Адрасная кніга

13. «Чатырыста ўдараў»

Менскія кінатэатры былі нашым другім домам

у «Міры» мы ўпершыню глядзелі «Палп Фікшан»

у «Маскве» «Фарынэлі» й «Сэвэн»

у «Альтэрнатыўным клюбе» Фяненкі

«Дарогу» Фэліні у «Кастрычніку»

польскую эротыку з назваю «Порна»

(у перакладзе «Мужчына ў пошуках каханьня»)

у «Перамозе» незабыўных «Парыскіх свавольніц»

(таксама эротыку, зь якой выразалі ўсе эратычныя сцэны

пакінуўшы толькі спэрму на капоце машыны)

у «Кіеве» ўжо і ня памятаю што

але з усіх менскіх кіназаляў

нашым першым другім домам

быў ДК Прафсаюзаў на Кастрычніцкай плошчы

культавы Храм Мастацтва

дзе ў рамках пэрыядычных тыднёвых паказаў замежных фільмаў

на сцэну штовечар узыходзіла зорка Максіма Жбанкова

ад якога сцаліся кіпенем дзеўкі

і які сваім узмоцненым мікрафонам шэптам

заварожваў аўдыторыю лепш за гіпнатызэра

ніколі не забуду ДК Прафсаюзаў

ня дзякуючы Гільяму ці Грынэўэю

а перадусім дзякуючы фільму Труфо «Чатырыста ўдараў»

пры тым што з самога фільма я ні халеры ня помню

з той простай прычыны

што мяне ў той дзень паслалі здабываць папараць-кветку

гэтым разам не ў Навінкі а да музыкаў

ня ведаю, адкуль, але нейкім чынам

музыкі папараць-кветку заўсёды мелі

а я быў з музыкамі ў найлепшых стасунках

і нават прыкідваўся адным зь іх

аднак па папараць-кветку сам ніколі дагэтуль ня езьдзіў

і як аказалася рабіў вельмі слушна

рэч у тым, што калі вы купляеце папараць-кветку

вы павінны пакаштаваць яе разам з музыкамі

каб музыкам на вечаровым канцэрце лепш выступалася

так сказаць «разгадацца»

а тады ўжо можаце стырнаваць карабель з папарацькветкай

куды вам трэба

мне было трэба ў ДК Прафсаюзаў

дзе паказвалі фільм Труфо «Чатырыста ўдараў»

калі я сеў дакладней стаў у мэтро я адразу ўцяміў

што дарога да ДК Прафсаюзаў будзе вельмі доўгай

хаця да «Кастрычніцкай» было ўсяго чатыры прыпынкі

папараць-кветка ў музыкаў была проста песьня

і сьвет наўкол мне здаваўся раем

дакуль у вагон мэтро не ўвайшоў пажылы ахоўнік парадку

ў фуражцы з вусамі й пагонамі капітана

нюх у яго быў за гады працы вельмі натрэніраваны

бо ён адразу скіраваў у мой бок

нахабна стаў проста побач са мною

і ўперыўся вачыма ў мой твар у ваконнай шыбе

я тут жа згадаў што еду па фальшывым праязным

якія са зьніжкай распаўсюджваў мой добры кораш з ін’язу

і мне зрабілася крышку ніякавата

асабліва з увагі на тое, што ў маёй кішэні

ляжаў лятучы карабель з папараць-кветкай

колькасьць якой была ў эквіваленце

роўнай дзесяці гадам турмы

па адным за кожны заплочаны намі за папараць-кветку бакс

скідваліся мы ўсе, але ў турму паслалі б толькі мяне

што здалося мне ў той момант асабліва несправядлівым

і я ледзь не заплакаў і не абасцаўся

адчуваючы носам нясьвежы пах міліцэйскага шчаціньня побач са мною

тады я, здаецца, пачаў маліцца

і пастанавіў разьняволіцца й паводзіць сябе як звычайна

так бы мовіць не падаваць выгляду

і галоўнае ня дыхаць

чым дасягнуў толькі адваротнага

таварыш капітан міліцыі пачаў на мяне касавурыцца

выгляд, якога я зусім не падаваў, яму яўна чымсьці не падабаўся

і асабліва яму не падабаліся мае крывава-чырвоныя вочы

я дабрадушна ўсьміхнуўся

а сам пачаў маліцца яшчэ больш палка

як умеюць толькі вампіры

і памалу скіраваўся да выхаду

бо зразумеў што да «Кастрычніцкай» цяпер ужо не даеду

і спазьнюся такім чынам на фільм Труфо «Чатырыста ці колькі там удараў»

бо мяне самога зараз напаткае такі ўдар

у параўнаньні зь якім усе ўдары сьвету здадуцца жартам

аднак было позна я трапіўся таварыш капітан

тут жа скіраваўся да выхаду ўсьлед за мною

наступнай станцыяй была «Плошча Перамогі»

дзьверы адчыніліся і я што ўжо зробіш выйшаў

таварыш капітан натуральна за мною

але тут я нібыта згадаў пра нешта надзвычай важнае

зноў зайшоў у вагон і прыкінуўся дрэвам

тым часам як таварыш капітан выйшаў і ўжо не заходзіў

яму насамрэч было трэба на «Плошчу Перамогі»

ня памятаю, як я дайшоў тады да ДК Прафсаюзаў

як дабраўся на самы верхні балкон набітай моладзьдзю залі

дзе сябры бавілі час чаканьня тым, што глядзелі «Чатырыста ўдараў»

памятаю што я прастаяў увесь фільм прыціснуўшыся да сьценкі

бо баяўся ўпасьці празь нізкія парэнчы ўніз з вышыні балкону

і баяўся нават зірнуць на шырачэзны экран проста перад маім носам

бо чорна-белая стужка яўна хацела ўцягнуць мяне ў дзею

разам з ботамі й папараць-кветкай

а я не хацеў рабіцца чорна-белым хай нават у фільме Труфо

я хацеў яшчэ нейкі час пабыць каляровым

калі мы ў той вечар сыходзілі па лесьвіцы з ДК Прафсаюзаў

нейкая добра выхаваная дзяўчына-падлетак (відаць, зь Серабранкі)

паказала на нас пальцам

і спыталася ў сваёй прыстойна апранутай маці

«Мама, хто гэтыя брудныя людзі?»

тая кінула вокам на нас зь сябрамі

й шэптам сказала дачцэ:

«Цыц, дурніца, гэтыя хлопцы – хіпі!»

нас прыемна зьдзівіла, што маці была

больш прасунутай за дачку

і што нас нехта ў Менску прыняў за хіпі

хаця мы былі ўсяго толькі валасатыя разьдзяўбаі