Kalf, 162-3.

953

Segal, A Prosperous Past, 196-7.

954

Sutton, Pieter de Hooch, 35-6.

955

Kuretsky, Paintings of Jacob Ochtervelt, 23-7.

956

Percival-Prescott, «Art of the Van de Veldes», 31.

957

DeVries, «Art History», 261.

958

Ibid.

959

Bol, Hollandische Marinemalerei, 301.

960

De Lairesse, Groot Schilderboek, i. 47, 71.

961

Ibid. i. 17-18, 41 and ii. 168-74.

962

Kuyper, Dutch Classicist Architecture, 173, 541.

963

De Jong, «Nederlandisch Hesperides», 29.

964

Dixon Hunt, «Reckoning with Dutch Gardens», 45-51.

965

De Jong, «Nederlandisch Hesperides», 23-4.

966

Thijssen-Schoute, Nederlands Cartesianisme, 125.

967

Van Velthuysen, Bewys, preface, p. v.

968

Tepelius, Historia Philosophiae Cartesianae, 70-9.

969

De Vrijer, Henricus Regius, 42-4.

970

Wittichius, Dissertationes duae, 246-54; Du Boys, Schadelickheyt, 11-12.

971

Bekker, De Philosophia Cartesiana, 116, 145.

972

Velthuysen, Bewys, preface, p. v-vi.

973

Du Boys, Schadelickheyt, pp. ix-xiii.

974

Sassen, Wijsgerig onderwijs aan de Illustre School te' s-Hertogenbosch, 28-30.

975

Du Boys, Schadelickheyt, 3.

976

Thijssen-Schoute, Uit de Republiek der letteren, 202, 236.

977

Wittichius, Dissertationes duae, 251-4.

978

Van Velthuysen, Bewys, 1, 4, 25-6.

979

Du Boys, Schadelickheyt, 11-12.

980

Cramer, Abraham Heidanus, 66-8.

981

ARH SH 2647, fo. 248. De Witt to Heidanus, 21 July 1656.

982

Du Boys, Schadelickheyt, 3.

983

ARH SH 2647, fo. 248. De Witt to Heidanus, 21 July 1656.

984

Molhuysen, Bronnen, iii. 112.

985

Res. Holl. 30 Sept. 1656.

986

ARH SH 2647, fo. 276. De Witt to Heidanus, 29 July 1656.

987

ARH SH 2647, fo. 324. De Witt к лейденским бургомистрам, недатированное [Aug. 1656].

988

Knuttel, Acta, iv. 35-6.

989

Molhuysen, Bronnen, iii. 118.

990

Velthuysen, Bewys, р. vi.

991

Bekker, De Philosophia Cartesiana, 145.

992

Knuttel, Balthasar Bekker, 43-9.

993

Bekker, De Philosophia Cartesiana, 28, 116, 145.

994

Bekker, Friesche Godgeleerdheid, 698.

995

ARH SH 2711. S.Gr. to SH, 4 May 1669.

996

Thijssen-Schoute, Nederlands Cartesianisme, 481.

997

Nauta, Samuel Maresius, 381-5.

998

DE Vrijer, Henricus Regius, 80-1.

999

Spinoza, Correspondence у 334.

1000

Cramer, Abraham Heidanus, 102-3.

1001

Ibid. 103-5, 152.

1002

Ibid. 124-8.

1003

Thijssen-Schoute, «Cartésianisme aux Pays-Bas», 208.

1004

Ibid. 251-2.

1005

Bots and Frijhoff, «Studentpopulatie», 57.

1006

Van Strien, British Travellers, 309.

1007

Wansink, Politieke wetenschappen, 9.

1008

Bots and Frijhoff, «Studentpopulatie», 59.

1009

Banki, «Utrechtse universiteit», 94, 99-100.

1010

Источники: Colenbrander, «Herkomst der Leidsche studenten», 276-8; Wansink, Politieke wetenschappen, 7.

1011

Ridder-Symoens, «Buitenlandsestudenten», 74.

1012

Schneppen, Niedirlandische Universitaten, 15, 27.

1013

Woltijer, Leidse universiteit, 23.

1014

Wansink, Politieke wetenschappen, 10.

1015

De Vries, «Christiaan Huygens», 10-11.

1016

Spinoza, Correspondence, 204.

1017

De Vries, «Christiaan Huygens», 6-9.

1018

Ibid.

1019

Klever, «Insignisopticus», 50-2.

1020

Cook, New Philosophy, 132-2.

1021

Schierbeek, Jan Swammerdam, 185-6, 226.

1022

Ibid. 27-8.

1023

Schelders, «Antoni van Leeuwenhoek's Mechanistic View», 59-61.

1024

Schierbeek, Antoni van Leeuwenhoek, 31.

1025

Ibid. 87.

1026

Schama, Embarrasment of Riches, 526-7.

1027

Freedberg, «Science, Commerce and Art», 386.

1028

Ibid. 379.

1029

Ibid. 381; Boxer, Dutch Seaborne Empire, 181-2.

1030

Voetius, Politica Ecclesiastica, ii. 536-55 and iv. 596-9.

1031

Ibid. ii. 544-51.

1032

Ibid. iv. 598-9.

1033

De Jong, «Voetiusende tolerantie», 114-15.

1034

Cocceius, Leer van het Verbond, 40-50 et passim.

1035

Van Slee, Rijnsburger Collegianten, 384.

1036

Res. Ноll. 3 July 1653.

1037

Ibid.

1038

Kohler, Socinianisme, 148-9.

1039

Eekhof, Theologische faculteit, 65, 249.

1040

Van Gelder, Getemperde vrijheid, 176-7.

1041

Van Bunge, «Rotterdamse collegiant», 68-9.

1042

Meinsma, Spinoza en zijn kring, 101.

1043

Knuttal, Acta, iii. 491 and iv. 21.

1044

ARH SH 2710/1. Baljuw to De Witt, Alkmaar, 19 Mar. 1655.

1045

Res. Holl. 14 Dec. 1654.

1046

Zilverberg, Lancelot van Brederode, 232, 237.

1047

Kohler, Socinianisme, 189.

1048

Van der Wall, De mystieke chiliast, 202, 234-5.

1049

Ibid. 202.

1050

ARH PR 491, fos. 28v, 73. Res. SO, 3 Apr. 1684 and 19 Mar. 1686.

1051

Van Slee, Rijnsburger Collegianten, 227.

1052

Van der Zijpp, Gesch. der doopsgezinden, 159.

1053

Kohler, Socinianisme, 177-9.

1054

Van Slee, Rijnsburger Collegianten, 215-17.

1055

Кohler, Socinianisme, 187-9.

1056

Van de Water, Groot Placaat Boeck … Utrecht, iii. 432.

1057

Spinoza, Collected Works, i. 142-55.

1058

Ibid. 188.

1059

Ibid. 190-1.

1060

Ibid. 207.

1061

Ibid. 350.

1062

Ibid.

1063

Thiessen-Schoute, Uit de Republiek der letteren, 181-2.

1064

Meijer, Philosophia S. Scriplurae, 56-7.

1065

Van der Wall, De mystieke chiliast, 478-83.

1066

Vandenbossche, Adriaan Koerbagh, 2.

1067

Ibid. 7-8.

1068

Spinoza, Tractatus Theologico-Politicus, 49-51.

1069

Ibid. 53-4.

1070

GA Leiden Acta Kerkeraad v, res. 9 and 16 May 1670; GA Haarlem Acta Kerkeraad ix, Res. 27 May 1670.

1071

Knuttel, Acta, iv. 531.

1072

Bekker, Kort Begryp, 39.

1073

Stouppe, Religion des Hollandois, 65.

1074

Groot Placaet-Boeck, iii. 525.

1075

Bayle, Dictionnarie, iii. 2641.

1076

Halma, Aanmerkingen, 1-3.

1077

Thiessen-Schoute, Uit de Republiek der letteren, 198.

1078

Maréchal, «Inleiding», 11-16.

1079

Ibid. 16-18.

1080

Ibid. 29-30.

1081

Klever, «Inleiding», 70-2.

1082

Thiessen-Schoute, Uit de Republiek der letteren, 197; Maréchal, «Inleiding», 33-4.

1083

Lindeboom, German Boerhaaue, 46.

1084

Halma, Aanmerkingen, 20, 26, 78.

1085

Bayle, Dictionnarie, iii. 2633.

1086

Bayle, Lettres, iii. 906-10.

1087

De Vet, Pieter Rabus, 176-81.

1088

Cramer, Abraham Heidanus, 124.

1089

Bekker, De Betoverde Weereld, 559, 578, 625.

1090

Koelman, Wederlegging, 120-37; Bekker, Nodige Bedenkingen, 30.

1091

Bekker, Kort Beright, 46.

1092

[Walten], Aardige Duyvelary, 9.

1093

Knuttel, Balthasar Bekker, 178-9.

1094

Van der Waeyen, De Betooverde Wereld ondersoght, 14.

1095

Leydecker, Beckers Philosophise Dayvel, 117-19.

1096

Koelman, Vederlegging, 197-8, 218.

1097

Knuttel, Balthasar Bekker, 296-9.

1098

Koelman, Vederlegging, 330, 339; Bekker, Kort en Waarachtig Verhaal, 21.

1099

[Bayle], Nouvelles de la Republique des Lettres, iv. 2879-80.

1100

De gebannen Duyvel, 1.

1101

Bekker, Nodige Bedenkingen, 7-8.

1102

Knuttel, Balthasar Bekker, 267.

1103

De Vet, Pieter Rabus, 270-3.

1104

[Walten], Aardige Duyvelary, 1-5.

1105

Ypeij and Dermout, Geschiedenis, iii. 174-5; Van derWall, «Orthodoxy and Scepticism», 124.

1106

Knuttek, «Ericus Walten», 437.

1107

GA Delft Kerkeraad 7, fos. 207v-210v, res. 9 and 12 Mar. 1692.

1108

Bekker, Nodige Bedenkingen, 53-5.

1109

Van de Water, Groot Placaat Boeck… Utrecht, iii. 433.

1110

Trevor-Roper, European Witch Craze_f 102-3.

1111

Labrousse, Pierre Bayle, i. 169-70.

1112

Leydecker, Bekkers Philosophise Duyvel, 29-30, 134-5.

1113

Bayle, Lettres, i. 417, 431-2.

1114

Zobeln, Declaratio Apologetica, 4-9, 38-9.

1115

Bell, Spinoza in Germany, 1.

1116

Kettner, Doubus Impostoribus, pp. A2, В, B2-4.

1117

Zobeln, Declaratio Apologetica, 1-2, 6-8, 38-9.

1118

Schwager, Beytrag, 3-4, 131-3.

1119

Israel, Dutch Primacy, 236-44.

1120

Emmer, West India Company, 83-6; Postma, Dutch Atlantic Slave Trade, 27-45.

1121

Katzen, «White Settlers», 201.

1122

Источники: Van Dam, Beschryvinge, ii, part, i, 320-1; Gasstra, Gesch. van de VOC, 85.

1123

Israel, Anglo-Dutch Moment у 420-7.

1124

Arasaratnam, «Dutch East India Company and its Coromandel Trade», 326, 337, 346.

1125

Aalbers, Rijcklof van Goens, 19.

1126

Prakash, Dutch East India Company and the Economy of Bengal, 15-23.

1127

Gaastra, Gesch. van de VOC, 118.

1128

Ibid.; Arasaratnam, Dutch Power in Ceylon, 161-3.

1129

Gaastra, «VOC in Azië tot 1680», 200-1.

1130

Bruijn and Lucassen, Op de schepen, 14.

1131

Gaastra, Gesch. van de VOC, 115.

1132

Bruijn and Lucassen, Op de schepen, 21.

1133

Источники: Gaastra, «VOC in Azië tot 1680», 200-1; Bruijn and Lucassen, Op de schepen, 135-7; Gaastra, Gesch. van de VOC> 82.

1134

Van Dam, «Concept», 270-1.

1135

Postma, Dutch in the Atlantic Slave Trade, 45.

1136

ARH WIC 206, fos. 8-16.

1137

ARH WIC 203, fo. 29iv. Beck to Amsterdam directors, 4 Jan. 1710.

1138

Goslinga, Dutch in the Caribbean, 199.

1139

Oldewelt, «Scheepvaartsstatistiek», 131.

1140

Postma, Dutch in the Atlantic Slave Trade, 51-2, 54.

1141

Goslinga, Dutch in the Caribbean, 422-3.

1142

Gaastra, Bewind en beleid, 32.

1143

Ibid. 32-4; Gaastra, Gesch. van de VOC, 31.

1144

Gaastra, Gesch. van de VOC, 66.

1145

Goonewardena, Foundation of the Dutch Power in Ceylon, 141-2.

1146

Boxer, Dutch Seaborne Empire, 253; Schutte, Nederlandse Patriotten en de koloniën, 64.

1147

Gaastra, Bewind en beleid, 273, 276.

1148

Boxer, Jan Compagnie, 30-2.

1149

Aalbers, Rijcklof van Goens, 34.

1150

Goslinga, The Dutch in the Caribbean, 271-2.

1151

Ibid. 31.

1152

Troostenburg de Bruyn, Hervormde kerk in Nederlandsch Ost-Indië, 562-3.

1153

Bruijn and Lucassen, Op de scheppen, 98-101, 158.

1154

Aalbers, Rijcklof van Goens, 165, 219.

1155

Boxer, Dutch Seaborne Empire, 144-5.

1156

Troostenburg de Bruyn, Hervormde kerk in Nederlandsch Ost Indië, 23, 381.

1157

Ibid. 13-14.

1158

Arasaratnam, Dutch Power in Ceylon, 220.

1159

Emmanuel and Emmanuel, History, i. 45-8.

1160

Van der Linde, Surinaamse suikerheren, 102-31.

1161

Smith, Religion and Trade, 190-1.

1162

Ibid. 193-4.

1163

Ibid. 215-16.

1164

Cardot, Curazao hispdnico, 393-4; Goslinga, Dutch in the Caribbean, 258.

1165

Rogier, «Ware Vrijheid als oligarchie», 300.

1166

Guibal, Johan Willem Friso, 64-5.

1167

Schutte, «Republiek», 269.

1168

Prak, Gezeten burgers, 263-6.

1169

Lademacher, «Wilhelm III van Oranien», 265-6.

1170

Porta, Joan et Gerrit Coruer, 38-9.

1171

ARH SG PR 387, p. 579 res. SF, 17 Mar. 1703.

1172

GA Leiden Sec. Arch. 462, fos. 43-4. 87. res. 20 and 23 Mar. 1704.

1173

PRO SP 84/231, fo. 274. Dayrolle to Tilson, 29 June 1708.

1174

Haitsma Mulier, Nederlandse gezicht van Machiavelli, 13.

1175

Van den Bergh, Life and Work of Gerard Noodt, 217-23.

1176

Van der Bijl, Idee en interest, 102-7.

1177

ARH SG PR 23. res. S.Geld. 8 Apr. 1702.

1178

Wertheim-Gijse Weenink, «Een kwarteeuw burgerverzet», 410, 415.

1179

Van den Bergh, Life and Work of Gerard Noodt, 15.

1180

GA Nijmegen raad 102, fos. 513, 516, 524. res. 10, 11,12 and 14 Dec. 1650.

1181

Brants, Bijdrage, 56-61.

1182

Wertheim-Gijse Weenink, Burgers in verzet, 29.

1183

Van der Bijl, Idee en interest, 185-7.

1184

Vrielink, «Harderwijk», 9-11.

1185

Ibid. 15-17.

1186

ARH SG PR 387, р. 736. SF to SF deputies at The Hague, 22 Aug. 1705.

1187

PRO SP 84/229 fo. 367. Dayrolle to Harley, 29 July 1707.

1188

Guibal, Johan Willem Friso, 136.

1189

Ibid. 64-5.

1190

Palacios Preciado, Trata de negros, 136-8.

1191

ARH SH 2548 fos. 138v, 155, Dutch consul at Cadiz to SG, 14 and 29 Mar. 1701.

1192

Ter Kuile, «Graafschap Lingen», 27.

1193

Jappe Alberts, Gesch. van de beide Lintburgen, ii. 52.

1194

Warnsinck, Vloot van den honing stadhouder, 21, 77.

1195

Zwitzer, «Militie van den staat», 176.

1196

Jones, Marlborough, 63.

1197

Van Slingenlandt, Staatkundige geschriften, iv. 83-4.

1198

Israel, Dutch Primacy, 359-76.

1199

Ibid. 364-5.

1200

PRO SP 84/229. fo. 456v; Helvetius, «Mémoire», 185.

1201

Aalbers, «Factieuze tegenstellingen», 419-20.

1202

Huisman, Belgique commercial, 69-72.

1203

Geikie and Montgomery, The Dutch Barrier, 49-51.

1204

Ibid. 156-8.

1205

Stork-Penning, Het grove werk, 275, 301-2, 376.

1206

Porta, Joan et Gerrit Oorver, 67-9.

1207

Despretz-Van de Casteele, «Het protectionisme», 307.

1208

Ibid. 311.

1209

De Schryver, Jan van Brouchoven, 228.

1210

Ibid. 478.

1211

Houtman-de Smedt, «Zuidelijke Nederlanden», 333.

1212

Veenendaal, Het Engels-Nederlands condominium, 71-3.

1213

Ibid.

1214

De Schryver, Jan van Brouchoven, 355-8.

1215

Huisman, La Belgique commerciale, 69-73.

1216

Geikie and Montgomery, The Dutch Barrier, 326.

1217

Ibid. 356-7.

1218

Hasquin, «Temps des assasinessements», 79.

1219

Ibid. 81.

1220

Roegiers, «Jansenistische achtergronden», 431-2.

1221

Ibid. 433-4.

1222

Houtman-de Smedt, «Zuidelijke Nederlanden», 351.

1223

Ibid. 352.

1224

Daelemans, «Pachten en welvaart», 168; Aerts and Delbeke, «Problemen», 585-8.

1225

Ibid. 588-9.

1226

Goslinga, Slingelandt's Efforts, 9.

1227

Aalbers, Republiek en de vrede, 5.

1228

Ibid. 3.

1229

Ibid. 62-3.

1230

Lademacher, Geschichte der Niederlande, 168-71.

1231

Schutte, «Republiek», 277.

1232

Leeb, Ideological Origins, 50-2.

1233

Van Slingelandt, Staatkundige geschriften, ii. 127ff.

1234

Wagenaar, Vad. Hist, xviii. 136.

1235

Van Arkel, Houding van der Raadpensionaris, 21.

1236

Ibid. pp. xviii. 173.

1237

Aalbers, «Factieuze tegenstellingen», 442-3.

1238

Gabrieëls, Heren als dienaren, 67.

1239

Aalbers, Republiek, 103.

1240

Ibid. 109; Zwitzer, «Militie van den staat», 176.

1241

De Jongste, «Bewind op zijn smalst», 45-6.

1242

Van Arkel, Houding van der Raadpensionaris, 36-40.

1243

Schutte, «Republiek», 294.

1244

ARH SG PR 387, р. 731. SF to SH, 20 June 1705.

1245

De Jongste, «Bewind op zijn smalst», 52.

1246

Schutte, «Willem IV en Willem V», 192.

1247

Israel, Dutch Primacy, 376-98; Nusteling, «Strijd», 9-14, 19.

1248

Aalbers, Republiek, 100-26.

1249

De Jongste, «Bewind op zijn smalst», 47.

1250

Sujkerbujk, Archief van Anthonie van der Heim, pp. v-vi.

1251

Rogier, Ware Vrijheid, 310.

1252

De Beaufort, Verhandeling, 4-5, 228.

1253

Crispeel, Politiecque Reflectien, 217-19; Leeb, Ideological Origins, 56.

1254

Zwitzer, «Militie van den staat», 176.

1255

Browning, War of the Austrian Succession, 173, 206-8.

1256

Haley, British and the Dutch, 211.

1257

Carter, Neutrality and Commitment у 731.

1258

Zwitzer, «Militie», 176.

1259

Israel, Dutch Primacy, 292-376; Nusteling, «Strijd», 9-14.

1260

Davids, «Technische ontwikkeling», 32-3.

1261

Sartre, Voyage en Hollander 20, 25.

1262

Ibid. 34.

1263

Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 90-7.

1264

Posthumus, GeschiedeniSj iii. 1098-9.

1265

Ibid.

1266

De Jongste, Onrust, 18-20.

1267

Slicher van Bath, Samenleving, 201-10.

1268

Harkx, Helmondse textielnijverheid, 42-5.

1269

Faber, Drie eeuwen Friesland, ii. 602.

1270

Unger, «Publikatie», 170-95; Lesger, Hoorn, 150-1.

1271

Hazewinckel, Geschiedenis, ii. 210.

1272

Heeres, «Annual Values», 270-1.

1273

Van Braam, «Over de omvang», 38-9, 43.

1274

Van der Woude, Het Noorderkwartier, ii. 477.

1275

Israel, Dutch Primacy, 383-8.

1276

De Pinto, Traité, 242.

1277

Cohen, Jews, 70-8.

1278

Faber, «De achttiende eeuw», 128.

1279

Willemsen, Enkhuizen, 56.

1280

Van der Woude, Het Noorderkwartier, ii. 593-601.

1281

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 155-76; Bieleman, Boeren, 315-21.

1282

Roessingh, «TobaccoGrowing», 39, 44-9.

1283

Bieleman, Boeren, 536-7.

1284

Nusteling, «Periods and Caesurae», 96.

1285

Ibid. 97, 101, 109.

1286

Ibid. 109.

1287

Oldewelt, «Beroepsstructuur», ii. 218.

1288

Kooijmans, Onder regenten, 19.

1289

Prak, Gezeten burgers, 132.

1290

De Pinto, Traité, 242-4, 246.

1291

Источники: Hart, Geschrift en getal, 185-6; Diederiks, Stad in verval, 7-10; Posthumus, Geschiedenis, iii. 1038; Wijsenbeek-Olthuis, Achter de gevels, 27; De Jongste, Onrust, 59; Mentink and Van der Woude, «Demografische ontwikkeling», 39; Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 235, 248; Willemsen, Enkhuizen, 100, 178.

1292

De Jongste, Onrust, 39.

1293

GA Leiden Sec. Arch. 113. Geregsdagboek, 1730/3, pp. 94-5.

1294

Luzac, Hollands Rijkdom, iv. 119.

1295

Wijsenbeek-Olthuis, Achter de gevels, 417.

1296

Faber, Diederiks, and Hart, «Urbanisering», 264.

1297

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 245.

1298

Источник: Posthumus, Geschiedenis, iii. 1156.

1299

De Jongste, Onrust, 50.

1300

Faber, «De achttiende eeuw», 144.

1301

Accarias de Serionne, Richesse de la Hollande, i. 265.

1302

Faber, Drie eeuwen Friesland, ii. 414-15.

1303

Harkx, Helmondse textielnijverheid, 56.

1304

Philips, «Eenigeaanduidingen», 32-3.

1305

Frijhoff, Gesch. van Zutphen, 96, 117-18.

1306

Te Brake, Regents and Rebels, 12-13.

1307

Источник: Slicher van Bath, Samenleving, 60.

1308

Pottle, Boswell in Holland, 281.

1309

Bruneel, «L'Essor démographique», 166.

1310

Van derWoude, «Demografische ontwikkeling», 125.

1311

Klep, «Het historisch moderniseringsproces», 20.

1312

Источники: Helin, «Demografische ontwikkeling», 175-80; Bruneel, «Essor demographique», 164-6; Van Houtte, Economische en sociale geschiedenis, 211; Klep, «Urban Decline», 274.

1313

Westermann, «Memorie», 74.

1314

Cohen, Jews, 18-31.

1315

Lesger, Huur en conjunctuur, 68-9, 74-5.

1316

Posthumus, Geschiedenis, ii. 1005, 1082.

1317

Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 264-5.

1318

De Jongste, Onrust, 35.

1319

Ibid.

1320

Dekker, «Staking», 33.

1321

Ibid. 28-30.

1322

Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 155.

1323

GA Leiden Sec. Arch. 115, p. 37.

1324

Ibid. 43.

1325

Pottle, Boswell in Holland, 281.

1326

Hart, Geschrift en getal, 167-9.

1327

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 78.

1328

De Jong, Met goed fatsoen, 99.

1329

Ibid. 103-5.

1330

De Jongste, Onrust, 50.

1331

Nusteling, Welvaart en werkgelegenheid, 169, 265.

1332

Источник: Slicher van Bath, Samenleving, 273-9.

1333

De Kok, Nederland op de breuklijn, 203.

1334

Источники: Mentink and van der Woude, Demografische ontwikkeling, 34; Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 428; De Kok, Nederland op de breuklijn, 392, 429, 347.

1335

Schutte, Hollandse dorpssamenleving, 92.

1336

De Kok, Nederland op de breuklijn, 311, 319, 437.

1337

Ibid. 322, 326-7.

1338

Источники: De Jongste, Onrust, 60; De Kok, Nederland op de breuklijn, 328.

1339

Источники: Archief aartsbisdom Utrecht, х. 11-40; Polman, Katholiek Nederland, ii. 115, 161; Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 81; De Kok, Nederland op de breuklijn, 466.

1340

Ibid. 392, 398, 407.

1341

Thielen, Gesch. van de enclave Groenlo, 158.

1342

De Kok, Nederland op de breuklijn, 422.

1343

Faber, Drie eeuwen Friesland, i. 80-1.

1344

De Kok, Nederland op de breuklijn, 143.

1345

Mentink and Van der Woude, Demografische ontwikkeling, 47-8.

1346

Loosjes, Gesch. der Lutersche kerk, 163.

1347

Ibid. 182.

1348

De Kok, Nederland op de breuklijn, 353, 356, 360.

1349

De Vries, From Pedlars to Textile Barons, 28-9.

1350

GA Leiden Sec. Arch. 114, fos. 75-6. res. gerecht, 24 June 1733.

1351

Reijnders, Van 'Joodsche Natiën', 63-4.

1352

Ibid. 64-5.

1353

Gans, Memorboek, 253.

1354

De Vries, From Pedlars to Textile Barons, 32.

1355

De Kok, Nederland op de breuklijn, 385-6.

1356

Van der Zijpp, Gesch. der doopsgezinden, 178-9.

1357

Faber, Drie eeuwen United Friesland, i. 82.

1358

Blaupot ten Cate, Gesch. der doopsgezinden, 244.

1359

Источник: De Kok, Nederland op de breuklijn, 288.

1360

Mentink and Van der Woude, Demografische ontwikkeling, 43-5.

1361

Van der Wall, «Orthodoxy and Skepticism», 124-6.

1362

Kernkamp, Utrechtsche Academie, i. 289.

1363

Ibid. i. 301; Sluis, Herman Alexander Röell, 42-3.

1364

Van der Bijl, «Kerken politiek», 191-3.

1365

Journal Litteraire, i. 476-7.

1366

[De Joncourt], Entretiens, 6-7.

1367

Fruytier, Sions Worstelingen, 763-5.

1368

Sluis, Herman Alexander Röell, 118.

1369

Van den Berg, «Godsdienstig leven», 331, 335.

1370

Frijhoff, «Paniek van Juni 1734», 170-3.

1371

Polman, Romeinse bescheiden, i. 305.

1372

Van der Zijpp, Gesch. der doopsgezinden, 163-6.

1373

Van der Berg, «Zinzendorf en de Hernhutters», 77-8.

1374

Spiertz, «Achtergronden», 183.

1375

Polman, Katholiek Nederland у i. 18-20.

1376

Spiertz, «Katholieke geestelijke leiders», 20.

1377

Polman, Katholiek Nederlandy i. 20.

1378

Van Schaik, «Johan Christiaan van Erkel», 147; Spiertz, «Anti-jansenisme», 240-1.

1379

Polman, Katholiek Nederland, i. 284-6.

1380

Ibid. 291.

1381

Ibid. 322-3.

1382

Mentink and Van der Woude, Demografische ontwikkeling, 44.

1383

Archief aaribisdom Utrecht, x. 29, 31, 33-4, 37.

1384

De Kok, Nederland op de breuklijn, 303-29.

1385

Labrousse, Pierre Bayle, i. 169-70.

1386

Berkvens-Stevelinck, Prosper Marchand, 167-8.

1387

Basnage, Histoire des Juifs, preface to 2nd edn.

1388

Kaplan, From Christianity to Judaism, 451-6.

1389

Jacob, The Radical Enlightenment, 196.

1390

Aalstius, Inleiding, 4-7; Nieuwentyt, Regt gebruik, 6.

1391

Jacob, The Radical Enlightenment у 51-3.

1392

Mijnhardt, «Nederlandse Verlichting», 252-3, 260.

1393

Vercruysse, «Fortune de Bernard Nieuwentyt», 224-7.

1394

Nieuwentyt, Gronden van Zekerheid, 1-2.

1395

Bots, Tussen Descartes en Darwin, 5-17.

1396

Davids, «Universiteiten», 12-13.

1397

s'Gravesande, Oeuvresphilosophiques, ii. 22, 355.

1398

Vercruysse, Voltaire et la Hollande, 36-7, 127.

1399

Mijnhardt, «Dutch Enlightenment», 203.

1400

Van Berkel, «Intellectuals against Leeuwenhoek», 195-7.

1401

Lindeboom, Herman Boerhaave, 70, 95-101.

1402

Vercruysse, Voltaire et la Hollande, 119-20.

1403

Lindeboom, Herman Boerhaave, 270.

1404

Ibid. 366-7.

1405

Schierbeek, Jan Swammerdam, 85.

1406

Van Klaveren, «Nicolaas Chevalier», 156.

1407

Boxer, Dutch Seaborne Empire, 182.

1408

Ten Kate, Gemeenschap, 18; Ten Kate, Aanleiding, i. 11-12, 14.

1409

Potte, Boswell in Holland, 135.

1410

Bots, «Róle des périodiques néerlandais», 54-5.

1411

Ibid. 53.

1412

Ibid.

1413

Ibid. 54-5.

1414

Popkin, The Third Force, 146-7.

1415

Ibid. 136, 145,270,

1416

Ibid. 145.

1417

Wadе, Clandestine Organization, 114, 124-6.

1418

Berti, «Jan Vroesen», 537-8; Berti, «Skepticism», 216-21.

1419

Jacob, The Radical Enlightenment, 52, 187, 196.

1420

Aalstius, Inleiding, 4-7; Nieuwentyt, Het regt gebruik, 6; Nieuwentyt, Gronden van Zekerheid, 2,244,303.

1421

Jacob, «Radicalism», 229-30.

1422

Colenbrander, «Herkomst der Leidsche studenten», 278-87; Wansink, Politieke wetenschappen, 7.

1423

Ridder-Symoens, «Buitenlandsestudenten», 77.

1424

Pottle, Boswell in Holland, 282. Я выражаю также признательность Карелу Дэвидсу за его консультацию по этому пункту.

1425

Sluijter, Leidse fijnschilders, 152.

1426

Grijzenhout, «A Myth of Decline», 327-8.

1427

Ibid. 328-9.

1428

Friedberg, «Science, Commerce and Art», 377-9.

1429

Ibid. 379.

1430

Van Boven and Segal, Gerard en Cornells van Spaendonck, 13-15.

1431

Grijzenhout, «A Myth of Decline», 329-30.

1432

Hasquin, «Joséphisme et sec raciness», 218-19.

1433

Charles Alexandre de Lorraine, 96-105.

1434

Roegiers, «Jansenistische achtergronden», 450-4.

1435

Hasquin, «Joséphisme et sec raciness», 229-34.

1436

Troostenburg de Bruyn, Hervormde kerk in Nederlandsch Oost-Indië, 53-4.

1437

Goslinga, Dutch in the Caribbean, ii. 518.

1438

Ibid. 256-7.

1439

Cardot, Curazao hispanico, 410.

1440

Katzen, «WhiteSettlers», 206.

1441

Mijnhardt, Tot Heil van 't Mehschdom, 135, 181, 189.

1442

Cohen, Jews, 95-7.

1443

Ibid. 181-250.

1444

Schutte, Nederlandse Patriotten en de koloniën, 71, 75.

1445

Ibid. 61-4.

1446

Ibid. 78-81.

1447

Goslinga, Dutch in the Caribbean, 309-10, 459.

1448

Mijnhardt, «Nederlandse Verlichting», 253.

1449

Banki, «Utrechtse universiteit», 111.

1450

Wiechmann, «Van Academia naar Akademie», 54.

1451

De Pinto, Précis, 14.

1452

Marx, «Elie Luzac», 76, 86.

1453

Brugmans, «Author de Diderot en Hollande», 65.

1454

Mijnhardt, «The Dutch Enlightenment», 205-11.

1455

Bisschop, Justus van Effen, 173-5.

1456

Van Sas, «Vaderlandsliefde», 473.

1457

Mijnhardt, «The Dutch Enlightenment», 216-20.

1458

Mijnhardt, Tot heil van 't menschdom, 260-74.

1459

Rousset de Missy, Relation historique, 20-3.

1460

Bleyswijk, Memoiren, 187-90.

1461

Wagenaar, Vad. Hist. xx. 85-6.

1462

Archives, 4th ser. i. 10.

1463

Ibid.; Bentinck, Briefwisseling, 256-8.

1464

Rousset de Missy, Relation historique, 32.

1465

De Jongste, «Restoration», 55.

1466

Ibid. 56-7.

1467

Archives, 4th ser. i. 5.

1468

Geyl, «Agent Wolters», 57-8.

1469

Wagenaar, Vad.Hist. хх. 118.

1470

De Voogd, Doelistenbeweging, 80.

1471

Rowen, Princes of Orange, 173.

1472

Archives, 4th ser. i. 222-7. Соображения В. Бентинка (июль 1748).

1473

Schutte, «Willem IV en Willem V», 199.

1474

Gabriëls, Heren als dienaren, 65.

1475

Journal van MrJustinus de Beyen, 37-41; Porta, Joan en Gerrit Oorver, 249.

1476

Gabriëls, Heren als dienaren, 70.

1477

Te Brake, Regents and Rebels, 30.

1478

Guibal, Democratie en oligarchie, 138-89.

1479

De Jongste, Onrust, 181-5.

1480

Prak, «Burgers in beweging», 177-85.

1481

Porta, Joan en Gerrit Corver, 255-7.

1482

Wagenaar, Vad. Hist. xx. 222-4.

1483

De Voogd, Doelistenbeweging, 107-11.

1484

BL MS Egerton 1745, fo. 486. Rousset de Missy to Bentinck, Amsterdam, 26 June 1748.

1485

Velema, «Elie Luzac and Two Dutch Revolutions», 125-8.

1486

BL MS Egerton 1745, fo. 486. Отчет о ситуации в Лейдене, 20 June 1748.

1487

De Voogd, Doeiistenbeweging, 106-7, 115.

1488

Archives, 4th ser. i. 221-2.

1489

De Voogd, Doelistenbeweging, 110-11.

1490

Billyk verzoeg der Amsterdamsche Burgery (Oct. 1748), требования 1,4 и 7.

1491

Porta, Joan en Gerrit Corver, 265-6.

1492

De Voogd, Doelistenbeweging, 180-3.

1493

De Jongste, Onrust, 216-36.

1494

Prak, Gezeten burgers, 97-8.

1495

Hardenbroek, Gedenkschriften, 27.

1496

Prak, «Burgers in beweding», 390.

1497

De Jongste, «Restoration», 41-2; Те Brake, Regents and Rebels, 31.

1498

Smit, Bestuursinstellingen, 73.

1499

Feenstra, Adel in de Ommelanden, 91.

1500

Nijenhuis, Joodse philosophe, 102-3.

1501

Те Brake, «Provincial Histories», 81-4.

1502

Van Hardenbroek, Gedenkshriften, 60.

1503

Gaastra, Gesch. van de VOC, 164.

1504

De Jongste, Onrust, 321-4.

1505

Schutte, «Willem IV en Willem V», 218-19.

1506

Gabriels, Heren als dienaren, 101-2.

1507

Rowen, Princes of Orange, 167, 172, 192.

1508

De Voogd, Doelistenbeweging, 242.

1509

Kooijmans, Onder regenten, 74; De Jong, Met goed fatsoen, 77-9.

1510

De Jongste, Onrust, 344-5.

1511

Gabriels, Heren als dienaren, 126-8.

1512

Van Hardenbroek, Gedenkshriften, 48.

1513

De Jong, Met goed fatsoen, 77-9; Prak, Gezeten burgers, 101-3.

1514

Kooijmans, Onder regenten, 75-6.

1515

Rowenу Princes of Orange, 196-7; Leeb, Ideological Origins, 111-12.

1516

Archives, 4th ser. i. 218-27.

1517

Luzac, Zugt, 2-12.

1518

Ibid.; Luzac, Het oordeel, 106-12; Leeb, Ideological Origins, 70-1.

1519

Wagenaar, Vrymoedige aanmerkingen, 102, 113; Leeb, Ideological Origins, 79-80, 90-7.

1520

Velema, «Elie Luzac and Two Dutch Revolutions», 129-30, 146.

1521

Ouderwetse Nederlandsche Patriot, iii. 297.

1522

Velema, «Elie Luzac and Two Dutch Revolutions», 129-30, 146.

1523

Kossmann, The Low Countries, 41-2.

1524

Haitsma Mulier, «Between Humanism and Enlightenment», 176.

1525

Paulus, Verklaring der Unie, i. 97, 185-7.

1526

Haitsma Mulier, «Between Humanism and Enlightenment», 181.

1527

Ouderwetse Nederlandsche Patriot, iii. 288-94.

1528

Van Sas, «The Patriot Revolution», 117.

1529

Carter, Neutrality or Commitment, 81.

1530

Hoynck van Papendrecht, Rotterdamscheplateel, 125.

1531

Charles-Alexandre de Lorraine у 78-9, 220-1.

1532

Houtman-de Smedt, «Zuidelijke Nederlanden», 368-9.

1533

Dorban, «Les Débuts», 126; Vermaut, «Structural Transformation», 195-6.

1534

Dorban, «Les Debuts», 130-40.

1535

Chorley, «TheShift», 97.

1536

Charles-Alexandre de Lorraine, 25-43.

1537

Schutte, «Willem IV en Willem V», 214.

1538

Rowen, Princes of Orange, 197-8.

1539

Archives, 5th ser. i. 109-11.

1540

Gabriels, Heren als dienaren, 236.

1541

Miller, Sir Joseph Yorke, 34.

1542

Carter, Neutrality or Commitment у 84.

1543

Zwitzer, Militie, 176.

1544

Bartstra, Vlootherstel, 265, 280.

1545

Leeb, Ideological Origins, 122-36.

1546

Schulte Nordholt, Dutch Republic and American Independence, 25.

1547

Miller, Sir Joseph Yorke, 51.

1548

Schulte Nordholt, Dutch Republic and American Independence, 150-6.

1549

Ibid. 155.

1550

Kossmann, Politieke theorie, 253.

1551

[Van der Capellen], Aan het Volk van Nederland, 6-7, 10.

1552

Ibid. 19.

1553

Ibid. 11, 25; Leeb, Ideological Origins, 159-60.

1554

Post van den Neder-Rhijn, 6/270 (1784), 992.

1555

De Wit, Nederlandse revolutie, 22.

1556

Van Sas, «The Patriot Revolution», 97-8.

1557

Ibid. 99-104; Popkin, «Print Culture», 287-91.

1558

Ten Brake, «Provincial Histories», 85-7.

1559

Van Sas, «The Patriot Revolution», 111-15.

1560

Velema, «Revolutie, contrarevolutie», 524-7; Van Sas, «Vaterlandsliefde», 476-82.

1561

Post van den Neder-Rhijn, 8/391 (Nov. 1785), 700.

1562

[Van der Capellen], Aan het Volk vanNederland, 19-21; Te Brake, Regents and Rebels, 51, 81-3; Van Sas, «The Patriot Revolution», 116.

1563

Schama, Patriots and Liberators, 75, 427.

1564

Te Brake, Regents and Rebels, 56-7.

1565

Post van den Neder-Rhijn, 8(17 Sept. 1785), 377, 573.

1566

Schama, Patriots and Liberators, 91.

1567

Leeb, Ideological Origins, 189-92.

1568

Ibid. 192-3.

1569

Ibid. 193; Kossmann, The Low Countries, 44; Klein, «Republikanisme», 191-3, 203.

1570

Velema, «Elie Luzac and Two Ditch Revolutions», 143-4.

1571

Klein, «Republikanisme», 191, 206.

1572

Leeb, Ideological Origins, 206-9.

1573

Те Brake, Regents and Rebels, 51.

1574

De Wit, Strijd tussen aristocratie en democratie, 43, Van Sas, «The Patriot Revolution», 109-10; Prak, «Citizen Radicalism», 93-6; Lademacher, Die Nederlande, 387-8.

1575

Schama, Patriots and Liberators, 95; Prak, «Citizen Radicalism», 89-93.

1576

Dekker, «Revolutionaire en contrarevolutionaire vrouwen», 561-2.

1577

De Wit, Nederlandse revolutie, 37.

1578

Geyl, Studies, 223; Те Brake, Regents and Rebels, 159, 162.

1579

Schutte, Hollandse dorpssamenleving, 132.

1580

Nieuwenhuis, Keeshonden en Prinsmannen, 157-8.

1581

Schama, Patriots and Liberators, 109.

1582

Leeb, Ideological Origins, 214.

1583

De Wit, Nederlandse revolutie, 82-3.

1584

Ibid. 110-13.

1585

Geyl, Studies, 218.

1586

Van Sas, «The Patriot Revolution», 102-3, 109.

1587

Ouderwetse Nederlandsche Patriot, ii. 358, 537 and iii. 88-92.

1588

Galdi, Quadropolitico, ii. 72.

1589

Nieuwenhuis, Keeshonden en Prinsmannen, 159, 161.

1590

Schutte, «Gereformeerden», 500-1.

1591

Van Hamelsveld, Zedelijke toestand, 404.

1592

Ibid. 457.

1593

Kluit, De rechten van der Mensch, 81, 103, 158.

1594

Ouderwetse Nederlandsche Patriot у i. 141-2 and ii. 578-81, 602.

1595

Velema, «Revolutie, contrarevolutie», 517-18.

1596

Ouderwetse Nederlandsche Patriot у iii. 88-92.

1597

De Jongste, «Beeldvorming», 526-9.

1598

Schutte, «Willem IV and Willem V», 222,

1599

Emmer, «Suiker, goud en slaven», 470.

1600

Hasquin, «De Joséphisme», 224-34.

1601

Polasky, «Success of a Counter-Revolution», 114-15.

1602

Ibid. 416.

1603

Kossmann, The Low Countries, 59.

1604

Dhondt, «Conservatieve Brabantse ontwenteling», 435-6.

1605

Ibid. 439-41; Kossmann, The Low Countries, 60.

1606

Kossmann, The Low Countries, 62.

1607

Polasky, «Success of a Counter-Revolution», 420.

1608

Dhondt, «Conservatieve Brabantse ontwenteling», 427.

1609

Lademacher, Geschichte der Niederlande, 211.

1610

Те Brake, Regents and Rebels, 170.

1611

De Wit, Strijd tussen aristocratie en democratie, 120-3.

1612

Fell, A Tour, 190-1.

1613

Schama, Patriots and Liberators, 425.

1614

Kossmann, The Low Countries, 101.

1615

Michman, «Emancipatie», 80-1.

1616

Kossmann, The Low Countries, 102.

1617

Haley, British and the Dutch, 220.

1618

Fell, A Tour, 200.

1619

Galdi, Quadropolitico, ii. 69-70, 258, 273.

1620

Wintle, «Economie van Zeeland», 116-7.

1621

Metelerkamp, Tableau statistique, 40-1, 70-3.

1622

Schama, Patriots and Liberators, 501-14.