Мае Айчыны

Усе мы, Юрка, маладымі

Са словам пачалі змагацца.

Ты першы ў паэтычным ўздыме

Пазнаў сакрэты творчай працы.

На родны вывёў нас палетак,

Каб шчасця сеялі зярняты,

Каб вырасталі з нас паэты,

Каб мы сабралі плён багаты.

І можаш сёння ганарыцца:

Не ленаваліся мы працы.

Мы з роднай чэрпалі крыніцы

І творча сталі ўзбагачацца.

Хутка мінае час імклівы,

Цяжка паверыць год каторы

На роднай пастаянна „Ніве”

Спелім, галубім свае творы.

Жыві нам сотню гадоў, Юрка

І ў творчым будзь заўсёды ўздыме.

Мы рады — на тваім падмурку

Трывалы ўзнесены будынак.

У маляўнічай Белавежы

Пачаўся твой жыццёвы шлях.

Ты сэрцам да яе належыш

Наяве, а не толькі ў снах..

У час ваенны ў Беластоку,

Сярод натхняючых сяброў,

Таіла ў сэрцы ты глыбока

Сваю таемную любоў.

І гэтай вернае любові,

І незвычайнага чуцця

Так многа ў паэтычным слове

І харастве твайго жыцця.

Натхняйся, дарагая Лена,

Лагодай цішы і глушы!

Пакуль мацнее наша змена —

Ты ўсё пішы, пішы, пішы!

Нам, дружа, па семдзесят пяць

І мы з табою поруч ходзім.

На лёс няма што наракаць,

Яшчэ ж да сотні чвэрць стагоддзя.

Хоць час выкрадвае гады

І крыху горбіць нашы плечы,

І хоць наш век не малады —

Не цалкам мы яшчэ старэчы.

Мы цешымся сваім жыццём

І штораз больш яго мы цэнім.

І больш цікавых з кожным днём

Спраў дамагаецца здзяйснення.

І ўсе нам сёння пажадаць

Здароўя моцнага павінны,

Каб лёс дазволіў сустракаць

І сотую нам гадавіну.

„Лявоніху”, сваю эстраду,

Чакаў з прыездам наш народ.

Вітаў ён песню, танец, радасць

І суцяшэнне ад турбот.

Вітаў славутага танцора,

Што сіл не шкадаваў сваіх,

Як птушка лётаў у прасторы

І ачароўваў заўжды ўсіх.

Ты плыў з партнёркаю па сцэне,

Як казачная прыгажосць,

І выклікалі захапленне

Майстэрства, грацыя, маладосць.

Гадочкаў прамінула многа...

Састарыўся і наш танцор.

Адтанцаваў ты, змучыў ногі,

Кіёчкам іх ужо падпёр.

Цяпер жывеш ты ў Беластоку,

Хоць і самотны — не адзін,

Цябе ўсе ведаюць навокал,

І бедаваць няма прычын.

Колькі ж падзей на свеце прамільгнула,

Колькі ж пажарышчаў раздзьмухваюць вятры!

Чатыры ўжо стагоддзі прамінула —

Згарэў Джардана Бруна на кастры.

Якія ж гэта сумныя падзеі!

Свет цемрашальства смерцю пакараў

За гэта, што Каперніка ідэі

Як слушныя публічна прызнаваў.

Інквізітарам бязлітасным у Рыме

Не ўдалося спапяліць ідэй,

Ім паўстрымаць Планеты немагчыма.

„Аднак жа круціцца” — пацвердзіў Галілей.

Я ў Лондане наведаў цэнтр Скарыны.

Ён створаны перш-наперш нам на славу.

І біскупу Сіповічу Чаславу

Мы ўсе за гэта дзякаваць павінны.

Знаходзячыся пад яго апекай,

Я змог да скарбніц ведаў далучыцца.

Быў працавітым біскуп чалавекам

І шмат чаму я змог там навучыцца.

Чытаў заўзята ў гэтым кнігазборы,

Які ўжо сёння цэлы свет цікавіць.

Не ведаў я, што біскуп надта хворы,

Што ён ад нас адыдзе неўзабаве.

І, адбываючы сваю павіннасць,

Чытаў я вершы не адной асобе,

І слёзы бачыў у вачах жанчыны,

Якой прыйшліся вершы даспадобы.

Прыйшлі да цябе, маэстра,

Памаліцца на магілу,

Твая музыка аркестрам

Казачным заваражыла.

У ёй столькі ж прыгажосці,

Цёплых сонечных праменняў,

І парываў маладосці,

Паэтычнага натхнення!

Хоць прайшло саракагоддзе —

Ты ізноў да нас вярнуўся.

Не ў чужым ты асяроддзі —

Уваскрос ты ў Беларусі.

Хай табе спакойна спіцца

Пад апекаю Анёлкаў.

Хай табе заўсёды сніцца

Беласток, Шындзель, Саколка!

Не здзейсніў ты жыццёвых мар,

Знаходзячыся пад прымусам.

Ты апынуўся між ахвяр

Найбольш свядомых беларусаў.

Імкнуўся сэрцам і душой

Усё ў жыцці рабіць рупліва,

Каб край быў незалежны твой,

Каб твой народ мог жыць шчасліва.

Усе сягоння мы ў журбе,

Твайго жыцця быў шлях кароткі.

І неба плача па табе

У сотыя твае ж угодкі.

Колькі ж суму тады ў асяроддзі,

Колькі ж слёз праліваем заўсёды,

Як заўчасна ад нас адыходзіць

Той, хто надта патрэбны народу,

Хто хварэў пастаянна душою

За народ свой, што жыў у галечы,

Хто змагаўся за наша святое,

За спагадлівы лёс чалавечы.

Гэты фільм твой, Тамара, удача!

Ён пра беды сялянскага лёсу.

Ці ж зямля, ты сказала, не плача?

Колькі родных затопленых вёсак!

Захапіў мяне фільм твой, Тамара,

І да вершаў маіх быў натхненнем,

Калі ты падзялілася марай:

Здзейсніць фільм пра мае дасягненні.

Ды, на жаль, смерць заўчасна спыніла

Твае лепшыя творчыя планы.

Вечным сном ты спачыла ў магіле,

Адышоўшы ад нас нечакана.

Наш паважаны Яраслаў,

Ты стаў узорам для народа!

У гушчы беларускіх спраў

І быў, і будзеш ты заўсёды.

Дырэктар і настаўнік наш

І бацька юных пакаленняў

Прайшоў педагагічны стаж

З вялікім гонарам, сумленнем.

Таксама добры будаўнік,

Гмах школы гэта яго помнік.

Ды неабсяжны поўны лік

Яго здзяйсненняў векапомных.

Галоўнае — яго ідэй

Нам нельга забываць ніколі.

Ён, як яднання карыфей,

Павінен жыць у нашай школе.

Мемарыяльны гэты знак

Хай будзе сімвалам навекі.

І тут мы шапку здымем так,

Як Яраслаў прад чалавекам.

Любіў надзвычай лес Мікола,

Лес быў яму царквой, прастолам

І адпачынкам у цянёчку.

Тут ягады збіраў, грыбочкі.

У дзянёк цёплы, вераснёвы,

Паехаў ён у лес сасновы.

Праз дзень грыбочкаў поўны кошык

Ставаўся непасільнай ношай.

І замарыўся ён да смерці

Са сваім надта хворым сэрцам.

Угледзелі Міколы вочы

Раптам яшчэ адзін грыбочак.

Стаяў Мікола на каленях,

Грыбок, здалося, мае ў жмені ...

Ды раптам кроў застыла ў жылах —

Грыб узяць не стала сілы.

Убачыў толькі Бог з нябёсаў,

Як спалучыліся лес з лёсам.

Ты, дружа, ехаў на Радзіму,

Якою заўжды даражыў,

Даехаць стала немагчымым —

Смерць вартавала на мяжы.

Ехаў сустрэцца з сястрой, братам

Пасля жыццёвых перашкод,

Каб з Велікодным веснім Святам

Вітаць свой край і свой народ.

Цябе Ўсявышні Бог паклікаў

Так нечакана да сябе,

А мы тут, у смяротных ліку,

Надта сумуем па табе.

У развітальныя хвіліны

Не паўстрымалі сваіх слёз

Твае сябры, твая Радзіна,

Калі пяюць Хрыстос ўваскрос.

Няхай табе спакойна спіцца

Па ўсіх ганеннях вечным сном,

Хай вольная Айчына сніцца,

Якой быў верным Змагаром.

Каб не вывезлі на ўсход,

Ты падаўся сам на захад,

Дзе яшчэ і твой народ,

І дзе менш насілля, жахаў.

І прытулак ты знайшоў

Тут у вёсцы Аўгустова,

Прывіваючы любоў

Да Айчыны, роднай мовы.

Працаваў ты ў школе тут,

Навучаў штодзённа дзетак

Шанаваць айчынны кут,

Штодзень пашыраць асвету.

Твой лёс зламаны быў жыццём,

Не знаў ты радасці ў Айчыне.

Таму і спіш апошнім сном

Нібы выгнаннік на чужыне.

Ты, дружа, жыў за акіянам,

Цяжкім было тваё жыццё.

І так зарана, нечакана,

У сне пайшоў у небыццё.

А як любіў ты край свой родны,

Вясковы побыт землякоў!

На жаль, ніколі ты свабодна

Не мог паехаць да бацькоў.

Падчас кантролю знайшлі здымак —

Савецкай Арміі салдат!

І правяралі, ці магчыма

Каб гэта быў твой родны брат.

Не раз, калі ты спаў, як цені

Віжы ўваходзілі ў гатэль,

Абмацвалі твае кішэні,

Ператрасалі твой партфель.

І дакументы ты знаходзіў

Ужо не ў ім — пад тапчаном,

І быў шчаслівы пры нагодзе

Што едзеш на аэрадром.

Пасля ганенняў, надта крыўдных,

У самалёце меў спакой.

Ляцеў за акіян, у Кліўлянд,

У „Полацак” любімы свой.

Ты сном заснуў, Сярожа, вечным,

Больш ні ганенняў, ні трывог.

За процьму здзекаў недарэчных

Цябе мо ўзнагародзіць Бог.