Sozialkultur der Familie. Giessen, 1982. S. 1, 3.
Тацит Корнелий. Сочинения: В 2-х т. Т. 1. Анналы. Малые произведения. Л., 1969; Песнь о Нибелунгах. Л., 1972; Düringsfeld I. von, Reinsberg-Düringsfeld О. von Hochzeitsbuch. Brauch und Glaube der Hochzeit bej den christlichen Völkern Europa’s. Leipzig, 1871; Sartori P. Sitte und Brauch. Leipzig, 1914; Fehrle E. Deutsche Feste und Volksbräuche. Leipzig; B., 1920; Fehrle E. Deutsche Hochzeitsbräuche. Jena, 1937; Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. Frankfurt a. M. 1975; Andree R. Braunschweiger Volkskunde. Braunschweig, 1898; Wrede A. Rheinische Volkskunde. Leipzig. 1922; Sartori P. Westfälische Volkskunde. Leipzig, 1922; Becker A. Pfälzer Volkskunde. Bonn, 1925; Kück E. Das alte Bauernleben der Lüneburger Heide. Leipzig, 1906; Meyer E. H. Badisches Volksleben im neunzehnten Jahrhundert. Strassburg, 1900; Бебель А. Женщина и социализм. М., 1959; Вольфсон С. Я. Семья и брак в их историческом развитии. М. 1937.
Fehrle Е. Deutsche Feste und Volksbräuche. S. 91.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 39.
Песнь о Нибелунгах. Строфы 611–617, 626, 628; Fehrle Е. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 15–16.
Fehrle E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 10–11.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 39, 57–59; Бебель А. Указ. соч. С. 120; Саксонское зерцало. М., 1985. С. 18; Hellwald Fr. von. Die Menschliche Familie. Leipzig, 1889. S. 559; Тацит К. Указ. соч. С. 361–362.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 57–58.
Fehrle E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 17.
Семейное право зарубежных европейских стран. М., 1979. С. 131; Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 98.
Fehrle E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 11–13; Idem. Deutsche Feste und Volksbräuche. S. 91; Andree R. Op. cit. P. 295; Bavaria. Landes- und Volkskunde des Königsreiches Bayern. Bd. I. München, 1860. S. 388; Meyer E. H. Deutsche Volkskunde. B.; Leipzig, 1921. S. 166.
Маркс К., Энгельс Ф. Соч. 2-е изд. Т. 21. С. 80.
Водовозова Е. Н. Жизнь европейских народов. СПб., 1893. Т. III. С. 70; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 118.
Бебель А. Указ. соч. С. 128, 135; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 109.
Andree R. Op. cit. P. 295.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 40; Бебель А. Указ. соч. С. 107–109; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 104.
Andree R. Op. cit. S. 398–399.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 39–40; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 104.
Bauer und Landarbeiter im Kapitalismus in der Magdeburger Börde. B., 1982. S. 70; Bavaria. Bd. I. S. 388.
Berkenbrink G. Wandlungsprozesse einer dörflichen Kultur. Göttingen, 1974. S. 76; Водовозова E. H. Указ. соч. С. 70.
Wörterbuch der deutschen Volkskunde von Oswald A. Erich und Richard Beitl. Leipzig, 1936. S. 569; Das Familienrecht des Bürgerlichen Gesetzbuch. B., 1906, § 1310. S. 30; Deutsches Frauenleben in der Zeit der Sachsenkeiser und Hohenstaufen. Jena, 1927. S. 30.
Bauer und Landarbeiter. S. 39.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 138; 151, 154–155; Sozialkultur der Familie. S. 142; Das Familienrecht. § 1315, S. 36; Die Frau. Kleine Enzyklopädie. Leipzig, 1961. S. 61; Weber-Kellermann I. Erntebrauch in der ländlichen Arbeitswelt des 19. Jahrhunderts. Marburg, 1965. S. 254.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 40–41, 139, 154–155, 210–211; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 103; Wuttke R. Sächsische Volkskunde. Dresden. 1900. S. 210–211; Wrede A. Op. cit. P. 166; Kopp Th. Wolgadeutsche Siedeln im Argentinischen Zwischenstromland. Marburg, 1979. S. 82; Das Familienrecht. § 1303, S. 20; Die Frau. Kleine Enzyklopädie. S. 63.
Wrede A. Op. cit. P. 164–165.
Zender M. Das Kölnische «Niederland» in Gestalt und Sonderart seines Volkslebens // Rheinische Vierteljahrsblätter, Jahrgang 36 (Heft 1/4). Bonn, 1972. S. 249, 252.
Andree R. Op. cit. P. 295.
Zender M. Op. cit. P. 266; Wrede A. Op. cit. S. 266; Andree R. Op. cit. P. 295; Fehrle E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 30.
Водовозова E. H. Указ. соч. С. 147; Meyer E. H. Badisches Völksleben. S. 190–191; Wikman K. R. Die Einleitung der Ehe. Turku, 1937. S. 264.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы. Весенние праздники. М., 1978. С. 147, 156.
Andree R. Op. cit. P. 228.
Berkenbrink G. Op. cit. P. 66–68.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. I. B., 1934. S. 143.
Andree R. Op. cit. P. 230.
Fischer Fr. Chr. S. Über die Probenächte der deutschen Bauernmädchen. Leipzig, 1910. S. 3, 17; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 103.
Водовозова Е. Н. Указ. соч. С. 61–62, 65, 67; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 116.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. II. В., 1935. S. 58.
Andree R. Op. cit. P. 296–297; Fehrle E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 29.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. I. S. 153; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 74–75.
Das Familienrecht. § 1305, S. 23.
Wrede A. Op. cit. P. 166–167; Schroeder L. von. Die Hochzeitsbräuche der Esten und einiger anderer finnisch-ugrischer Völkerschaften in Vergleichung mit denen der Indogermanischen Völker. B., 1888. S. 35.
Andree R. Op. cit. P. 297.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. II. S. 61; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 52–53; Düringsfeld I. von, Reinsberg-Düringsfeld O. von. Op. cit. P 155; Meyer E. H. Deutsche Volkskunde. S. 169.
Водовозова E. H. Указ. соч. С. 66–67; Вольфсон С. Я. Указ. соч. С. 116.
Wrede A. Op. cit. Р. 167; Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. II. S. 61.
Bavaria. Bd. I. S. 389; Meyer E. H. Deutsche Volkskunde. S. 166.
Fehrle E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 33–34.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. I. S. 158; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 58.
Грасс Г. Местная анестезия // Новый мир. 1984. № 6. С. 153–154.
Fehrle Е. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 36.
Wrede A. Op. cit. P. 168, 173; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 56.
Водовозова E. H. Указ. соч. С. 68; Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 114.
Wrede A. Op. cit. P. 168–171; Weinhold K. Zum Hochzeitcharivari // Zeitschrift des Vereins für Volkskunde. B., 1900. H. 2. S. 207.
Andree R. Op. cit. P. 297.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. I. S. 113.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 59, 64, 65; Becker A. Op. cit. P. 228.
Водовозова E. H. Указ. соч. С. 53.
Andree R. Op. cit. P. 298; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 58–59.
Bavaria. Bd. I. S. 390; Schroeder L. von. Op. cit. P. 57; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 62.
Fehrle E. Deutsche Feste… S. 42; Meyer E. H. Badisches Volksleben… S. 269.
Fehrle E. Deutsche Feste… S. 92–93; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 65; Meyer E. H. Badisches Volksleben… S. 267.
Wrede A. Op. cit. P. 171–172.
Bavaria. Bd. I. S. 391.
Wrede A. Op. cit. P. 173.
Andree R. Op. cit. P. 300–301.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 58–59.
Herrmann P. Altdeutsche Kultgebräuche. Jena, 1928. S. 64.
Водовозова E. H. Указ. соч. С. 68–69. Meyer Е. Н. Badisches Volksleben… S. 270–271; Berkenbrink G. Op. cit. P. 80; Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. II. S. 62; Wrede A. Op. cit. P. 173; Fehrle E. Deutsche Feste. S. 93; Herrmann P. Op. cit. P. 64; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 72.
Andree B. Op. cit. P. 303–304.
Bavaria. Bd. I. S. 394–395.
Водовозова E. H. Указ. соч. С. 64–65.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 113–114.
Berkenbrink G. Op. cit. P. 78–79.
Bauer und Landarbeiter im Kapitalismus… S. 39–40.
Bavaria. Bd. I. S. 393–394; Водовозова E. H. Указ. соч. Т. III. 1903. С. 137, 138; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 70.
Andree B. Op. cit. P. 301.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 68–69.
Bavaria. Bd. I. S. 394; Andree B. Op. cit. P. 301–303; Berkenbrink G. Op. cit. P. 81; Fehrle E. Deutsche Feste… S. 92–93; Spamer A. Die deutsche Volkskunde, Bd. 2. S. 66.
Водовозова E. H. Указ. соч. Т. III. 1893. С. 70.
Wörterbuch der deutschen Volkskunde. S. 181, 324; Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы. Весенние праздники. С. 147. Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 59; Bavaria. Bd. I. S. 395; Berkenbrink G. Op. cit. P. 78.
Fehrler E. Deutsche Hochzeitsbräuche. S. 36–38; Bavaria. Bd. I. S. 395; Meyer E. H. Badisches Volksleben. S. 242.
Wrede A. Op. cit. P. 175.
Водовозова E. H. Указ. соч. Т. III. 1893 г. С. 68–70.
Frauenstädt P. Blutrache und Todtschlogsühne in deutschen Mittelalter. Leipzig, 1881. S. 29.
Bavaria. Bd. I. S. 400; S. 993; Meyer E. H. Deutsche Volkskunde. S. 168.
Fehrle E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 47.
Bavaria. Bd. I. S. 395.
Fehrl E. Die deutsche Hochzeitsbräuche. S. 43, 44, 46; Bavaria. Bd. I. S. 394.
Водовозова E. H. Указ. соч. Т. III. 1903. S. 138.
Bavaria. Bd. I. S. 396; Schroeder L. von. Op. cit. P. 85.
Sartori P. Sitte und Brauch. S. 87; Meyer E. H. Badisches Volksleben. S. 241.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. I. S. 112; Fehrle E. Deutsche Feste… S. 96; Водовозова E. H. Указ. соч. Т. III, 1903. С. 138; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 87.
Fehrle E. Deutsche Feste und Volksbräuche. S. 95; Schroeder L. von. Op. cit. P. 57.
Andree B. Op. cit. P. 303–304.
Herrmann P. Op. cit. P. 64; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 84; Meyer E. H. Badisches Volksleben… S. 241.
Wrede A. Op. cit. P. 175–176.
Ibid. P. 176; собственные наблюдения в Берлине в 1960-е годы.
Andree В.Op. cit. Р. 304, 307; Schroeder L. von.Op. cit. P. 80–81; Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 23.
Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 164–166; Berkenbrink G. Op. cit. P. 80; Andree B. Op. cit. P. 304–307; Fehrle E. Deutsche Feste… S. 95.
Berkenbrink G. Op. cit. P. 80; Fehrle E. Deutsche Feste und Volksbräuche. S. 97; Meyer E. H. Deutsche Volkskunde. S. 171.
Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel der Gegenwart. Wien, 1976. S. 23–24; Weber-Kellermann I. Die deutsche Familie. S. 172–173; Berkenbrink C. Op. cit. P. 79; Песнь о Нибелунгах. Строфы 613–615; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 87.
Водовозова E. H. Указ. соч. Т. III. 1893. С. 70; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 86.
Wörterbuch der deutschen Volkskunde. S. 441; Bavaria. Bd. I. S. 398; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 90; Düringsfeld I. von, Beinsberg-Düringsfeld O. von. Op. cit. P. 215.
Andree B. Op. cit. P. 304–308; Becker A. Op. cit. P. 230–231.
Bavaria. Bd. I. S. 399.
Ibid. S. 400; Meyer E. H. Badisches Volksleben… S. 242.
Wrede A. Op. cit. P. 178.
Bavaria. Bd. I. S. 401.
Spamer A. Die deutsche Volkskunde. Bd. I. S. 113.
Wörterbuch der deutschen Volkskunde. S. 178.
Andree B. Op. cit. P. 308.
Wrede A. Op. cit. P. 178.
Bavaria. Bd. I. S. 401–402.
Fehrle E. Deutsche Feste… S. 97; Sartori P. Sitte und Brauch. S. 93.
Bavaria. Bd. I. S. 401.
Ibid. S. 402; Wrede A. Op. cit. P. 179.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы. Зимние праздники. М., 1973. С. 151.
Bavaria. Bd. I. S. 402.
Водовозова E. H. Указ. соч. Т. III. 1903. С. 139; Bavaria. Bd. I. S. 403.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 108.
Bavaria. Bd. I. S. 403–404.
Wrede A. Op. cit. P. 183.
Bavaria. Bd. I. S. 405.
Andree R. Op. cit. P. 310.
Ibid. P. 308.
Düringsfeld I. von, Reinsberg-Düringsfeld O. von. Op. cit. P. 223; Andree R. Op. cit. P. 310; Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 101.
Andree R. Op. cit. P. 310.
Wrede A. Op. cit. P. 183.
Bavaria. Bd. I. P. 407–408; Wrede A. Op. cit. P. 175.
Wrede A. Op. cit. P. 182.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 110; Goldmann E. Hochzeitsgebräuche. Wien, 1956. S. 6.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 111–112; Meyer E. H. Badisches Volksleben. S. 272, 319; Fehrle E. Deutsche Feste… S. 96.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 98…
Goldmann E. Op. cit. P. 6; Fehrle E. Deutsche Feste… S. 36, 98; Wrede A. Op. cit. P. 183, 184; Herrmann P. Op. cit. P. 64.
Fehrle E. Deutsche Feste… S. 46.
Bavaria. Bd. I. S. 408–409.
Wrede A. Op. cit. P. 183.
Sartori P. Sitte und Brauch. Th. I. S. 119–120.
Andree-Eysn M. Volkskundliches aus dem bayrischösterreichischen Alpengebiet. Braunschweig, 1910. S. 190.
Sozialkultur der Familie. S. 183.
Berkenbrink G. Op. cit. P. 81–82.
Schmidt L. Op. cit. P. 47–48.
Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel der Gegenwart. Wien, 1976; Goldmann E. Hochzeitsgebräuche. Wien, 1956; Koschier Fr. Kärtner Hochzeitstänze // Tanz und Brauch. Klagenfurt, 1959; Maierbrugger M. Bauernhochzeit im Nockgebiet // Tanz und Brauch. Klagenfurt, 1959; Haberlandt A. Volkskunde von Niederösterreich. Wien; Burgenland // Deutschösterreich. Weimar, 1927; Wopfner H. Tirolische Volkskunde // Deutschösterreich. Weimar, 1927; Helbock A. Volkskunde von Vorarlberg // Deutschösterreich. Weimar, 1927; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. Bd. II. Horn, 1972; Commenda H. Volkskunde der Stadt Linz an der Donau. Bd. I. Linz, 1958; Egger I. Die Tiroler und Vorarlberger. Wien; Teschen, 1882; Rosegger P. Das Volksleben in Steiermark. Wien; Leipzig, 1881; Joham L. Altes Volks- und Brauchtum im Lavanttal. Wolfsberg, 1958.
Haberlandt M. Die gemeinschaftliche Volkskultur der österreichischen Bundesländer // Deutschösterreich. Weimar, 1927. S. 217–218.
Wopfner H. Op. cit. P. 345.
Wopfner H. Op. cit. P 346.
Österreichische Volkskultur. Bd. I. Wien, 1947. S. 43.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 405; Joham L. Op. cit. P. 47; Rosegger P. Op. cit. P. 32.
Haberlandt A. Op. cit. P. 255; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 406; Helbock A. Op. cit. P. 367.
Helbock A. Op. cit. P. 367; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 406.
Egger I. Op. cit. P. 365.
Adrian K. Zur Salzburger Volkskunde // Deutschösterreich. Weimar, 1927. S. 310.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 70.
Egger I. Op. cit. P. 365.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 406.
Commenda H. Op. cit. P. 216.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 409–410; Egger I. Op. cit. P. 365.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. P. 406–407.
Commenda H. Op. cit. P. 88, 216.
Rosegger P. Op. cit. P. 120–124.
Commenda H. Op. cit. P. 219.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 411; Rosegger P. Op. cit. P. 32; Joham L. Op. cit. P. 47.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 411–412.
Rosegger P. Op. cit. P. 129–130.
Joham L. Op. cit. P. 47.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 70–71.
Egger I. Op. cit. P. 367.
Commenda H. Op. cit. P. 219.
Haberlandt A. Op. cit. P. 255.
Commenda H. Op. cit. P. 216, 222.
Goldmann E. Op. cit. P. 6–8.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 71; Commenda H. Op. cit. P. 217.
Haberlandt A. Op. cit. P. 255.
Rosegger P. Op. cit. P. 130–131.
Joham L. Op. cit. P. 47.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 73; Egger I. Op. cit. P. 368.
Rosegger P. Op. cit. P. 131–132.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 72.
Rosegger P. Op. cit. P. 132.
Passler P. Ein Hochzeitbrauch aus dem Wippthale in Tirol // Zeitschrift des Vereins für Volkskunde (далее: Z. d. V. f. V.). B., 1900. H. 2. S. 205; Weinhold K. Zum Hochzeitcharivari // Z. d. V. f. V B., 1900. H. 2. S. 207.
Fink H. Eisacktaler Sagen, Bräuche und Ausdrücke. Innsbruck, 1957. S. 320.
Fink H. Op. cit. P. 319.
Passler P. Op. cit. P. 203; Egger J. Op. cit. P. 368; Tirol. Bd. I. München, 1933. S. 186.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 71.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 414.
Österreichische Volkskultur, Bd. I. S. 51.
Helbock A. Op. cit. P. 368.
Commenda H. Op. cit. P. 217.
Haberlandt A. Op. cit. P 255; Mayerhofer I. Volksleben im Land um Wien. Wien; München, 1969. S. 63.
Koschier Fr. Op. cit. P. 116.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 73.
Egger I. Op. cit. P. 368; Menghin Os. Über Tiroler Bauernhochzeiten und Primizen. Z. d. V. f. V B., 1913. H. 4. S. 400; Tirol. Bd. I. S. 185.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 414–415.
Gugitz G. Fest- und Brauchtumskalender. Wien, 1955. S. 1, 18, 23, 48, 139, 140; Rosegger P. Op. cit. P. 128; Passler P. Op. cit. P. 202; Joham L. Op. cit. P. 41; Maierbrugger M. Op. cit. P 70; Moro Os. St. Oswald ob Kleinkirchheim. Klagenfurt, 1951. S. 174, 195; Commenda H. Op. cit. P. 220.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 414; Menghin O. Op. cit. P. 400; Egger I. Op. cit. P. 368.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 413.
Österreichische Volkskultur. Bd. I. S. 167.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 413.
Ibid. S. 417; Maierbrugger M. Op. cit. P. 73.
Maierbrugger M. Op. cit. P. 74; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 417.
Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel der Gegenwart. Wien, 1976. S. 39.
Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel. S. 15–21, 39–40; Idem. Volkskunde von Niederösterreich. S. 416; Idem. Volksglaube und Volksbrauch. B., 1966. S. 92–94; Menghin O. Op. cit. P. 400; Egger I. Op. cit. P. 368; Tirol. Bd. I. S. 197; Goldmann E. Op. cit. P. 15; Rosegger P. Op. cit. P. 127.
Schönecker I. Beitrage zur Volks- und Heimatkunde des Innviertels. Taufkirchen/Pram, 1966. Folge 3. S. 32.
Rosegger P. Op. cit. P. 132.
Frischauf E. Ein alter niederösterreichischen Hochzeitsbrauch // Z. d. V f. V B., 1893. H. IV S. 452.
Joham L. Op. cit. P. 48; Rosegger P. Op. cit. P. 133; Frischauf E. Op. cit. P. 452.
Commenda H. Op. cit. P. 220–221; Haberlandt A. Op. cit. P. 255; Rosegger P. Op. cit. P. 133; Maierbrugger M. Op. cit. P. 74.
Mayerhofer J. Op. cit. P. 63; Tirol. Bd. I. S. 186; Maierbrugger M. Op. cit. P. 74.
Egger I. Op. cit. P. 369; Mayerhofer J. Op. cit. P. 63.
Haberlandt A. Op. cit. P. 256; Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel. S. 8.
Commenda H. Op. cit. P. 221; Maierbrugger M. Op. cit. P. 75.
Maierbrugger M. Op. cit. P 76; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 418.
Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel. S. 50.
Adrian K. Op. cit. P. 305; Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel. S. 8.
Mayerhofer J. Op. cit. P. 63; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 419.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 415, 419–420; Haberlandt A. Op. cit. P. 256.
Rosegger P. Op. cit. P. 134; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 421.
Mayerhofer J. Op. cit. P. 63.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 421; Rosegger P. Op. cit. P. 134; Koschier Fr. Op. cit. P. 117.
Egger I. Op. cit. P. 369.
Menghin Os. Op. cit. P. 402.
Haberlandt A. Op. cit. P. 256; Tirol. Bd. I. S. 202; Egger I. Op. cit. P. 369; Maierbrugger M. Op. cit. P. 76–77; Rosegger P. Op. cit. P. 136; Österreichische Volkskultur. Bd. I. S. 14; Commenda H. Op. cit. P. 222; Mayerhofer J. Op. cit. P. 65; Helbock A. Op. cit. P. 368.
Schmidt L. Volksglaube und Volksbrauch. S. 72–73; Mayerhofer J. Op. cit. P. 64–65; Haberlandt A. Op. cit. P. 256.
Mayerhofer J. Op. cit. P. 64; Maierbrugger M. Op. cit. P. 76; Haberlandt A. Op. cit. P. 256; Helbock A. Op. cit. P. 368.
Koschier Fr. Op. cit. P. 126, 135, 118.
Adrian K. Op. cit. P. 304.
Mayerhofer J. Op. cit. P. 65; Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 421–422.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 422; Rosegger P. Op. cit. P. 141.
Commenda H. Op. cit. P. 223.
Schmidt L. Volksglaube und Volksbrauch. S. 50; Helbock A. Op. cit. P. 365; Koschier Fr. Op. cit. P. 127–128, 132.
Vernaleken Th. von. Mythen und Bräuche des Volkes in Österreich. Wien, 1859. S. 304.
Joham L. Op. cit. P. 49.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 415.
Rosegger P. Op. cit. P. 145; Joham L. Op. cit. P. 48; Österreichische Volkskultur. Bd. I. S. 53.
Goldmann E. Op. cit. P. 13–14.
Fink H. Op. cit. P. 331.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 422; Goldmann E. Op. cit. P. 3, 16–17; Maierbrugger M. Op. cit. P. 77.
Schmidt L. Volkskunde von Niederösterreich. S. 422–423; Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы. Весенние праздники. М., 1978. С. 166–167.
Greussing P. Sagen und Gebrauche im Stubaithal in Tirol // Z. d. V. f. V B., 1893. H. 2. S. 175.
Commenda H. Op. cit. P 223.
Egger I. Op. cit. P. 370; Goldmann E. Op. cit. P 12.
Weinhold K. Op. cit. P. 207.
Passler P. Op. cit. P. 202–204; Goldman E. Op. cit. P. 12.
Commenda H. Op. cit. P. 224; Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel. S. 31.
Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel. S. 14; Commenda H. Op. cit. P. 223–224.
Magyarság néprajza. I–IV. k. Bp., 1933–1937.
Szendrey A., Szendrey Zs. Házasság // Magyarság néprajza. IV. k.
Magyar Néprajzi Lexikon. I–V k. Bp., 1977–1982. Далее: MNL.
Tárkány Szücs E. Magyar jogi népszokások. Bp., 1981. 407–412. o.
Ibid. 247–248. o.; Györgyi E., Ujváry Z. Vénlánycsúfolás // MNL. V k. 523–524. o.
Kiss L. A szegény emberek élete. Bp., 1981. II. k., 147. o.
Hoóz I. A kiskorúak házasságaról // Demográfia. 1977. 1. sz., 77. o.
Fél E., Hofer T. Proper Peasants. Traditional Life in a Hungarian Village. N. Y.; Bp., 1969. P. 138.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 157. o.
Györgyi E. Legényjáró napok // MNL. III. k., 434. o.
Fél E., Hofer T. Op. cit. P. 192–194.
Györgyi E. Udvarlás // MNL. V. k. 400. o.
Gunda B. Sex and Semiotics // Gunda B. Ethnographica Carpatho-Balcanica. Bp., 1979. P 371.
Tárkány Szücs E. Op. cit. 255–264, 266–268. o.
Morvy I. Vadházasság // MNL. V k. 456–457. o.
Györffy I. Magyar nép, magyar föld. Bp., 1942. 263. o.
Morvay J. Endogámia // MNL. I. k. 688. o.
Morvay J. Exogámia // Ibid. 751. o.
Balassa I., Ortutay Gy. Magyar néprajz. Bp., 1979. 579. o.
Morvay J. Endogámia. 689. o.
Kallay E. Magyar-román vegyesházasságok // Hitel. 1944. 156. о.; цит. no: Tárkány Szücs E. Op. cit. 304. o.
Расчеты сделаны no: Annuaire Statistique Hongrois 1912. Bp., 1914. P. 36.
Annuaire… P. 36.
Morvay J. Endogámia. 689. o.
Morvay J. Vérfertözés // MNL. V k. 529–530. o.
Morvay J. Szépségideál // Ibid. 7–8. o.
Györgyi E., Tárkány Szücs E. Párvalasztás // MNL. IV k. 202. o.
Morvay J. Vöség // MNL. V k. 604. o.
Morvay J. Házasság // MNL. II. k. 499. o.
Tárkány Szücs E. Op. cit. 280–282. o.
Morvay J. Házasságtörés // MNL. II. k. 502–503. o.
Tárkány Szücs E. Op. cit. 274. o.
Erdei F. Magyar falu. Bp., e. n. 137. o.
Morvay J. Válás // MNL. V. k. 466–467. o.
Tárkány Szücs E. Leányvasár // MNL. III. k. 418–419. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 157–158. o.
Кагаров E. Г Состав и происхождение свадебной обрядности // Сборник музея антропологии и этнографии. Т. VIII. Л., 1929. С. 161.
Gunda В. Op. cit. Р. 374.
Ibid. Р. 376.
Györgyi Е. Leánynézö // MNL. III. k. 418. о.
Györgyi E., Tárkány Szücs E. Megkérés // Ibid. 543–544. o.; Idem. Násznagy // Ibid. 697–698. o.
Ср.: Кагаров E. Г. Указ. соч. С. 159.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 159–160. о.
Györgyi E. Háztűznéző // MNL. II. k. 509. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 161. o.
Tárkány Szücs E. Magyar jogi… 357–366. o.; Bonis Gy. Hozomány // MNL. II. k. 590. o.
Кагаров E. Г. Указ. соч. С. 182.
Байбурин А. К. Жилище в обрядах и представлениях восточных славян. Л., 1983. С. 82–88, 145–146.
Кагаров Е. Г. Указ. соч. С. 182.
Ср.: Материалы по свадьбе и семейно-родовому строю народов СССР. Л., 1926. С. 150–151.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 161–164. о.; Györgyi E., Tárkány Szücs E. Eljegyzés // MNL. I. k. 668–669. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 164. o.
Kósa L., Szemerkényi A. Apáról fiúra. Bp., 1973. 204. o.
Fél E., Hofer T. Op. cit. P. 210–212.
Györgyi E. Vöfély // MNL. V k. 596–596. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 165. o.
Kósa L., Szemerkényi A. Op. cit. 204. o.
Néméth L. Legénybúcsú // MNL. III. k. 428. o.
Gergely K. Menyasszonyi ruha // Ibid. 566. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 167. o.
Benedek K., Györgyi E. Menyasszony búcsúsztatása // MNL. III. k. 564. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 168. o.
Balassa I., Ortutay Gy. Op. cit. 588. o.
Györgyi E. Esküvő // MNL. I. k. 725. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 168. o.
Fél E., Hofer T. Op. cit. P. 214.
Györgyi E. Esküvő. 725. o.
Györgyi E. Menyasszonyvitel // MNL. III. k. 567–568. o.
Фел Э., Хофер Т. Народное искусство венгров. Будапешт, 1979. С. 15.
Györgyi Е. Menyasszony befogadása // MNL. III. k. 563–564. о.
Balassa I., Ortutay Gy. Op. cit. 580, 589. o.
Györgyi I. Lakodalmi étkezések // MNL. III. k. 391–393. o.
Balassa I., Ortutay Gy. Op. cit. 590. o.
Györgyi E., Kisban E. Kásapénz // MNL. III. k. 87–88. o.
Balassa I., Ortutay Gy. Op. cit. 592. o.
Györgyi E. Menyasszonyfektetés // MNL. III. k. 564. o.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 171–172. o.
Ibid. 173. о.; ср.: Кагаров E. Г. Указ. соч. С. 188–189.
Györgyi Е. Hérész // MNL. II. k. 526–527. о.
Tárkány Szücs E., Tatrai Zs. Asszonyavatás // MNL. I. k. 149–150. o.
Fél E., Hofer T. Op. cit. P. 217.
Szendrey A., Szendrey Zs. Op. cit. 175. o.
Относительная численность населения по конфессиям (в %): приверженцы протестантизма — 57, 1, католицизма — 43,3, старокатолицизма — 0,6, израилитизма — 0,2. (Statistisches Jahrbuch der Schweiz. Basel, 1966. S. 18, 331).
Bächtold H. Die Gebräuche bei Verlobung und Hochzeit mit besonderer Berücksichtigung der Schweiz. Eine vergleichend volkskundliche Studie. Basel, 1914, Bd. I. S. 6.
Bächtold H. Op. cit. S. 275; Huber E. System und Geschichte des schweizerischen Privatrechts. Basel, 1893. Bd. IV. S. 333.
Bächtold H. Op. cit. S. 7, 11, 12, 14–15.
Die Schweiz von Bau der Alpen bis zur Frage nach der Zukunft. Luzern, 1975. S. 128–129.
Ibid. S. 131.
Ibidem.
Ibid. S. 132.
Листова H. М. К вопросу о формировании швейцарской языковой общности // Современные этнонациональные процессы в странах Западной Европы. М., 1981. С. 159–160 и др.
Gourthion L. Le peuple du Valais. Lausanne. 1972. P. 108.
Stebler F. G. Am Lötschberg. Zürich. 1907. S. 100. Подробнее о понятии «abfodern» см.: Grimm J. Deutsche Rechtsalterthümer. 4 verm. Ausg. Leipzig, 1899. Bd. II. S. 140.
Herzog H. Schweizerische Volksfeste, Sitten und Gebräuche. Aarau, 1884. S. 295; Bächtold H. Op. cit. S. 19.
Schild Fr. Jos. D’r Fenner-Joggeli (Johann Jakob Hugi) Erzählungen in Solothurner Mundart. Burgdorf, 1885. S. 6.
См. для немецкой Швейцарии кн.: Bächtold Н. Op. cit. S. 28–34; для ретороманской: Ibid. S. 34–36; для итальянской: Ibid. S. 36; для французской: Ibid. S. 36–39.
Ibid. S. 22–23.
Pletscher A. Sitten, Gebräuche und ländliches Leben im Dorfe Schleitheim am Randen, Kt. Schaffhausen, im vorigen Jahrhundert. S. 1., 1908. S. 53; Courthion L. Op. cit. P. 77.
Bächtold H. Op. cit. S. 24, 26–27.
Herzog H. Op. cit. S. 297.
Bächtold H. Op. cit. S. 42.
Hoffmann-Krayer E. Feste und Bräuche des Schweizervolkes. Kleines Handbuch des schweizerisches Volksbrauchs der Gegenwart im gemeinfaßlicher Darstellung. Zürich, 1913. S. 30; Bächtold H. Op. cit. S. 42–43.
Hoffmann-Krayer E. Op. cit. S. 30.
Bächtold H. Op. cit. S. 54; подробнее о происхождении этого обычая см.: Ibid. S. 55–62.
Ibid. S. 64–65.
Schweizer Volksleben. Sitten, Bräuche, Wohnstätten. Hrsg. von H. Bruckmann und Jerosch. Zürich, 1929. Bd. I. S. 78–80.
Sutermeister O. Schwizer-Dütsch. Sammlung deutsch-schweiz Mundart Literatur. I. Heft. Zürich, 1882. S. 13.
Bächtold H. Op. cit. S. 73.
См., например: Buxtorf-Falkseigen E. Gast’s Tagebuch. Basel, 1856. S. 90; Leunbergerger J. Das Verlöbnis im Schweiz. Recht mit Berücksichtigung des neuen schweizerischen Zivilgesetzbuches. Bern, 1908. S. 114; Huber E. System und Geschichte des schweizerischen Privatrechts. Basel, 1893. Bd. IV. S. 330; Lindenmeyer M. Les fiançailles et les promesses de mariage. Vevey, 1901. S. 176; Esmlin A. Le mariage en droit canonique. P., 1891. Vol. 1. P. 103, 149; Friedberg E. Das Recht der Eheschliessung in seiner geschichtlichen Entwicklung. Leipzig, 1865. S. 60; Martène Edm. De antiquis ecclesiae ritibus. Editio secunda. Antuerpiae, 1737. T. 2. P. 345.
Bächtold H. Op. cit. S. 82. Образец формулы см.: Meyer J. J. Neues Formularbuch, worin allerlei Vorschriften von Contrakten und Traktaten, welche im gemeinen Leben vorkommen, enthalten sind. 2. Aufl. Zürich, 1828.
Образцы писем см.: Bächtold H. Op. cit. S. 83–85.
Ibid. S. 89–90.
Ibid. S. 92; Osenbrüggen Ed. Studien zur deutschen und schweizerischen Rechtsgeschichte. Basel, 1881. S. 383.
Franz J. Fr. Zwingli’s Geburtsort. St. Gallen, 1819. S. 174; Bächtold H. Op. cit. S. 93.
Bächtold H. Op. cit. S. 102.
Schild Fr. Jos. Op. cit. S. 33, 35; Stoll O. Zur Kenntnis des Zauberglaubens, der Volksmagie und Volksmedizin in der Schweiz. Aus des Jahresberichte des geographisch-ethnographische Gesellschaft in Zürich. Zürich, 1908. S. 139.
Finsler G. Zürich in der 2. Hälfte des 18. Jahrhunderts. Zürich, 1884. S. 120. Подробнее об этом «экзамене» см. в стихотворении Иосифа Инайхена (с. 9 и далее) // Lieder vom alten Sepp. Luzern, 1859. S. 20.
Bächtold H. Op. cit. S. 256–258; Estermann M. Geschichte des Ruralkapitels Hochdorf. Luzern, 1892. S. 14.
Imobersteg J. Das Emmenthal. Bern, 1876. S. 257; Bächtold H. Op. cit. S. 272–273.
Messikommer H. Aus alter Zeit. Sitten und Gebräuche im zürcherischen Oberlande. Zürich, 1909. Bd. I. S. 132; Senn N. Werdenberger Chronik. Ein Beitrag zur Geschichte der Kantone St. Gallen und Glarus. Chur, 1860. S. 284.
Schild Fr. Jos. Op. cit. S. 79; Huber E. Op. cit. Bd. IV. S. 330; Friedberg E. Op. cit. S. 60; Beiser R. Volkskunde des Allgaus. Sagen, Gebräuche und Sprichwörter des Allgaus. Kempfen, 1902. Bd. II. S. 245; Bächtold H. Op. cit. S. 259–262.
Bächtold H. Op. cit. S. 113–114.
Ibid. S. 124–125; Osenbrüggen Ed. Op. cit. S. 310.
Bächtold H. Op. cit. S. 126–128, 129, 139.
Ibid. S. 161; об этимологии ит. — швейц. «vera» см.: Ibid. S. 164–167.
Ibid. S. 162–163.
Stebler F. G. Op. cit. S. 100.
Bächtold H. Op. cit. S. 159–161.
Ibid. S. 167, 172, 174, 176; Stoll O. Op. cit. S. 179 и далее.
Bächtold H. Op. cit. S. 179–182.
Ibid. S. 268.
Hoffmann-Krayer E. Op. cit. S. 31–32; Bächtold H. Op. cit. S. 270.
Bächtold H. Op. cit. S. 269–270.
Ibid. S. 268–269.
Pletscher A. Op. cit. S. 99.
Bächtold H. Op. cit. S. 278.
Ibid. S. 277.
Weiss B. Volkskunde der Schweiz. Grundriss. Zürich, 1978. S. 176–177 ср.: Hoffmann-Krayer E. Op. cit. S. 57 и далее.
Bächtold H. Op. cit. S. 281.
Bühler V. Davos in seinem Walserdialekt. Heidelberg. Bd. I. S. 227.
Ibid. S. 2, 3, 38, 128.
Bächtold H. Op. cit. S. 281.
Courthion L. Op. cit. P. 105.
Bächtold H. Op. cit. S. 283–284, 286–298.
Ibid. S. 298; Weiss B. Op. cit. S. 178.
Bühler V. Op. cit. Bd. I. S. 379; Bächtold H. Op. cit. S. 219; Odin L. Glossaire du patois de Blonay. Lausanne, 1910. P. 146.
Kohlrusch C. Schweizcrisches Sagenbuch. Basel, 1856. S. 340; Bächtold H. Op. cit. S. 224–226.
Martin A. Exposé de l’ancienne legislation genevoise sur le mariage. Genève, 1891. P. 41; Ebel J. G. Schilderung der Gebirgsvölker der Schweiz. Theil 2. Leipzig, 1802. S 382; Bächtold H. Op. cit. S. 222–223.
Hoffmann-Krayer E. Op. cit. S. 3—36.
Bächtold H. Op. cit. S. 221.
Ibid. S. 233–252.
Ibid. S. 185–189.
Ibid. S. 231–232.
Moser-Gossweiler F. Volksbräuche der Schweiz. Zürich, 1940. S. 146.
Ibid. S. 146.
Hoffman-Krayer E. Op. cit. S. 37–38.
Ibid. S. 38.
Ibidem.
Ibid. S. 39.
Courthion L. Op. cit. P. 108.
Hoffmann-Krayer E. Op. cit. S. 40.
Карамзин H. М. Письма русского путешественника. М., 1983. С. 190.
Weiss В. Op. cit. S. 179.
Ibid. S. 180.
Ibidem.
De Gubernatis A. Storia comparata degli usi nuziali in Italia e presso gli altri popoli indoeuropei. 1-a ed. Milano, 1869, 2-a ed., Milano, 1973.
См., например: Pitre G. Biblioteca delle tradizioni popolari Siciliane. T. 1—25. Palermo, 1871–1913; Idem. Usi e costumi del popolo siciliano. Vol. 1–2, Palermo, 1978.
Мелетинский E. О. О книге Дж. Коккьяры «История фольклористики в Европе» // Коккьяра Дж. История фольклористики в Европе. М., 1966. С. 6.
См.: Toschi P. Guida alio studio delle tradizioni popolari. Roma, 1941; Idem. Invito al folklore italiano. Roma, 1963; Idem. Tradizioni popolari italiane. Torino, 1967.
Приведем наиболее известные из них: Eustacchi-Nardi А. М. Contributo allo studio delle tradizioni popolari marchigiane. Firenze, 1958; Galanti В. M. Vita tradizionale dell’Abruzzo e del Molise. Firenze, 1961; Nobilio E. Vita tradizionale dei contadini abruzzesi nel territorio di Penne. Firenze, 1962; Tassoni G. Tradizioni popolari del Mantovano. Firenze, 1964; Angarano F. A. Vita tradizionale dei contadini e pastori calabresi. Firenze, 1973 и др.
Ungari P. Storia del diritto di famiglia in Italia (1796–1942). Bologna, 1974. P. 85; Bronzini G. Un inchiesta sul ciclo della vita in Lucania. Note metodologiche di folklore regionale. Napoli, s. a. P. 17–18.
Codice Civile. 7-a ed. Milano, 1925.
Ibid. P. 22–23.
Ferdinando-Cognetti A. Compendio di diritto civile. Roma, 1954. P. 90.
«Приданое у римлян составляло принадлежность всех форм римского брака; оно было как бы отличительным свойством законного брака; оно было делом чести не только для отца невесты, но даже для ее брата, который почел бы бесславием для себя выдать сестру без приданого» (см.: Тихонович П. Брак и свадебные обряды у древних римлян // Пропилеи. Кн. IV. Отд. 1. М., 1854. С. 21.
Ferdinando-Cognetti A. Op. cit. Р. 80–83.
Proverbi delle donne con la storia delle ventiquattro ragazze. Firenze. S. l. S. a. P. 5.
Giarrizzo G., Maraini F. Civiltà contadina. Immagini del Mezzogiorno degli anni Cinquanta. A cura di E. Persichella. Bari, 1980. P. 101.
Proverbi delle donne… P. 5.
Castelli R. Credenze ed usi popolari siciliani. Palermo, S. a. P. 49.
Giarrizzo G., Maraini F. Op. cit. P. 101.
Azara M. Tradizioni popolari della Gallura. Dalla culla alla tomba. Roma, 1943. P. 237.
Il Milione. Enciclopedia di geografia, usi, costumi, belle arti, storia, cultura. Novara, 1959. Vol. 2. P. 72.
Il Folklore. Tradizioni, vita e arti popolari / Testo a cura di P. Toschi. Milano, 1967. P. 21.
Cracina P. Nozze ieri in Friuli. Udine, 1968. P. 29; D’Aronco G. Il Friuli. Aspetti etnografici. Udine, 1965. P. 104–105.
Azara M. Op. cit. P. 177; Alziator F. Il folklore sardo. Sassari, 1978. P. 41.
Cracina P. Op. cit. P. 39–40; Tassoni G. Op. cit. P. 63, 246.
Angarano F. A. Op. cit. P. 83; Il Folklore… P. 19; Bronzini G. Tradizioni popolari in Lucania. Ciclo della «Vita umana». Matera, 1953. P. 104.
De Gubernatis A. Op. cit. 1-a ed. P. 53–59.
Il Folklore… P. 19.
De Gubernatis A. Op. cit. P. 39–44.
Azara M. Op. cit. P. 177–178.
Мотив обрубка дерева или цветущей ветви очень распространен в любовной символике многих народов. См., например: Фрэзер Дж. Д.. Золотая ветвь. М., 1980. С. 129–149; Bronzini G. Tradizioni popolari. P. 124.
Il Folklore… P. 20; Cracina P. Op. cit. P. 21; Fondi M. Abruzzo e Molise. Torino, 1965. P. 284; Banieri L. Basilicata. Torino, 1966. P. 284.
De Gubernatis A. Op. cit. P. 58.
Першиц А. И. Похищение невест: правило или исключение? // Сов. этнография. 1982. № 4. С. 121–127.
Гамкрелидзе Т. В., Иванов В. В. Индоевропейский язык и индоевропейцы. Тбилиси, 1984. Т. II. С. 756–757.
Першиц А. И. Указ. соч. С. 127.
Angarano F. A. Op. cit. Р. 94; Bronzini G. В. Op. cit. Р. 151–152.
Cracina P. Op. cit. Р. 45.
Milano Е. Op. cit. Р. 45; De Gubernatis A. Op. cit. P. 50–51; Toschi P. Tradizioni popolari italiane. Torino, 1967. P. 132–133.
Calderini A., Calderini M. Dizionario di antichità greche e romane. Milano, 1960. P. 551; Dizionario Garzanti della lingua italiana. Milano, 1965. P. 1201.
Angarano F. A. Op. cit. P. 96; Bronzini G. Op. cit. P. 129.
Bronzini G. Tradizioni popolari… P. 129.
Подобные обряды прежде бытовали во многих странах Европы, например, во Франции (fiancée cachée или substituée), в Англии (mock bride), в германоязычных областях (falsche Braut), в Прибалтике. В 20-е годы XIX в. обряд «спрятанной невесты» был отмечен Альберто Де Ла Марморой для многих деревень острова Сардиния. (De La Marmora A. Voyage en Sardaigne de 1819 à 1825 ou Description statistique, physique et politique de cette île avec des recherches sur les productions naturelles et ses antiquités. P., 1826. P. 260–261). Сохранение этого обряда в самых разных и удаленных друг от друга уголках Европы подсказало многим ученым мысль, что в далеком прошлом он был очень широко распространен у индоевропейских народов.
Toschi P. Le origini del teatro italiano. Roma, 1962. P. 415–419; Azara M. Op. cit. P. 181–183; Gana L. Vocabolario del dialetto e del folklore gallurese. Cagliari, 1971. P. 454–456.
Несчастливым месяцем для вступления в брак древние римляне также считали май. Уже Плутарх дал пять различных объяснений этому поверью. Наиболее вероятным из них представляется то, которое дает и Овидий (Фасты. V, 421), а именно что на май месяц приходился праздник «лемуриа» (Lemuria), посвященный духам усопших.
Fondi М. Abruzzo е Molise. Torino, 1964. P. 285; Toschi P. Invito al folklore italiano. Roma, 1963. P. 100.
Dizionario Garzanti della lingua italiana. Milano, 1965. P. 673–674.
Bronzini G. Tradizioni popolari. P. 144–147.
Fondi M. Op. cit. P. 284.
Angarano F. A. Op. cit. P. 96.
Fondi M. Op. cit. P. 284; Angarano F. A. Op. cit. P. 97.
А. Де Губернатис усматривает в этих подарках отголосок древнеримского обряда сопровождения невесты при выводе ее из родительского дома мальчиком (его называли камиллус — camillus), который в особом сосуде нес предметы для рукоделия и кудель. См.: De Gubernatis A. Op. cit. P. 97.
Ibidem.
Tassoni G. Op. cit. P. 73.
Angarano F. A. Op. cit. P. 98.
Bevilaqua E. Marche. Torino, 1961. P. 181; Eustacchi-Nardi A. M. Op. cit. P. 52–53.
По свидетельству нескольких античных писателей (Плиний. VIII. 48; Овидий. Фасты. II, 7, 1; Ливий. 1, 57), обряды, в которых фигурировали прялка и шерсть в виде кудели или шкуры, занимали немалое место и при вступлении в брак древних римлян. Это становится вполне объяснимым, если принять во внимание первоначальный пастушеский характер их страны. В наши дни обряды с прялкой, куделью и шкурой можно наблюдать у тех народов Европы, в сельском хозяйстве которых овцеводство долго существовало как одна из основных отраслей, например у румын и молдаван.
Alziator F. Op. cit. P. 45; Wagner M. L. Das ländliche Leben Sardiniens im Spiegel der Sprache. Heidelberg, 1921. S. 162; Martelli V. La Sardegna e i sardi. Cagliari, 1971. P. 225–226; Cabiddu G. Usi, costurni, riti, tradizionali popolari della Trexenta. Cagliari, 1965. P. 33–35.
Ostermann V. La vita in Friuli. Udine, 1940. Vol. 1. P. 264; Cracina P. Op. cit. P. 127.
См., например, примечание Джузеппе Видосси ко второму изданию кн. Ostermann V. La vita in Friuli (Udine, 1940. P. 264, note 8).
Ostermann V. Op. cit. Vol. 1. P. 264.
Corso R. Campania. Folklore // Enciclopedia Italiana. Torino, 1930. Vol. VIII. P. 583.
Beuilaqua E. Op. cit. P. 181.
Bronzini G. Tradizioni popolari… P. 152–153.
Toschi P. Tradizioni popolari. P. 134.
Corso R. Sullo studio dei riti nuziali // Atti del I Congresso di etnografia italiana. Perugia, 1912; Bronzini G. В. Lineamenti di storia e analisi della cultura tradizionale. 2-a ed. Roma, 1974. P. 136; Il Folklore… P. 21, 23; Castelli R. Op. cit. P. 51; Pitre G. Op. cit. Vol. II. P. 33.
Ranieri L. Basilicata. Torino, 1964. P. 284.
Pitre G. Op. cit. P. 64.
Tassoni G. Tradizioni popolari… P. 87; Cracina P. Op. cit. P. 93.
Pitre G. Op. cit. P. 64; Tassoni G. Arti e tradizioni popolari. Le inchieste napoleoniche sui costumi e le tradizioni nel Regno Italico. Bellinzona, 1973. P. 182.
Dizionario Garzanti… P. 405.
Eustacchi-Nardi A. M. Op. cit. P. 54.
De Nino A. Usi abruzzesi. Firenze, 1878. Vol. 1. P. 78.
Il Milione… P. 92.
Tassoni G. Tradizioni popolari. P. 88.
Pitre G. Op. cit. P. 62–63.
Angarano F. A. Op. cit. P. 104; Alziator F. Op. cit. P. 45–47; Cecchini G. F. Umbria. Folklore // Enciclopedia Italiana. Milano, 1937. Vol. XXXIV. P. 664.
Alziator F Op. cit. P. 45; Azara M. Op. cit. P. 211–212; Gana L. Vocabolario del dialetto e del folklore gallurese. Cagliari, 1971. P. 224–225.
Следует отметить, что в свадебном ритуале древних римлян всегда присутствовали пряслице, веретено и шерсть. См., например, Тихонович П. Указ. соч. С. 244; Адам А. Римские древности или изображение нравов, обычаев и постановлений римских, служащее для легчайшего уразумения латинских писателей: Пер. с нем. М., 1824. Ч. II. С. 382.
Pitre G. Op. cit. V. 2. P. 72–73; Wagner M. L. Op. cit. S. 164.
Личные наблюдения автора.
Bronzini G. Tradizioni popolari… P. 172; De Gubernatis A. Op. cit. P. 164–165.
Tassoni G. Riti nuziali della vecchia Lombardia // La Martinella di Milano. 1978. Vol. XXXII. Fasc. 14. P. 90.
Eustacchi-Nardi A. M. Op. cit. P. 57.
Pitre G. Op. cit. Vol. 2. P. 75; Eustacchi-Nardi A. M. Op. cit. P. 58.
De Nino A. Op. cit. Vol. 1. P. 36.
Il Milione… P. 92.
Pitre G. Op. cit. P. 75.
Toschi P. Tradizioni popolari… P. 136.
Адам А. Указ. соч. С. 383.
Riva F. Tradizioni popolari venete secondo i documenti del’ inchiesta del Regno Italico (1811). Venezia, 1966. P. 19; Angarano F. A. Op. cit. P. 105.
Eustacchi-Nardi A. M. Op. cit. P. 68.
Ostermann V. Op. cit. Vol. 1. P. 270.
Tassoni G. Tradizioni popolari P. 89–90; Cracina P. Op. cit. P. 142.
Bronzini G. Tradizioni popolari… P. 173.
Il Folklore. P. 23; Angarano F. A. Op. cit. P. 107; Tassoni G. Tradizioni popolari. P. 90. Некоторые ученые видят в этом обычае указание на «confarreatio» — одну из трех форм бракосочетания у древних римлян. См., например, Alziator F. Op. cit. P. 47.
Bronzini G. Le tradizioni. P. 176.
Ibid. P. 177.
De Gubernatis A. Op. cit. P. 183.
Bronzini G. Le tradizioni… P. 179–183.
Corso R. Das Geschlechtsleben in Sitte, Brauch, Glauben und Gewohnheitrecht des Italienischen Volkes. Nicotera, 1914. S. 5.
Profeta G. Canti nuziali nel Folklore Italiano. Firenze, 1965. P. 3.
Pitre G. Op. cit. P. 76.
Изложенные выше сведения о показе рубахи молодой взяты нами из кн.: Corso R. Op. cit. S. 9.
Castelli R. Op. cit. P. 55.
В 1919 г. сельское население Испании составляло около 70 % ее жителей (см.: Майский И. М. Испания. 1808–1917. М., 1957. С. 382). По мнению современного испанского социолога, вплоть до 30-х годов нынешнего столетия Испания оставалась «крестьянской страной» (Мигель А. де. 40 миллионов испанцев 40 лет спустя. М., 1985. С. 53).
Lisón Tolosana С. Antropología social en España. Madrid, 1977. P. 162–163.
Lisón Tolosana C. Ensayos de antropología social. Madrid, 1973. P. 44.
Капу Ch. Е. Fiestas у costumbres españolas. Boston а. с., 1929. Р. 143; Zubiaur Carreño F. J., Zubiaur Carreño J. A. Estudio etnográfico de San Martin de Unx (Navarra). Pamplona, 1980. P. 160.
Casas Gaspar E. Costumbres españoles de nacimiento, noviazgo, casamiento у muerte. Madrid, 1947. P. 266.
El folklore español. Madrid, 1968. P. 102.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 95–98, 100.
El folklore… P. 101–102.
Ibid. P. 100.
Ibid. P. 102.
Martinez E. Costumbres asturianas. La Coruña, 1982. P. 58.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 112–113; El folklore… P. 102.
Los gallegos. Madrid, 1976. P. 194; Hoyos Sainz L. de, Hoyos Sancho N. de. Manual de folklore. Madrid, 1947. P. 349; Caro Baroja J. Ensayos sobre la cultura popular española. Madrid, 1979. P. 70.
Caro Baroja J. Los pueblos de España. Madrid, 1975. T. 2. P. 68–69.
Palacio Nacenta J. E. Noviazgo, matrimonio у nacimiento en la Ribagorza // Etnologia у tradiciones populares. Zaragoza, 1974. P. 173.
Los gallegos… P. 195, 276.
Бласко Ибаньес В. Кровь и песок // Библиотека всемирной литературы. Т. 65. С. 438. Далее: БВЛ.
Caro Baroja J. Estudios sobre la vida tradicional española. Barcelona, 1968. P. 153.
Caro Baroja J. Los pueblos… P. 54.
Бласко Ибаньес В. Мертвые повелевают // Избр. соч. М.; Л., 1959. Т. 2. С. 376.
Капу Ch. Е. Op. cit. Р. 175.
Pitt-Bivers J. A. Los hombres de la Sierra. Barcelona, 1971. P. 118.
Caro Baroja J. Estudios… P. 153–154.
Moore K. Modernización en una aldea de las Islas Canarias // Douglass W. A. у otr. Los aspectos cambiantes de la España rural. Barcelona. 1978. P. 126–127.
Pitt-Bivers. J. A. Op. cit. P. 133.
Brenan G. South from Granada. Harmondsworth, 1963. P. 65.
Llano Boza de Ampudia A. de. Del folklore asturiano. Mitos, supersticiones, costumbres. Oviedo, 1972. P. 174.
Валера X. Пепита Хименес // БВЛ. T. 65. C. 101.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 176.
Chastenet J. La vie quotidienne en Espagne au temps de Goya. P., 1966. P. 124.
Pitt-Bivers J. The Fate of Shechem. Cambridge, 1977. P. 26.
Бласко Ибаньес В. Жаба // Избр. соч. Т. 3. С. 511.
Pitt-Bivers J. The Fate of Shechem. P. 26.
Hoyos Sainz L. de, Hoyos Sancho N. de. Op. cit. P. 350.
Enciclopedia de la cultura española. Madrid, 1963. T. 1. P. 823.
Brenan G. Op. cit. P. 74.
Los gallegos… P. 194.
Amades J. Folklore de Catalunya. Costums i Creences. Barcelona, 1980. T. 3. P. 250.
Мора К. де ла. Вместо роскоши. М., 1943. С. 24.
Amades J. Op. cit. P. 246.
Капу Ch. E. Op. cit. P. 143.
Brenan G. Op. cit. P. 289.
Martinez E. Op. cit. P. 62.
Эренбург И. Испания. М., 1932. С. 146–149.
Бласко Ибаньес В. Хутор // Избр. соч. Т. 1. С. 73–74.
Vuillier G. Les îles oubliées. P., 1893. P. 213–214.
Llano Boza de Ampudia A. de. Op. cit. P. 167.
Бласко Ибаньес В. Мертвые повелевают. С. 441.
Llano Roza de Ampudia A. de. Op. cit. P. 171.
Brenan G. Op. cit. P. 283.
Ibidem.
Hoyos Sainz L. de. Hoyos Sancho N. de. Op. cit. P. 350.
Pitt-Rivers J. A. Op. cit. P. 117.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 177.
Calo Lourido F. La cultura de un pueblo marinero: Porto do Son. Santiago de Compostela, 1978. P. 82–83.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 167.
Vuillier G. Op. cit. P. 204.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 154.
Palacio Nacenta J. E. Op. cit. P. 173.
Amades J. Op. cit. P. 294.
Эренбург И. Указ. соч. С. 151–152.
Casas Gaspar Е. Op. cit. P. 160.
Martinez E. Op. cit. P. 80–81.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 162–164.
El folklore… P. 108; Casas Gaspar E. Op. cit. P. 152.
Amades J. Op. cit. P. 257.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 177.
Costumbres de boda // Revista de dialectología у tradiciones populares. 1958. T. 14, N 1–2. P. 176.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 179.
Amades J. Op. cit. P. 315.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 170, 180, 199.
Pitt-Rivers J. A. Op. cit. P. 177.
Brenan G. Op. cit. P. 134.
Erro Lascurain F. Introducción a la problemática vasca: los vascos, su cultura у su civilización. San Sebastián, 1977. T. 2. P. 251.
Costumbres de boda… P. 164.
El folklore… P. 111.
Amades J. Op. cit. P. 317, 351.
El folklore… P. 112; Costumbres de boda… P. 165.
Erro Lascurain F. Op. cit. P. 251.
Costumbres de boda… P. 164; Zubiaur Carreño F. J., Zubiaur Carreño J. A. Op. cit. P. 162; Gil Saura E. Aspectos animológicos sobre el matrimonio en la villa de Mosqueruela // Etnologia у tradiciones populares. Zaragoza, 1977. P. 78.
Erro Lascurain F. Op. cit. P. 252; Los gallegos… P. 196; Palacio Nacenta J. E. Op. cit. P. 179.
См., например: Giese W. Los pueblos románicos у su cultura popular. Bogotá, 1962. P. 247.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 164.
Costumbres de boda… P. 174; Palacio Nacenta J. E. Op. cit. P. 179; Los gallegos. P. 196.
Costumbres de boda… P. 164, 170; Calo Lourido F. Op. cit. P. 83; Brenan G. Op. cit. P. 134.
Hoyos Sainz L. de, Hoyos Sancho N. de. Op. cit. P. 353; Casas Gaspar E. Op. cit. P. 252.
Descola J. La vie quotidienne en Espagne au temps de Carmen. P., 1971. P. 140.
Pitt-Rivers J. Op. cit. P. 53.
Капу Ch. E. Op. cit. P. 146.
Palacio Nacenta J. Op. cit. P. 178; Pitt-Rivers J. Op. cit. P. 54.
Аларкон П. А. де. Треугольная шляпа // БВЛ. Т. 65. С. 25.
Costumbres de boda… P. 173.
Капу Ch. E. Op. cit. P. 146; Martinez E. Op. cit. P. 111.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 209, 216, 272–279; Costumbres de boda… P. 166, 171; Pitt-Rivers J. Op. cit. P. 64.
Palacio Nacenta J. Op. cit. P. 177; Casas Gaspar E. Op. cit. P. 216; Caro Baroja J. Op. cit. P. 120.
Costumbres de boda… P. 174–175; Amades J. Op. cit. P. 364.
Palacio Nacenta J. Op. cit. P. 177.
Los gallegos… P. 197; Casas Gaspar E. Op. cit. P. 215.
Enciclopedia… P. 824; Amades J. Op. cit. P. 313.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 215.
Ibid. P. 298.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 289; Palacio Nacenta J. Op. cit. P. 179–180; Amades J. Op. cit. P. 374.
Gil Saura E. Op. cit. P. 76–77.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 194; Costumbres de boda… P. 172.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 196–197.
Costumbres de boda… P. 174.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 263; Costumbres de boda… P. 173.
Palacio Nacenta J. Op. cit. P. 178; Vuillier G. Op. cit. P. 155.
Los gallegos… P. 197; Casas Gaspar E. Op. cit. P. 269–271; Llano Roza de Ampudia A. de. Op. cit. P. 180–181.
El folklore. P. 112.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 266; Llano Roza de Ampudia A. de. Op. cit. P. 185.
Palacio Nacenta J. Op. cit. P. 179.
Costumbres de boda… P. 168, 173; Casas Gaspar E. Op. cit. P. 235, 244, 292, 303–304, El folklore… P. 111–112.
Casas Gaspar E. Op. cit. P. 298–301.
Ibid. P. 284–285; Palacio Nacenta J. Op. cit. P. 179.
Pitt-Rivers J. Op. cit. P. 123.
Ibid. P. 199–205; Casas Gaspar E. Op. cit. P. 309–315.
Dias J. Tentamen de fixação das grandes áreas culturais portuguesas // Estudos e ensaios folclóricos em homenagem a Renato Almeida. Sao Paulo, s. a. P. 440–442.
Ibid. P. 443, 446–447.
Ibid. P. 447, 451–452.
Cutileiro J. A Portuguese rural society. Oxford, 1971. P. 93; Willems E. On Portuguese Family Structure // Family and Marriage Dharwar, 1963. P. 71, 76; Dias J. Op. cit. P. 451.
Cutileiro J. Op. cit. P. 96, 100; Gomes Lopes F. Ritos de passagem entre о Airó e о Cávado. Barcelos, 1965. P. 22.
Cutileiro J. Op. cit. P. 93; Lima М… A. Matosinhos. Contribuição para о estudo da linguagem, etnografia e folclore do conselho. Coimbra, 1963. P. 37; Gomes Lopes F. Op. cit. P. 23.
Lima M. A. Op. cit. P. 37, 39; Cunha Freitas E. de A. da. Costumes tradicionais da Maia. Dotes — doações e sucessões // Estudos e ensaios folclóricos. P. 369; Cutileiro J. Op. cit. P. 95; Willems E. Op. cit. P. 73.
Gomes Lopes F. Op. cit. P. 22; Cutileiro J. Op. cit. P. 94; Lima M. A. Op. cit. P. 36; Gallop R. Portugal. A Book of Folk-Ways. Cambridge, 1961. P. 88–89.
Gomes Lopes F. Op. cit. P. 20; Willems E. Op. cit. P. 69.
Cutileiro J. Op. cit. P. 96–97; Gonçalves da Cunha L. A vida rural do Alentejo. Coimbra, 1922. P. 57.
Gomes Lopes F. Op. cit. P. 21–22, 24; Lima M. A. Op. cit. P. 37.
Gallop R. Op. cit. P. 91–92.
Lima M. A. Op. cit. P. 37; Gomes Lopes F. Op. cit. P. 23–24; Gallop R. Op. cit. P. 92, 94.
Gallop R. Op. cit. P. 89–94.
Ibid. P. 91, 93–95; Gomes Lopes F. Op. cit. P. 25; Lima M. A. Op. cit. P. 37.
Cutileiro J. Op. cit. P. 104.
Gallop R. Op. cit. P. 95; Lima M. A. Op. cit. P. 39.
Willems E. Op. cit. P. 71.
Gennep A. van. Manuel de folklore français contemporain. Т. III. P., 1937.
Gennep A. van. Op. cit. Т. I, pt 1. P., 1943; Pt. 2. P., 1946.
Le Mois d’Ethnographie française. P., 1947 — passim; Segalen M. Mari et femme dans la société paysanne. P., 1984.
Gennep A. van. Les Rites de passage. P., 1909.
Guisenier J. (sous la direction de). Le cycle de la vie familiale dans la société européenne. P., 1977.
Segalen M. Le mariage, l’amour et les femmes dans les proverbes populaires français // Ethnologie française. 1975. T. 5, N 1. 1976; T. 6, N 1. Далее: Ethn. fr.; Eadem. Sociologie de la famille. P., 1981; Eadem. Amours et mariages de l'ancienne France. P., 1981; Eadem. Mari et femme…; Maspetiol R. Sociologie de la famille rurale // Sociologie comparée de la famille contemporaine. P. 131–132. (Далее: Soc. comp.)
Petot P. La famille en France sous l’ancien régime // Soc. comp. P. 12–14; Maspetiol R. Op. cit. P. 134–136; Жорж П. Франция: экономическая и социальная география. М., 1951. С. 107.
Жорж П. Указ. соч. С. 99, 105.
Segalen М. Mari et femme… P. 15; Eadem. Le mariage… // Etn. fr. 1976. N 1. P. 70; Eadem. Sociologie de la familie… P. 190–195.
Segalen M. Mari et femme… P. 77–78.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 645–673.
Roussel L. La famille aprés le mariage des enfants: étude des relations entre générations. P., 1976. P. 29.
Sutter J., Tabah L. Evolution des isolates de deux departements français, Loir-A-Cher et Finistère // Population. 1955. N 4. P. 645–673.
Segalen M. Le mariage… // Ethn. fr. T. 5. Numero unique. 1975. P. 146.
Жорж П. Указ. соч. С. 105–106, 113–114, 121; История Франции. М., 1973. Т. II. С. 186.
Жорж П. Указ. соч. С. 114–115; Maspetiol R. Op. cit. P. 195; Segalen M. Mari et femme… P. 78.
Doubret J. Parents et enfants dans la famille ouvriére // Soc. comp. P. 159–166; Segalen M. Sociologie de la famille… P. 198, 200, 202; Chombard de Lauwe P.-H. La vie quotidienne des familles ouvriéres. P., 1956. P. 307.
Бунин И. М. Буржуазия в современном французском обществе: структура, психология, политические позиции. М., 1978. С. 16–20, 27–33, 41, 42, 114, 115, 146–148, 156: Рубинский Ю. И. Тревожные годы Франции. М., 1973; Segalen М. Sociologie de la familie. P 202–205.
Roussel L. Le mariage dans la société française // Cahiers de l’INED N 73. P., 1975. P. 407 // Цит. по: Segalen M. Mari et femme… P. 18.
Segalen M. Mari et femme… P. 19.
Petot P. Op. cit. P. 9–14.
Rouast A. La transformation de la familie en France depuis la Revolution // Soc. comp. P. 19–24.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 220, 320.
Ibid. P. 246–248.
Segalen M. Le mariage… P. 126, 127.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 260–263; Segalen M. Mari et femme… P. 29; Eadem. Le mariage… P. 128.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы. Весенние праздники. М., 1977. С. 43–46; Varagnac A. Civilisation traditionnelle et genres de vie. P 1948. P. 175; Segalen M. Amours… P. 50–59.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 193–213, 322–323.
Varagnac A. Op. cit. P 97—100; Belmont N. Rituels de courtoisie dans la société française traditionnelle // Ethn. fr. 1978. P. 8, N 4. P. 280–281.
Mauron M. Les lampions des fêtes. P., 1967. P. 64–70; Varagnac A. Op. cit. P. 178; Фрэзер Дж. Золотая ветвь. М., 1980. С. 158–163; Segalen М. Amours… Р. 48–51.
Benoit F. La Provence et le Comtat Venaissen. P., 1949. P. 244.
Belmont N. Op. cit. P. 280.
Sébillot P. Coutumes populaires de la Haute-Bretagne. P., 1886. P. 84–85; Gennep A. Manuel… Т. I, pt 1. P. 258.
Flandrin J.-L. Les créantailles troyennes: un rite populaire de formation du couple et sa disparition // Ethn. fr. 1978. T. 8, N 4. P. 287–300; Idem. Les Amours paysannes. P., 1975. P. 59–75, 243–246.
Menon P., Lecotté R. Au village de France. P., 1945. P 88–89.
Segalen M. Le mariage… // Ethn. fr. T. 5. Numéro unique. P. 158; Gennep A. van. Manuel… T I, pt 1. P. 267–271; Ortoli F. Le mariage en Corse. P., 1886. Т. I. P. 76–77, 108–180.
Segalen M. Le mariage // Ethn. fr. T. 5. Numéro unique. 1975. P. 159.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 226–227, 283–284.
Ibid. P. 276–283; Hugo A. France pittoresque. P., 1835. Т. II. P. 82.
Segalen M. Le mariage… // Ethn. fr. T. 5. Numéro unique. 1975. P. 159; Fabre D., Lacroix J. La vie quotidienne des paysans du Languedoc au XX siècle. P., 1970. P 130.
Salitot-Dion M. Régime matrimonial et organisation familiale en Franche-Comte au XIXе siècle. L’exemple de Nussey (Jura) // Ethn. fr. 1978. T. 8, N 4. P 321–326; Roussel L. La familie après le mariage des enfants.
Segalen M. La mariage… // Ethn. fr. T. 5. Numéro unique. 1975.
Gennep A. van. Manuel… T. 1., pt. 1. P 284–285; Pt 2. P. 384.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 226–227, 285–287, 291.
Ibid. P. 331–333; Sébillot P. Op. cit. P. 109.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 245, 333–334; Jeanton G. Le Mâconnais traditionaliste et populaire. Mâcon, 1923. Т. IV. P. 34; Menon P., Lecotté R. Op. cit. P 89.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 318–324.
Ibid. P. 278, 279, 365–367; Menon P., Lecotté R. Op. cit. P. 89–90.
Gennep A. van. Manuel… Т. I. pt 1. P. 354–357; Nelli R. Le Languedoc et le Comte de Foix. Le Roussillon. P., 1958. P. 192–273.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 357–358.
Ibid. P 356–358; Segalen M. Mari et femme… P. 36; Eadem. Amours… P. 158–160. Sébillot P. Op. cit. P. 139.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 391–397; Menon P., Lecotté R. Op. cit. P. 892–903; Charles-Brun Costumes des provinces françaises. P. Т. I. 1932; Т. II. 1937.
Segalen M. Mari et femme… P. 31; Belmont N. Rituels // Ethn. fr. T. 8, N 4. 1978. P. 283.
Segalen M. Mari et femme… P. 31; Hugo A. France pittoresque. P., 1835. Т. I. P. 150.
Hugo A. France pittoresque. Т. III. P 174, 222.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 403.
Ibid. P. 392, 403–405, 413; Segalen M. Mari et femme… P 182.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 391–398, 400–401.
Ibid. P 401–402.
Ibid. Т. I, pt 1. P. 362–363, 391–397.
Ibid. Т. I, pi 2. P 379–383; Segalen M. Le mariage… // Ethn. fr. T. 6, N 1. P 34.
Nelli R. Op. cil. P 191; Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 515; Segalen M. Amours… P. 131–135.
Tiérsot J. Histoire de la chanson populaire en France. P., 1885. P. 205–207; см.: Menon P., Lecotté R. Op. cit. P 90.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 323–325.
Gennep A. van. Rites de passage. P., 1909. P 176–180.
Gennep A. van. Manuel… T I, pt 2. P. 389.
Ibid. P. 415–417.
Ibid. P. 230.
Ibid. P 419–437.
Ibid. T. 1, pt 1. P. 315–318; Pt 2. P. 419–437.
Ibid. Т. I, pt 2. P. 426–428, 368–369; Nelli R. Op. cit. P. 192.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P 437–451; Nelli R. Op. cit. P 192, 193, 274; Segalen M. Amours… P 138–140.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P 319, 320, 329–331; Idem. Rites de passage. Т. II. P. 264–272.
Idem. Manuel… Т. 1, pt 2. P. 384–385.
Hugo A. Op. cit. Т. I. P. 150; Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 386; Segalen M. Mari et femme… P 30–31.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 465; Segalen M. Mari et femme… P. 35; Sébillot P. Le Folklore de la France. P., 1904–1907. Т. III. P. 401.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 473–474; Menon P., Lecotté R. Op. cit. P. 97–98.
Gennep A. van. Manuel… Т. I. pt 1. P. 278–279; Pt 2. P. 477.
Ibid. T I, pt 2. P. 470–500; Menon P., Lecotté R. Op. cit. P. 94–97; Nelli R. Op. cit. P. 193, 275.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 345–347, 384, 501–515, 526–539; Menon P., Lecotté R. Op. cit. P. 98—100; Hugo A. Op. cit. Т. III. P. 222; Segalen M. Amours… P. 127.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 515.
Jeanton G. Le Mâconnais traditionaliste. Т. IV. P. 51–52; Gennep A. van. Manuel… T I, pt 1. P. 203–206, 230–231, 242–243; Pt 2. P. 390, 403–405, 516–526.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 1. P. 283, 347, 352; Idem. Rites de passage. P. 179–184, 232–252.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы. Летне-осенние праздники. М., 1978. С. 21–27.
Tiérsot J. Op. cit. P. 202.
Ibid. P 210.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 551–569,571; Tiérsot J. Op. cit. P. 208–209; Menon P., Lecotté R. Op. cit. P. 103–104; Nelli P. Op. cit. P. 275; Sébillot P. Le Folklore… Т. III. P. 486–487; Gennep A. van. Rites de passage… P. 284; Hugo A. Op. cit. Т. I. P. 290; Segalen M. Amours… P. 153–157.
Gennep A. van. Manuel… Т. I, pt 2. P. 315–318.
Ibid. P. 583–588.
Nelli R. Le Languedoc… P. 275–276.
Segalen M. Amours… P. 168.
Roever Mr. N. de. Van Vrijen en Trouwen. Bijdrage tot de geschiedenis van oud-vaderlandsche zeden. Haarlem, 1891.
Schrijnen J. Nederlandsche Volkskunde. Dl. 1. Zutphen, 1915.
Kruizinga J. H. Levende folklore in Nederland en Vlaanderen. Assen, 1953.
Marinus A. Le folklore belge. Т. I–III. Bruxelles, 1937–1940.
Henryon C., Lambrechts E. Le mariage en Belgique. Etude sociologique. Bruxelles, 1968.
Ishwaran K. Family Life in the Netherlands. The Hague, 1959.
Joode Ton de. Folklore in het dagelijks leven. Gewoonten en gebruiken in de lage landen. 2-e druk. Alphen aan den Rijn, 1981.
Grote Winkler Prins. Encyclopedie in twintig delen. Dl. 8. Amsterdam; Brussel. 1969. Blz. 317; Ishwaran K. Op. cit. P. 219; Goudsblom J. Dutch Society. L., 1967. P. 128; Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 18.
Alméras H. Le mariage chez tous les peuples. P., 1903. P. 195; Ishwaran K. Op. cit. P. 190, 210, 216, 222; Families d’aujourd’hui. Bruxelles, 1968. P. 144; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 23–25.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 24, 25; Reinsberg-Düringsfeld O. Traditions et legendes de la Belgique. Bruxelles, 1870. T. 1. P. 279, 280; Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 244, 245.
Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 35.
Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 241; Ishwaran K. Op. cit. P. 44; Daalen P. van. Wij nederlanders. Een sociologische verkenning. Utrecht; Antwerpen (Cop. 1967). Blz. 217. Tab. 42.
Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 25, 26, 29, 31–37, Tab. X, XVI; Ishwaran K. Op. cit. P. 192, 213, 218; Аксенова Л. А. Бельгия. М., 1982. С. 132.
Reinsberg-Düringsfeld О. Op. cit. T. 1. P. 423.
Ishwaran K. Op. cit. P. 41, 50, 51, 200, 213; Goudsblom J. Op. cit. P. 69.
Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 52, 53, 69; Goudsblom J. Op. cit. P. 50, 51, 53, 54, 56, 57, 123, 131, Tab. 4; Ishwaran K. Op. cit. P. 52, 53, 59, 118, 119, 175, 178, 188, 194, 196, 197, 212, 213, 216, 222, 227; Daalen P. van. Op. cit. Blz. 211, 212.
Goudsblom J. Op. cit. P. 18.
Ishwaran K. Op. cit. P. 52.
Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 108; Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 26, 55, 56, 58. Tab. XXIV.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 24; Rousseau F. Légendes et Coutumes du Pays de Namur. Bruxelles, 1971. (Переиздание 1920 г.). P. 87, 90.
Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 26, 51, 55, 56, 58, 60, 223. Tab. XXIV.
Ibid. P. 55; Ishwaran K. Op. cit. P. 50, 51, 70, 200, 213.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 22; Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 242.
Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 242, 247; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 21, 22; Reinsberg-Düringsfeld O. Op. cit. T. 1. P. 279, 280; Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 102, 104–107. Fig. 804, 805.
Reinsberg-Düringsfeld O. Op. cit. T. 1. P. 441.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 21; Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 102: Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 242, 244.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 22; Linden R. van der. Exhibition on Fanions, Festivals and Manifestations in Flanders: (Доклад на II конгрессе МОЭФЕ). Суздаль, 1982; Marinus А. Op. cit, Т. III. P. 88, 89, 91–94, 96, 98, 102, 103. Fig. 792, 794, 796–801; La Belgique. Encyclopédie par l’image. P., 1956. N 2. P. 52; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 131.
Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 103.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 23.
Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 244; Rousseau F. Op. cit. P. 85–87; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 105–107, 137; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 84; Daalen P. van. Op. cit. Blz. 213; Ishwaran K. Op. cit. P 191; Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P 42, 45, 47, 107, 108, 110, 125.
Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 71.
Reinsberg-Düringsfeld O. Op. cit. T. 1. P. 280; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 41.
Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 244, 245; Reinsberg-Düringsfeld O. Op. cit. T. 1. P. 279, 280.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 23; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 138, 139; Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 98, 100, 101; Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 242.
Пантелеева С. R. Нидерланды и Бельгия. Очерки старого и нового. СПб., 1905. С. 328; Неделя. 1982. № 28. С. 8. Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 243; Alméras H. Op. cit. P. 101; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 105, 136–138, 150, 151.
Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 243.
Ibid. P. 242–246; Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 100–102. Fig. 803; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 18, 19, 109, 139, 147–154, 161, 182, 207.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 24, 25, 35; Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 243–246; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 109, 207.
«Кетельмузик» еще в начале нашего столетия можно было услышать на островах Тексел и Влиланд, но прежде область ее распространения была гораздо шире, охватывая остров Терсхеллинг и многие деревни Северной Голландии. В бельгийской и нидерландской этнографической литературе этот обычай получил разное толкование (см. например: Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 244, 246, 247; Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 106; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 35).
Schrijnen J. Op. cit. Dl. 1. Blz. 245, 246.
Ibid. P. 243, 244; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 25; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 207.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 25, 26; Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 70, 78–81, 84, 87, 95, Tab. XXIX; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 27, 157, 178.
Joode Ton de. Op. cit. Blz. 88; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 26, 27, 145, 152, 171, 172, 177, 180, 181, 186, 187; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 26–28.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 27, 28.
Reinsberg-Düringsfeld O. Op. cit. T. 1. P. 280; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 28–30, 33–35; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 169, 170, 188.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 28–30; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 166, 191–193, 227.
Rehm H. S. Deutsche Volksfeste und Volkssitten. Leipzig, 1908. S. 99, 100; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 83, 84; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 17, 18, 28, 29, 32, 117, 118, 147; Brockhaus Enzyklopädie in Zwanzig Bänden. Bd. 8. Wiesbaden, 1969. S. 573.
Rehm H. S. Op. cit. S. 100.
Henryon C., Lambrechts E. Op. cit. P. 180, 181; Ishwaran K. Op. cit. P. 52, 79, 117; Goudsblom L. Op. cit. P. 132.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 22, 28, 31, 34; Die Familie als Sozialisationsfactor (Der Mensch als soziales und personales Wesen) / Hrsg. Wurzbacher G. Stuttgart, 1968. Bd. 3. S. 339, 340.
Fehrle E. Deutsche Hochzeitsbräuche. Jena, 1937. S. 55; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 34; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 84–86, 107; Rehm H. S. Op. cit. S. 100; Rousseau F. Op. cit. P. 91; SamterE. Familienfeste der Griechen und Römer. B., 1901. S. 50. Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 165, 166, 181–185, 198, 200; Brockhaus Enzyklopädie. Wiesbaden, 1967. Bd. 3. S. 231; Segalen M. Zur Entwicklung ländlicher Hochzeitsbräuche im Frankreich // Sozialkultur der Familie. Neue Folge. Giessen, 1982. Bd. 13. S. 28; Schmidt L. Hochzeitsbrauch im Wandel der Gegenwart. Wien, 1976. S. 15, 17, 20.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 27–30; 33; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 39, 40.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 31–34; Brockhaus Enzyklopädie. Bd. 8. S. 573; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 106.
Fehrle E. Deutsche Feste und Volksbräuche. Leipzig; B., 1920. 2 Aufl. S. 95; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 33, 34; Brockhaus Enzyklopädie… Bd. 8. S. 573.
Rehm H. S. Op. cit. S. 99; Reinsberg-Düringsfeld O. Calendrier belge. Fêtes religieuses et civiles. Usages, croyances et pratiques populaires des belges anciens et modernes. Bruxelles, 1861. Т. I, pt. I. P. VII; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 55, 71, 74.
Kruizinga J. H Op. cit. Blz. 33; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 74.
Fehrle E. Deutsche Hochzeitsbräuche… S. 53; Marinus A. Op. cit. Т. III. P. 106; Schrijnen J. Op. cit. Blz. 253; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 55, 71.
Joode Ton de. Op. cit. Blz. 87–89, 105.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 29–32; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 158, 163, 165, 179, 210, 214, 223, 224, 228, 235–237; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 87, 88.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 29, 32, 33, 35; Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 162, 193, 194; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 30.
Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 229, 230, 237; Rousseau F. Op. cit. P. 92.
Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 22, 24.
Marinus A. Op. cit. T. 1. P. 76, 78–81. Fig. 87, 88; La Belgique. Encyclopédie par l’image. P. 52. (Photo).
Rousseau F. Op. cit. P. 90, 91.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 30, 32, 33; Joode Ton de. Op. cit. Blz. 23; Samter E. Op. cit. S. 20.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 31; Ralicki J. Holandia. W-wa, 1969. S. 158.
Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 33, 36, 37.
Roever Mr. N. de. Op. cit. Blz. 159, 161, 162, 193, 231, 234, 236, 237, 241; Segalen M. Op. cit. S. 22; Kruizinga J. H. Op. cit. Blz. 36, 37.
Ibid. 176. o.
Кагаров E. Г. Указ. соч. С. 152–169.
Народы зарубежной Европы. М., 1965. Т. 2. С. 471.