Да згоды

Я — сын таго Краю‚ дзе гаі‚ лясы‚

Дзе рэчкі тасёмкаю ўюцца‚

Дзе пекныя кветкі‚ дзе ткуць паясы‚

Дзе сонца і хмаркі сьмяюцца.

Я — сын таго Краю‚ дзе нівы‚ сады‚

Дзе ў зелені топяцца хаты‚

Дзе жніўныя песьні з грудзей маладых

Зьвіняць дыямэнтамі шатаў.

Я — сын таго Краю‚ дзе сінь васількоў

Гуляе з русалкамі ў жыце‚

Дзе льлецца бадзёрасьць з дрыгвіцкіх вянкоў‚

Дзе краскамі поле іскрыцца.

Я — сын таго Краю‚ дзхе зброю народ

Трымае у моцнай далоні‚

Дзе высака ўзьвіўся із нетраў‚ балот

Сьцяг Бел-Чырвон-Белы Пагоні.

Жытнёвае поле — валошак краса!

Іскрыць на пялёстках сьлязінка-раса.

Ільняныя косы з-пад сініх вянкоў

Ў трымценьні плывуць‚ не знаходзячы схоў.

Зялёныя шаты‚ шаўковая рунь‚

І песенны звон‚ што разьліўся угрунь‚

І рэчка‚ і сад‚ і яловец‚ багун —

Забыць іх ніколі й нідзе не змагу.

Край балот‚ крыніц‚ азёраў‚

Скарбаў захаваных‚

Зрэб'я‚ багны‚ кроз‚ узораў‚

Сьвітак саматканых.

Край лягэнд‚ крыжоў‚ магілаў‚

Тугі нявыказнай‚

Курганоў‚ чароўнай сілы‚

Пушчаў непралазных.

Край цудоўных песень‚ казак‚

Палёў васільковых‚

Колькі зносіш Ты абразы

Ад чужынцаў змовы!

Плача за сьцяною чараўніца-скрыпка‚

Навевае смутак новых шэрых дзён.

Ў калідоры ціха хтось дзьвярыма рыпнуў;

За вакном ліствою шапаціцца клён.

Я стаю задумны аб нязбытных мроях‚

Не кранае сэрца завадзкі гудок;

Думкі-летуценьні мімавольным роем

З славай Чарадзея прыплылі здалёк.

Родная старонка! Ты ізноў ў пакуце.

На Твае палеткі хлынуў град агню.

Не пляце дзед лапці‚ седзячы ў куце‚

Ня мітусяць дзеці на дварэ ў гульню.

Ўсюды: на загонах‚ у гаі‚ у хаце‚

Ў гарадох і вёсках‚ уначы і ўдзень‚

З гостраю касою‚ нібы ў сенажаці‚

За людзьмі цікуе сьмерці чорны сьцень.

Шэры дым ад стрэлаў зацямніў лагчыны;

Ад крыві народнай ўзьняўся цяжкі пах;

Апаганіў вораг вольную дзяўчыну;

У вачох Матулі незгасальны жах.

Але прыйдзе помста! Згіне непагода!

Закрасуе славай наш агністы шлях‚

І над вольным домам вольнага народу

Высака ўзаўецца пераможны Сьцяг.

Штодзень чыгункаю вурчаць-пяюць вагоны‚

Імчаць няведама куды — у далячынь…

О‚ дзікі лёс вайны! Зьнішчальнік ніў‚ загонаў!

Спыні свой страшны шал! Хоць момснт адпачынь!

Разыйшліся сьцежкі

Вузкія‚ крывыя‚

Разыйшліся полем

Ў дальнія краі;

І сядзяць на ўзьмежках‚

На сівых руінах

Людзі без патолі

З сэрцам у крыві.

Горка плача Маці‚

Бедная галосіць;

Ня ўцішыць ёй болю‚

Ня суняць сьлязы;

Выйдзе жыта жаці‚

Гляне на калосьсе

І зальлецца болей

Горкімі сьлязьмі.

Сумна на палетку‚

Родная Матуля!

Плачаш‚ ня сьціхаеш

Ты ўначы і ўдзень;

Больш ня ўбачыш дзетак‚

К сэрцу ня прытуліш‚

Бегаеш‚ ня знойдзеш

Мейсца анідзе.

Разыйшліся сьцежкі

Вузкія‚ крывыя‚

Разхыйшліся ў полі

Ў дальнія краі.

Тлеюць галавешкі

На сівых руінах‚

Скаргу-дым зь няволі

Гоняць у гаі.

Восень спускаецца шэраю хмараю‚

Вецер у стрэхі гудзе‚

Сум неадчэпнаю цяжкаю мараю

Поўніць дакучлівы дзень.

Прагна імкнецца душа супакоіцца‚

Воддаль ад чырвань-багны‚

Ды на чужыне чужая ваколіца‚

Людзі — чужыя сыны.

Тут не пачуць ні спагады слоў ласкавых‚

Ні спачуцьця‚ ні пяшчот;

Зоркі?.. І тыя ня йскрацца нам краскамі‚

Ня усьміхнецца завод.

Ногі крывавяцца сьцежкай жабрачаю‚

Ў думках гаротны наш Край.

Маткі няшчасныя давяцца плачамі;

Ў сэрцы — балючы адчай.

Родны народ наш пакутуе ў роспачы‚

Рвецца зь ярма‚ з ланцугоў;

Гойсаюць каты крывавыя поначы‚

Нішчаць Краіны сыноў.

Ды ўжо даволі народу пакутаваць!

Хутка надыйдзе пара:

Дымам разьвеюцца ворагі лютыя‚

Сьветлая ўзыйдзе зара.

А ці помніш той Край?

А ці помніш аўсы‚

Што галоўкамі ціха хістаюцца?

Дрэмле ў зелені гай.

Шапацяць каласы‚

Пошчак — сьпеў салаўя заліваецца.

А ці помніш той сад‚

Азяроды‚ грудок‚

Раі пчолак ля борцяў гайдаюцца‚

Шэры сад між прысад‚

А за вёскай ставок:

Плюхне рыбка‚ і круг расплываецца.

А ці помніш тых жней?

Іхны жаласны сьпеў‚

Што ліецца‚ за сэрца кранаючы?

Нібы ў казачным сьне‚

Галасок іх зьвінеў‚

За ваколіцу плыў заміраючы.

А ці помніш той Край?

Там радзіўся ты й жыў‚

Босы бег па грыбы сцежкай вузкаю.

А ці помніш той гай?

А ці помніш‚ скажы‚

Тую МАЦІ‚ што зваць беларускаю?

Думкі ў роспачы плылі‚

Зьніклі ў сэрцы вуглі‚

Грудзі нылі ад болю Краіны;

Я па сьвеце блукаў‚

Кветку Шчасьця шукаў

Ды спаткаў сінявоку дзяўчыну.

Ці Ты красачка зор?

Ці русалка вазёр?

Ля Цябе водар кветак духмяны.

Усьміхнулася мне:

Казяй клічуць мяне…

Я — дзяўчына з Краіны забранай.

Ёй у вочы зірнуў

І ў вачох патануў‚

Патануў ў глыбіні прамяністай.

Ці то ява‚ ці сны?

Я Князёўну Вясны

Зноў спаткаў на шляху крамяністым.

Князёўна дум маіх‚

Кунежных сноў царыца!

Ў чароўным летуценьні

Я выпясьціў Цябе.

Стаіш Ты ля мяне

У белым аксаміце

Ў зьнямозе ад каханьня

Ў гарэзнай барацьбе.

І п'ю я чад уцех

Агністага ўлоньня‚

П'янею ад пяшчотаў

Тваіх палынных рук‚

Я падаю‚ лячу

Ў салодкае прадоньне…

А Ты? Ты ля мяне‚

Дзяўчына — Беларусь.

Восень шуршыць‚ расьцярушвае лісьцямі‚

Сыпле іржою зь бялесых бяроз;

Зноў я імчуся сном-мроямі йскрыстымі

Ў Край серабрыстага зрэб'я і кроз.