О местоимении

Что такое местоимение? Это часть речи, которая ставится вместо имени, обозначает почти то же самое [имя] и иногда получает характеристику лица (personam interdum recipit)17.

Сколько характеристик у местоимения? Шесть.

Какие? Качество, род, число, форма, лицо (persona), падеж.

В чем заключается качество местоимений? Оно двояко: ведь местоимения бывают либо определенными (finita), либо неопределенными (infinita).

Какие [местоимения] являются определенными? Те, которые указывают на лицо (recipiunt personas), например, ego, tu, ille.

Какие [местоимения] являются неопределенными? Те, которые не указывают на лицо, например, quis, quae, quod18.

Сколько чисел у местоимений? Два.

Единственное, например, hic, и множественное, например hi19.

Сколько форм у местоимений? Две.

Какие? Простая, например, quis, и составная, например, quisquis.

Сколько лиц у местоимений? Три.

Какие? Первое, например, ego, второе, например, tu, третье, например, ille.

Сколько падежей у местоимений? Шесть, точно так же, как и у имен, и по этим падежам местоимения всех родов изменяются следующим образом: ego – определенное местоимение единого рода единственного числа простой формы первого лица номинатива, поэтому будет склоняться так20:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ego nos
Genetivus mei или mis nostrum или nostri
Dativus mihi nobis
Accusativus me nos
Vocativus ‹o ego›21 o ‹nos›
Ablativus a me a nobis

[Местоимение] второго лица единого рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus tu vos
Genetivus tui или tis vestrum или vestri
Dativus tibi vobis
Accusativus te vos
Vocativus o ‹tu› o ‹vos›
Ablativus a te a vobis

[Местоимение] третьего лица мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ille illi
Genetivus illius illorum
Dativus illi illis
Accusativus illum illos
Vocativus22
Ablativus ab illo ab illis

[Местоимение третьего лица] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus illa23 illae
Genetivus illius illarum
Dativus illi illis
Accusativus illam illas
Vocativus24
Ablativus ab illo ab illis

[Местоимение третьего лица] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus illud25 illa
Genetivus illius illorum
Dativus illi illis
Accusativus illud illa
Vocativus26
Ablativus ab illo ab illis

Менее определенное [местоимение] мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ipse27 ipsi
Genetivus ipsius ipsorum
Dativus ipsi ipsis
Accusativus ipsum ipsos
Vocativus ‹o ipse› ‹o ipsi›
Ablativus ab ipso ab ipsis

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ipsa ipsae
Genetivus ipsius28 ipsarum
Dativus ipsi29 ipsis
Accusativus ipsam ipsas
Vocativus ‹o ipsa› ‹o ipsae›
Ablativus ab ipsa ab ipsis

[Менее определенное местоимение] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ipsum ipsa
Genetivus ipsius ipsorum
Dativus ipsi ipsis
Accusativus ipsum ipsa
Vocativus30 ‹o ipsum›
Ablativus ab ipso ab ipsis

Еще одно менее определенное [местоимение] мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ista isti
Genetivus istius istorum
Dativus isti istis
Accusativus istum istos
Vocativus31
Ablativus ab isto ab istis

[Это же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ista istae
Genetivus istius32 istarum
Dativus isti33 istis
Accusativus istam istas
Vocativus34
Ablativus ab ista ab istis

Так35 же делить (articulare) [следует] и препозитивные (praepositivum) или указательные(demonstrativum) [местоимения] мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus hic hi
Genetivus huius horum
Dativus huic his
Accusativus hunc hos
Vocativus o ‹hic› o ‹hi›
Ablativus ab hoc ab his

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus haec hae
Genetivus huius harum
Dativus huic his
Accusativus hanc has
Vocativus o ‹haec› o ‹hae›
Ablativus ab hac ab his

[То же местоимение] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus hoc haec
Genetivus huius horum
Dativus huic his
Accusativus hoc haes
Vocativus o ‹hoc› o ‹haec›
Ablativus ab hoc ab his

То же [относится] и к субъюнктивным (subiunctivum) или относительным (relativum) [местоимениям] мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus is ei36
Genetivus eius eorum
Dativus ei eis37
Accusativus eum eos
Vocativus38
Ablativus ab eo ab eis39

[Для того же местоимения] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus ea eae
Genetivus eius40 earum
Dativus ei41 eis
Accusativus eam eas
Vocativus42
Ablativus ab ea ab eis

Так же [изменяются] неопределенные [местоимения] мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus quis44 qui45
Genetivus cuius quorum
Dativus cui quis или quibus
Accusativus quem quos
Vocativus46
Ablativus a quo или a qui a quis или a quibus

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus quae quae
Genetivus cuius quarum
Dativus cui quis или quibus
Accusativus quam quas
Vocativus47
Ablativus a qua или a qui a quis или a quibus

[То же местоимение] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus quod48 quae
Genetivus cuius quorum49
Dativus cui quis или quibus
Accusativus quod quae
Vocativus47
Ablativus a quo или a qui a quis или a quibus

Так же [изменяются] определенные притяжательные [местоимения], согласованные с каким-либо словом, [так что] в обеих частях [этого словосочетания слова имеют форму] единственного числа (ad aliquam dicta ex utraque parte singularia)51 мужского рода:

Падеж Единственное число
Nominativus meus
Genetivus mei52
Dativus meo
Accusativus meum
Vocativus o ‹mi›53
Ablativus a meo

А форму множественного числа [они имеют только] в одной части (pluraliter ex altera parte) [словосочетания]54:

Падеж Множественное число
Nominativus mei
Genetivus meorum
Dativus meis
Accusativus meos
Vocativus o ‹mei›
Ablativus a meis

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus mea meae
Genetivus meae mearum
Dativus meae meis
Accusativus meam meas
Vocativus o ‹mea› o ‹meae›
Ablativus a mea a meis

[То же местоимение] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus meum mea
Genetivus mei meorum
Dativus meo meis
Accusativus meum mea
Vocativus o ‹meum› o ‹mea›
Ablativus a meo a meis

[Притяжательное местоимение] второго лица мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus tuus tui
Genetivus tui tuorum
Dativus tuo tuis
Accusativus tuum tuos
Vocativus55
Ablativus a tuo a tuis

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus tua tuae
Genetivus tuae tuarum
Dativus tuae tuis
Accusativus tuam tuas
Vocativus56
Ablativus a tua a tuis

[То же местоимение] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus tuum tua
Genetivus tui tuorum
Dativus tuo tuis
Accusativus tuum tua
Vocativus57
Ablativus a tuo a tuis

[Притяжательное местоимение] третьего лица мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus suus sui
Genetivus sui suorum
Dativus suo suis
Accusativus suum suos
Vocativus58
Ablativus a suo a suis

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus sua suae
Genetivus suae suarum
Dativus suae suis
Accusativus suam suas
Vocativus59
Ablativus a sua a suis

[То же местоимение] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus suum sui
Genetivus sui suorum
Dativus suo suis
Accusativus suum suos
Vocativus60
Ablativus a suo a suis

Так же [изменяются] определенные притяжательные [местоимения], согласованные с каким-либо словом, [так что только] в одной части [этого словосочетания слова имеют форму] множественного числа (ad aliquam dicta ex altera parte pluralia) мужского рода61:

Падеж Единственное число
Nominativus noster
Genetivus nostri
Dativus nostro
Accusativus nostrum
Vocativus o ‹noster›
Ablativus a nostro

А форму множественного числа оно имеет в обеих частях (pluraliter ex utraque parte) [словосочетания]62:

Падеж Множественное число
Nominativus nostri
Genetivus nostrorum
Dativus nostris
Accusativus nostros
Vocativus o ‹nostri›
Ablativus a nostris

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus nostra nostrae
Genetivus nostrae nostrarum
Dativus nostrae nostris
Accusativus nostram nostras
Vocativus o ‹nostra› o ‹nostrae›
Ablativus a nostra a nostris

[То же местоимение] среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus nostrum nostra
Genetivus nostri nostrorum
Dativus nostro nostris
Accusativus nostrum nostra
Vocativus o ‹nostrum› o ‹nostra›
Ablativus a nostro a nostris

[Притяжательное местоимение] второго лица мужского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus vester vestri
Genetivus vestri vestrorum
Dativus vestro vestris
Accusativus vestrum vestras
Vocativus63
Ablativus a vestro a vestris

[То же местоимение] женского рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus vestra vestrae
Genetivus vestrae vestrarum
Dativus vestrae vestris
Accusativus vestram vestras
Vocativus64
Ablativus a vestra a vestris

То же местоимение среднего рода:

Падеж Единственное число Множественное число
Nominativus vestrum vestra
Genetivus vestri vestrorum
Dativus vestro vestris
Accusativus vestrum vestra
Vocativus65
Ablativus a vestro a vestris

Назови среди них составные. Egomet, tute, illic, istic, idem – в мужском роде [у этого местоимения] долгий гласный [i], а в среднем краткий – quisquis, quisnam, quispiam, aliquis и другие.

Загрузка...