Самоучитель татарского на каждый день

Урок 16

_{Продукты питания. Овощи и фрукты. Рынок. Диалоги.}

(Уналтынчы дəрес)

— Исəнмесез!

Сегодня мы будем знакомиться с названиями продуктов, овощей и фруктов, с ценами на рынках и в магазинах.

Сначала правильно прочитаем эти слова:

кибет — магазин

сатучы — продавец

акча [акъча] — деньги

тҮлə-ргə — платить

Үлчə-ргə — взвешивать

ипи (икмəк) — хлеб

кҮмəч — булка

сӨт — молоко

май — масло

ит — мясо

сыер ите — говядина

сарык ите [сары„ите] — баранина

дуңгыз ите — свинина

ат ите — конина

тавык ите [та — ы„ите] — курятина

каз ите [къаз ите] — гусятина

тоз — соль

шикəр — сахар

аракы [аракъы] — водка

эремчек — творог

катык [къатык] — катык

каймак [къаймакъ] — сметана

сӨт Өсте — сливки

балык [балыкъ] — рыба

ярма — крупа

чират — очередь

1. — Кибеттə икмəк бармы?

— Бар.

— Ничə сум? (рубль)

— ДҮрт сум.

2. — Кибеттə май бармы?

— Юк.

3. — Кибеттə сӨт бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Җиде сум.

4. — Базарда ит бармы?

— Бар.

— Сыер ите бармы?

— Бар.

— Сарык ите бармы?

— Юк.

— Дуңгыз ите бармы?

— Бар.

5. — Базарда ит ни хак? (почем?)

— Алтмыш сум.

6. — Базарда казлар бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Ике йӨз сум.

— О-о-о!

7. — Кибеттə кеше кҮпме? (много ли?)

— КҮп тҮгел.

8. — Иткə чират бармы?

— Бар. Бик кҮп.

9. — əмир, безгə ипи кирəкме?

— Кирəк, əни.

— Мə акча. Кибеткə бар əле.

10. — Сездə катык бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Биш сум.

— Миңа ике катык бирегез əле.

11. — Сездə эремчек бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Ун сум.

— Миңа бер кило бирегез əле.

— Хəзер.

12. — Каймак ничə сум?

— Егерме Җиде сум.

— Ике кило бирегез əле.

— Хəзер.

13. — Балык бармы?

— Юк.

— Колбаса бармы?

— Юк.

— Ит бармы?

— Юк.

— Нəрсə бар?

— Бернəрсə дə юк.

14. — Миңа бер кило май бирегез əле.

— Рəхим итегез! (Пожалуйста!)

15. — Аракы ничə сум?

— 41 сум 52 тиен.

— Шулаймыни?

— əйе.

16. — Ике кило ит бирегез əле.

— Хəзер.

17. — Колбаса яхшымы?

— əйе, яхшы.

— 400 гр бирегез əле.

— Рəхим итегез!

18. — Сыр ничə сум?

— Витринада бар.

— Минем кҮзем кҮрми (не видит).

— Җитмеш сум, Җитмеш сигез сум, туксан ике сум.

— Рəхмəт.

19. — Сездə тавык бармы?

— Бар.

— Килосы ничə сум?

— ырык ике.

— Ике тавык бирегез əле.

— Рəхим итегез.

Теперь об овощах:

бəрəңге — картофель

суган [су„ан] — лук

сарымсак [сарымсакъ] — чеснок

кабак [къабак] — тыква

кишер — морковь

кыяр [къыйар] — огурец

чӨгендер [чӨгӨндер] — свекла

шалкан [шалкан] — репа

кəбестə — капуста

торма — редька

борыч — перец

Многие овощи и зелень называются так же, как в русском языке: помидор, редиска, укроп, петрушка, баклажан, патиссон и т. д.

Только капуста стала кəбестə.

Теперь поговорим:

1. — Бəрəңге ничə сум?

— Биш сум.

2. — Суган ничə сум?

— Җиде сум.

3. — Сездə кишер бармы?

— Бар.

— Ни хак (какая еда)?

— Сигез сум.

— Миңа ике кило кишер бирегез əле.

— Рəхим итегез! Мəгез!

4. — Базарда кыяр бармы?

— Бар.

— Ни хак?

— Тугыз сум.

5. — Сезнең бакчада (огород) чӨгендер бармы?

— Юк.

— Шалкан бармы?

— Бар.

— Миңа бирəсеңме?

— Бирəм.

6. — Базарда тозлы (соленый) кыяр бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Егерме ике сум.

7. — Син бҮген базарга барасыңмы?

— əйе, барам.

— Миңа тозлы кəбестə ал əле.

— КҮпме? (Сколько?)

— Бер банка. Акча кирəкме?

— əйе. Бир.

— КҮпме?

— Унбер сум.

— Хəзер. Рəхмəт сиңа.

8. — Син кабак яратасыңмы?

— Яратам.

— Мин дə.

Дошла очередь до фруктов, ягод:

алма — яблоко

чия — вишня

кура Җилəге — малина

Җир Җилəге — клубника

каен Җилəге — земляника

нарат Җилəге — брусника

мҮк Җилəге — клюква

карлыган [къарлы„ан] — смородина

кызыл карлыган — красная смородина

бӨрлегəн — костяника; ежевика

шомырт — черемуха

Җилəк — ягода

Җимеш — плод

йӨзем — виноград

əфлисун — апельсин

анар — гранат

Өрек — урюк

хӨрмə — хурма

гӨмбə — гриб

Теперь поговорим по-татарски:

1. — Алмаң тəмлеме?

— Бик тəмле.

— Алма кызылмы?

— Кызыл.

2. — Базарда алма бармы?

— Бар.

— Ни хак?

— Ун сум, унике сум.

3. — Миңа ике кило алма бирегез əле.

— Хəзер.

4. — Сездə чия бармы?

— Юк.

5. — Кура Җилəге ни хак?

— Килосы унсигез сум.

— Миңа ике кило бирегез əле.

— Хəзер.

6. — Базарда Җир Җилəге саталармы?

— Саталар.

— Ничə сум?

— Стаканы 6 сум.

7. — Карлыганыгыз кҮпме?

— КҮп. Ничə кило кирəк?

— Ун кило.

8. — Кызыл карлыган тəмлеме?

— Бик тəмле.

— Ничə сум?

— Килосы Җиде сум.

9. — Син урманга барасыңмы?

— Барам.

— Нарат Җилəге бармы?

— Бар.

10. — Базарда йӨзем ни хак?

— Илле сум.

— Ай, бик кыйбат. (дорого)

11. — Сиңа Өрек кирəкме?

— Ничə сум?

— Кырык сум.

— Кирəк.

— Ничə кило кирəк?

— Өч кило. Ничə сум акча кирəк?

— ЙӨз егерме сум.

— Рəхмəт.

12. — Базарда хӨрмə бармы?

— Юк.

— Анар (гранат) бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Утыз сум.

13. — Казанда əфлисун саталармы?

— Саталар.

— Ничə сум?

— Бер əфлисун 6 сум.

— Ай, бик кыйбат!

14. — Базарда гӨмбə бармы?

— Бар.

— КҮпме?

— Бик кҮп.

15. — Базарда ит кыйбатмы?

— Кыйбат. Алтмыш сум.

16. — Улым, кибеткə бар əле.

— Нəрсə кирəк, əни?

— Шикəр, сӨт, тоз, шырпы (спички) кирəк.

— Акча бирəсеңме?

— КҮпме кирəк?

— 50 сум кирəк.

— Ярар.

17. — Кибеттə чират зурмы?

— Зур.

— Балык бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Егерме дҮрт сум.

— Миңа Өч кило балык кирəк. Син кибеткə барасыңмы?

Миңа да ал əле.

— Ярар.

— Зур рəхмəт.

18. — Кибет ачыкмы? (открыт ли?)

— Ачык.

19. — Кибет ябыкмы? (закрыт ли?)

— Ябык.

20. — Кибеттə ничə сатучы бар?

— Унбиш.

21. — Сезнең кибеттə конфет бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Килосы Җитмеш сум, алтмыш ике сум, илле бер сум.

— О-о-о, бик кыйбат!

22. — Миңа ике кило печенье бирегез əле.

— Рəхим итегез.

23. — Сездə торт бармы?

— Бар.

— Ничə сум?

— Бер йӨз унике сум.

— Бирегез əле.

— Рəхим итегез.

24. — Сездə минераль су бармы?

— Бар.

— Нинди?

— «Тазалык».

— Өч шешə (бутылка) бирегез əле.

— Рəхим итегез. Утыз Өч сум.

— Рəхмəт.

25. — Базарда карбыз саталар.

— Ни хак?

— Килосы дҮрт сум.

— Бер карбыз ничə кило?

— Сигез кило.

— Ничə сум кирəк?

— Утыз ике сум.

— Ай-яй-ай!

На этом урок завершаем. Желаем вам успехов! Сау булыгыз!