Выбраныя вершы

Беласточчына, мая замелька родная,

Жывеш заўсёды ты ў глыбі маіх грудзей.

Нідзе мясціны не сустрэў ніводнае,

Што мне была б хоць крышку даражэй.

Вось родны краявід, палоскі вузкія,

Якія дробніў люд вясковы з году ў год;

Сярод палёў — пасёлкі беларускія,

Дзе ад вякоў жыве мой дарагі народ.

Гляджу, прысела хатка там вясковая,

Дзе крокі першыя ў жыцці сваім рабіў,

Дзе ад бацькоў вучыўся роднай мове я,

Якую ў шуме дзён ікмлівых не забыў.

На Беласточчыне пражыў я маладосць,

Ды што пражыў — я нарадзіўся тут.

Таму была найдаражэйшаю і ёсць

Мне Беласточчына, мой родны, мілы кут.

Мая зялёная Зубровія,

Ты ўжо стаяла над магілаю,

Цябе хаваць былі гатовыя,

А ты ўваскрэсла з новай сілаю.

І быццам Фенікс адрадзілася,

Квітнееш краскай васільковаю.

Ты сёння зноўку мне прыснілася,

Мая зялёная Зубровія.

Я над адвечнаю Дуброваю

Зноў чую песні салаўіныя.

Мая айчынная Зубровія,

Цябе ўслаўляць хачу няспынна я.

Ты пакарай вяршыні новыя,

Стварай каштоўнасці багатыя.

Ты несмяротная Зубровія,

Шчаслівай будзь ты і крылатаю.

Падляшша, роднае Падляшша,

Мая маленькая айчына!

Гасцінная зямелька наша,

Прымі, прымі паклон ад сына.

Палі, лугі і пералескі,

Ваш адчуваю свежы подых.

Святыня пушчы Белавежскай

Была падтрымкай мне заўсёды.

Гняце мяне бетонны горад

Сваім агромністым цяжарам,

Таму заўсёды вёска Мора

І ў снах маіх жыве і ў марах.

Таму я сэрцам і душою

Імкнуся да цябе няспынна,

Маё Падляшша дарагое,

Мая маленькая айчына.

Мая маленькая айчына,

Мой беластоцкі родны край,

Тут басанож стаптаў сцяжыны,

Што праляглі праз поле, гай.

Цаніць тут навучыўся працу,

Гамонку шчырую, народ.

І не магу цябе я страціць,

Ты — даражэйшая штогод.

Далёка ад цябе — сумую.

Убачу — дык шчаслівы зноў.

У сэрцы заўсягды нашу я

Крыніцу мар маіх і сноў.

Мая маленькая айчына,

Я твой адданы верны сын.

Цябе ніколі не пакіну,

Мая калыска, мой спачын.

Дамброўшчына, Сакольшчына!

Я многа меў пашаны

У Ячне, у Талькоўшчыне,

Сынкоўцах, Крушынянах.

Усюды мы дзяліліся,

Як хлебам, родным словам,

Усюды ганарыліся

Тут беларускай мовай.

І песнямі фальклорнымі

Усхвальвалі старонку,

І не былі пакорнымі

Пад націскамі звонку.

Дамброўшычына, Сакольшчына,

Ці ж гэтае магчыма,

Што будзеце вы спольшчаны

Каб стацца нам чужымі?

Тужыў па родных я мясцінах,

Калі знаходзіўся ў сталіцы.

На сімвалічных Дзесяцінах

Пашчасціла мне пасяліцца.

Хоць не жыву я на палосках,

Аднак у родным Беластоку

І землякоў сардэчных з вёскі

Я сустракаёю тут навокал.

Магу я з імі падзяліцца

Айчынным словам, быццам хлебам,

Напіцца з роднае крыніцы,

Карэнне запусціць у глебу.

І тут ужо з каханай жонкай

Па-беларуску мы гаворым.

Тут наша кроўная стронка,

Рукой падаць у вёску Мора.

Я нарадзіўся беларусам,

Беларусам буду жыць!

Мову родную клянуся

Шанаваць, цаніць, любіць.

Сваю родную старонку

Я люблю як і бацькоў,

Што вучылі песні звонкай,

Прывівалі мне любоў:

І да мовы, да дубровы,

Да палёў і да лугоў.

І заўсёды да народа,

Што жыве тут ад вякоў.

Я клянуся: не зракуся

Сваё роднае любіць.

Быў і буду беларусам,

Пакуль толькі буду жыць!

Я беларус, рос у народнай гушчы,

Сярод палёў, уквечаных лугоў,

Пад дзіўны гоман Белавежскай пушчы,

Пад заліўныя трэлі салаўёў.

Я беларус, рос у сялянскай хаце,

У свет выходзіў праз яе парог.

Сваю любоў да бацькі і да маці,

Я ў глыбіні грудзей сваіх збярог.

Я беларус, і любай роднай мове

Яшчэ дзіцём вучыўся ад бацькоў.

Таму яна — мой лёс у родным слове —

Мне даражэй, чым з іншых сотні слоў.

Я беларус і гэтым ганаруся.

Усім душу сваю магу адкрыць:

Ніколі і нідзе не адракуся,

Што беларусам жыў і буду жыць!

Я зросся з роднаю зямлёю,

Дзе блізкі мне жыве народ,

Яе пад босаю нагою

Я чую ад дзіцячых год.

Глыбока запусціў карэнні

Я ў родную сваю зямлю.

Тут сокам многіх пакаленняў

Сваю я смагу наталю.

Зямля дае натхненне, думы,

Бацькоўскай мовы прыгажосць,

І сэрца напаўняе сумам,

Калі ты дома рэдкі госць.

Часцінка велічнай планеты,

Далёка ты — а я ў журбе.

Жывеш, зямля, заўжды ўва мне ты,

Пакуль хаджу я па табе.

Мая зямля, мая калыска,

Прычал мой да апошніх дзён.

Ты ад душы прымі мой нізкі,

І шчыры, і зямны паклон!

Калі я еду на Радзіму,

Мінаю толькі Беласток,

Як земляка свайго, гасцінна

Мяне вітаюць тут здалёк.

А чым бліжэй да роднай хаты,

Тым даражэй бацькоўскі кут.

І нат у цягніку дзяўчаты

Мне прапануюць месца тут.

Я адмаўляюся, вядома,

А сэрца б’ецца гарачэй.

Прыемна мне, што я ўжо дома,

Што я сярод сваіх людзей.

Што я заўжды тут у пашане,

Як у старых, так і малых,

Што любяць тут мяне сяляне,

За тое, што люблю я іх.

А да народа, да айчыны

Любоў мая мацней штогод.

Свайго народа я часціна,

А ў маім сэрцы ўвесь народ.

Цябе з калыскі, немаўлём,

Я атрымаў як запавет.

Я табою ўрос у родны дом,

З табою пазнаваў я свет.

З табой жыве айчынны край

І працавіты мой народ.

Народзе, мовы не кідай,

Узбагачай яе штогод!

Крыніца думак, пачуцця,

Натхнення, дзе няма маны,

І спадарожніца жыцця

Мне ад калыскі да труны.

Калі ж у шчасці ці журбе,

З надзеяй, смуткам уваччу,

Я, мова, думаю ў табе,

Дык у табе я і маўчу.

Беласток, родны наш Беласток, —

Вырас ты на палосках, у жыце,

Дзе радзімы цвяток-васілёк

Праглядаецца ў неба блакіце.

Сімвалічны твой герб, Беласток,

Ад арла і крывіцкай пагоні.

Гэта ў наша мінулае крок,

Спалучае ён нас і сягоння.

Прыгажэеш штогод, Беласток,

Незвычайнай сваёй панарамай.

Тут касцёлы віднеюць здалёк,

Ёсць і цэркаўкі нашы таксама.

Цешыш сэрца і цешыш наш зрок

Ты, малое айчыны сталіца.

Беласток, родны наш Беласток,

Будзем вечна табой ганарыцца.

Палеткі са збожжам з валошкамі

Няспынна пусцеюць, пусцеюць...

Акенцы, забітыя дошкамі

Хацінак нямеюць, нямеюць...

Сяляне ўжо састрэлыя,

Што грэюць на сонейку косці,

Маўклівыя, як анямелыя,

Гатовы спачыць на пагосце.

А іх улюбёныя, кроўныя,

Здаўна гарадскія ўжо дзеткі,

І ўнукі, усе — польскамоўныя,

Старэнькіх наведваюць рэдка.

Ніхто тут здаўна ўжо не селіцца,

І гінуць, пусцеючы, вёскі.

Штодзень паміраюць аселіцы,

Травой зарастаюць палоскі.

У дні будзённыя і святы

На лаўках вулічных старэчы,

Ля ўжо старых вясковых хатак,

На цёплым сонцы грэюць плечы.

Вясна прыгожая такая,

Штодня і цеплыня, і просінь.

Уся прырода расцвітае,

А ў іх, старых, паўсюдна восень.

Найбольш самотныя на свеце,

Сядзяць маўклівыя ў маркоце.

У гарадах унукі, дзеці,

Цяжка ім жыць тут у самоце.

І думаюць яны аб нечым,

Ці не аб тым, што час памерці.

Сядзяць на лавачках старэчы

Чакаючы з надзеяй смерці.

Хоць час і горбіць мае плечы,

Але не зломлены гадамі,

Люблю так ездзіць на сустрэчы

Я з дарагімі чытачамі.

А на сустрэчах свае кніжкі

Падпісваў я, як памятаю,

Надзеям, Верам, Васям, Мішкам,

Сяргеям, Толям, Мікалаям.

Вось толькі не сустрэнеш болей

У нашых школах Надзі, Веры,

Усе — Данусі, Стасі, Ёлі,

Бэаты, Весі, Казімеры.

У час такіх сустрэч заўсёды

Становіцца мне сумна неяк.

Калі нам не мінуць нягоды,

Як жыць без веры, без надзеі?

Дзе дрэва старое, дзе студня —

Бясследна і без пары

Памерлі Лука і Рудня,

І Боўтрыкі, і Гарбары.

І знікнулі тут назаўсёды

Сялян гэтых вёсак сляды.

Загінуў след працы народу

У хвалях сцюдзёнай вады.

Калісь, на пытанне такое:

— Дзе нарадзіўся, дзе рос?

Пачуем: — Пад гэтай вадою

З зямелькай звязаўся мой лёс.

Памёрлым спакойна не спіцца,

Па смерці ўтапілі тут іх.

Не прыйдзе пад крыж памаліцца

Ніхто і ніколі з жывых.

Прыедуць у святы і будні

Турысты з усіх гарадоў

На могільнік Лукі і Рудні,

Ці Боўтрыкаў і Гарбароў.

Над шматпакутнаю зямлёй

Дыхнула ўрэшце мірам неба.

Апаленыя ўсе вайной,

Асветы праглі мы, як хлеба.

І нас усіх ласкавы лёс

З сёл навакольных, проста з поля

Сабраў ля гайнаўскіх бяроз

У роднай беларускай школе.

А на парозе школы ён,

Як бацька, ўсіх вітаў сардэчна,

І сэрцы нашыя ў палон

З часіны той узяў навечна.

Умела прывіваў любоў

Ён да народа, да радзімы,

Да родных беларускіх слоў,

Якія сталі нам святымі.

Пераязджаем з вёскі ў грорад

І вёску забываем скора.

І вельмі хутка гарадскою

Мы пакрываемся лускою.

Тым, хто апрануты і сыты, —

І родны кут і дом забыты.

Нас так высока ўзносяць стромы,

Што забываем нават, хто мы.

Прыехала ў вёску

З горада дачуся.

Спытала па-польску:

— Jak się masz, mamusiu?

Вось якая паня

З дзяўчыны вясковай!

А на гэта Аня:

— Nie chcę waszej mowy.

— Дык чаго ж ты хочаш,

Скажы, калі ласка?

Анечка бармоча:

— Chcę wiejskiej kiełbaski.

Чым далей я ад айчыны —

Тым айчына мне бліжэй.

І ў турботныя хвіліны,

І ў шчаслівыя часіны

Мне яна ўсё даражэй.

Бо яна — адна, як маці.

У мяне няма айчын.

Гэта ўсё маё багацце,

Ад яе не адцурацца,

Я — адной айчыны сын.

Да ўсіх сцяжын, дамоў,

Чуллівасці бацькоў,

Да беларускіх слоў,

Урадлівасці палёў,

Духмянасці лугоў,

Напеўнасці лясоў —

Пакуль пульсуе кроў

Я радасць і любоў

Аберагаць гатоў.