Над пляцам

Цяжкое трамвайнае кола,

Адбегшыся з-пад вагона,

Паўз яткі, кавярні і школы

Імчала па Менску шалёна.

Забыліся дрогкія рэйкі

I ўпірлівы скрогат спынення.

Імчала па лісці клейкім,

Па мармуры і каменні.

Палохала балаголаў

I нэпманаў каля крамак.

Па бруку, па гною кола

Сабе вызначала напрамак.

Усё саступала дарогу.

Ад груку трымцела цырата,

Выплёхвалася на падлогу

Са сподкаў крутая гарбата.

Відэльцы і рэшткі вяндліны

Падскоквалі на цыраце.

Збіваліся ў гурбу гадзіны

На зрушаным цыферблаце.

Здавалася, пыльная ціша

Навек пакідала чытальні.

Часопісы, кнігі, афішы

Ад рук і вачэй адляталі.

На кола тэатры глядзелі,

Царква, дзе гучалі аканты.

За колам сачылі дзеці,

Студэнты і спекулянты.

Паэт Уладзімір Дубоўка,

Расхрыстаны і вясёлы,

Таксама выглядваў з натоўпу

Цяжкое трамвайнае кола.

У таўкачэчы-задусе

Прыгожы, задумны такі

Аб той, за мяжой, Беларусі

Губляў і знаходзіў радкі...

...Свой вершык далей прамаўляю

Нібыта з Дубоўкавых слоў:

«Ты, пэўна, з таго трамваю,

Які заблудзіўся зноў.

Табе вандраваці няспынна,

Палохаці і чараваць,

Па золаце кожнай краіны,

Нібыта па смецці, імчаць.

Хто золата тое палічыць,

Той згубіць каханне пасля.

Ёсць нешта ў тваім абліччы

Ад п'янага карабля.

Прамчыся па вуліцах Менска,

Здаволься магчымым, тады

Хай пойдзе твой грукат і трэскат

Да іншай зямлі і вады!»

Паслухала кола і ўроскат

За горад — па хмызу, па лузе

Памчала ў мястэчкі і вёскі

Заходняе Беларусі.

Нібы на цяжкую адплату,

Глядзелі на рух перуновы

Ужэнднікі з магістратаў,

А з пастарункаў совы.

Паліцыянты беглі

За гэтай вар'яцкай праявай,

Каб можна — пад кола б леглі,

Баронячы крыж і Варшаву.

Ды клопат дарэмны — не войска,

Якога за дзень не злічыць,—

Па гарадах і па вёсках

Адно толькі кола імчыць!

I чуюцца гнеўныя словы,

Штораз набываючы сілы,

I разлапушваюць совы

На словы калючыя крылы:

«Краіна зруйнуе уціскі,

захопнікаў знішчыць датла.

Світанне ўрачыстае блізка:

на ўсходзе зара узышла».

Кліч гэты — да Пінска, да Брэста,

Да рэчкі любой, раўчука,

Да самага дальшага места

Й мястэчка Давыд-Гарадка.

Вось дзед мой, ён шые боты

Сялянам і дробным панам.

Заходзіць да дзеда ў суботу

З валіскаю крамнік Абрам.

Ён дзеду збывае скуры —

Выдатны варшаўскі хром.

З-пад печы вылётваюць куры,

Пачуўшы на вуліцы гром.

Груды заціхаюць і долы,

I вусцішна неяк барам.

I хрысціцца дзед мой на кола,

I моліцца ціха Абрам,—

I злоты свае забірае,

У спіну глядзіць яму дзед.

Паліцыянтаў зграя

За колам не здыхае ўслед.

Але аддаляецца трэскат,

I грукат, і зірк перуна.

Вяртаецца кола да Менска

Па купінах і валунах.

Чакае яго камсамолец

Вагонаважаты Максім,

Вясёлы, няздзеклівы хлопец,

Які падабаецца ўсім.

Ён смехам ратуецца бедаў,

Ён вершыкі складвае сам,

Яму сваю кнігу «Credo»

Заўчора паэт падпісаў.

I кажа наш хлопец: «Пустое,

Што кола не пераняў,

З паэтам сустрэўся затое

I вершы яму пачытаў».